معرفی اولین ربات انساننمای ویتنام برای ماموریتهای امنیتی و شهری

ربات انساننمای دینو (Dyno) مجهز به هوش مصنوعی و حسگرهای پیشرفته است که برای ناوبری خودکار، آگاهی محیطی و تعامل با انسان مورد استفاده قرار میگیرند.

ربات انساننمای دینو (Dyno) مجهز به هوش مصنوعی و حسگرهای پیشرفته است که برای ناوبری خودکار، آگاهی محیطی و تعامل با انسان مورد استفاده قرار میگیرند.

«گوگل» برای محافظت در برابر جعل هویت با هوش مصنوعی، قابلیت تشخیص تماسهای جعلی را ارائه میدهد.

دانشمندان پچ پوستی طراحی کردند که بدون اتصال به اینترنت میتواند بیماری را از روی پوست تشخیص دهد.

محققان در پژوهشی تازه، با تمرکز بر تجربههای واقعی اعضای هیأت علمی، به واکاوی دلایل ضعف ارتباط دانشگاه و صنعت پرداختهاند؛ ارتباطی که در صورت برقراری صحیح و موثر، نقش مهمی در نوآوری، اشتغال و حل مسائل جامعه خواهد داشت.

یک نظرسنجی نشان میدهد که استادان راهنما میتوانند تاثیر بسیار بزرگی بر سلامت روان دانشجویان خود داشته باشند.

انتظار میرود مایکروسافت در کنفرانس توسعهدهندگان خود از ابزارهای جدید هوش مصنوعی برای رایانههای شخصی و فضای ابری رونمایی کند.

جایگزینی روغن زیتون به جای کره و سایر چربیهای اشباعشده، توصیه رایجی برای افرادی است که تلاش میکنند تا تغذیه بهتر داشته باشند اما اکنون چربی متفاوت، توجه روزافزونی را به خود جلب کرده است.

پژوهشگران در مطالعهای مروری، تازهترین پیشرفتها درباره هیدروژلهای طبیعی را بررسی کردهاند؛ موادی که از منابع زیستی به دست میآیند و به دلیل سازگاری بیشتر با محیط زیست، جایگاه رو به رشدی یافتهاند.

مطالعه ذرات پرسرعت موسوم به «ذرات نسبیتی»، سرنخهای مهمی را درباره جهان اولیه ارائه میدهد و به همین دلیل، این ذرات مورد علاقه ستارهشناسان هستند.

محققان در پژوهشی جدید به بررسی خواص درمانی بزاق زالو و تأثیرات شگفتانگیز ترکیبات موجود در آن بر بهبود زخمها، درمان آرتروز و مقابله با سلولهای سرطانی در پزشکی مدرن پرداختهاند.

در یک تحقیق علمی تازه، پژوهشگران به سراغ بررسی چوب شفاف رفتهاند؛ مادهای که با تکیه بر قابلیتهای طبیعی چوب و برخی اصلاحات ساختاری، به عنوان گزینهای قابل توجه برای کاربردهای نوین مطرح شده است.

یک مطالعه جدید قرصی نوآورانه را معرفی کرده است که زمان بقا برای یکی از کشندهترین سرطانها را تقریباً ۲ برابر میکند.

طی فراخوانی، بهرهگیری از شبکههای عصبی مبتنی بر فیزیک برای شبیهسازی و پیشبینی وضعیت هوا در مقیاسهای کوچک، با حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی، معاونت علمی ریاستجمهوری و یک شرکت دانشبنیان اعلام شد.

ثبت نام از داوطلبان به منظور شرکت در مصاحبه آزمون دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی تا روز شنبه ۱۶ خردادماه ادامه خواهد داشت.

ما اغلب تمدنهای باستانی را با ابزارهای ساده تصور میکنیم. سپس به طور اتفاقی با بتن خودترمیم شونده، فلزشناسی دقیق و آشکارسازهای زلزله در آثار باستانی مواجه میشویم.

محققان ژاپنی موفق به ساخت یک تراشه وایفای قابل استفاده در شرایط تشعشعات شدید شدهاند.

معاون تسهیلات صندوق رفاه دانشجویان از پایان پرداخت وام تحصیلی ترم دوم سال تحصیلی جاری خبر داد و گفت: فرآیند پرداخت این وامها که از ۱۵ اردیبهشتماه آغاز شده بود، امروز (۱۰ خردادماه) به اتمام رسید.

مشاور عالی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره ضرورت به تامین فضای مناسب و امن برای بیان اعتراضات، تاکید کرد: خشونت و فحاشی در شأن دانشجو و دانشگاه نیست.
به گزارش ایسنا، دکتر علی جعفریان، مشاور عالی وزیر بهداشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: « تامین فضای مناسب و امن برای بیان اعتراضات و نظرات دانشجویان از گروههای مختلف وظیفه دانشگاه است، و بدون شک “خشونت” و “فحاشی” نه در شأن دانشجو است و نه دانشگاه.

انتهای پیام

کتابداران میتوانند شرکای کلیدی پژوهشگران باشند؛ افرادی که به جست و جوی جامع در منابع علمی کمک میکنند، دادهها را مدیریت میکنند و علم را در رسیدن به شفافیت یاری میکنند.
به گزارش ایسنا، اگر وارد یک کتابخانه دانشگاهی بزرگ شوید، احتمالا وارد فضایی آرام با سقفهای بلند خواهید شد. جین هاروِل، مدیر فرهنگ و میراث کتابخانه در دانشگاه ساسکس در برایتون بریتانیا، میگوید: انگار وارد یک کلیسا یا مکان عبادت شدهاید. اما دانشمندان دانشگاهی همیشه از این معابد دانش بیشترین بهره را نمیبرند؛ مکانهایی که از قفسههای ساکت و خاک گرفته به مراکز پژوهشی پویایی با جدیدترین فناوریها تبدیل شدهاند. پژوهشگرانی که برای یافتن پاسخ به دشوارترین پرسشهای علمیشان وارد این فضاها میشوند، ممکن است با کلاسهای کدنویسی، فضاهای ساخت (maker space)، پلتفرمهای پروژههای علم شهروندی یا دانشجویان و پژوهشگرانی روبهرو شوند که در یک هکاتون (رویدادی برای توسعه نرمافزار) مشغول کارند.
به نقل از نیچر، کریستین براینی، کتابدار زیستشناسی و مهندسی زیستی در موسسه فناوری کالیفرنیا (کلتک) در پاسادنا، کالیفرنیا، به شوخی میگوید کتابداران دوست دارند بگویند یک ساعت در کتابخانه برابر با یک ماه کار در آزمایشگاه است. گروه کتابخانه کلتک نیز اشاره میکند که پژوهشگران میتوانند به جای ساعتها جستوجوی انفرادی در اینترنت، تنها با ارسال یک ایمیل کوتاه به یک کتابدار متخصص، به نتیجهای مشابه برسند.
بسته به موقعیت شغلی و مهارتها، کتابداران ممکن است عناوینی مانند «متخصص اطلاعات»، «اینفورمیشنیست» یا «مدیر دانش» داشته باشند. هر نامی که داشته باشند، میتوانند به دانشمندان کمک کنند تا برای آغاز یک مرور مقاله، تمام پایگاههای داده مرتبط را جستوجو کنند، از انطباق با الزامات در حال تغییر برای دسترسی آزاد به دادهها و مقالات اطمینان حاصل کنند و در میان نتایج جستوجو یا کدهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی، موارد معتبر را از نامعتبر جدا کنند. افزون بر این، نیاز به متخصصان داده در کتابخانهها، این فضا را به یک مسیر شغلی بالقوه برای دانشمندان تبدیل کرده است.
هال سایدن، پزشک-دانشمند در مرکز مراقبت تسکینی کودکان کاناک پلیس و بیمارستان کودکان بریتیش کلمبیا در ونکوور کانادا، میگوید: فرقی نمیکند در آزمایشگاه کار میکنید یا با دادههای جمعیتی؛ ما با اطلاعات سروکار داریم. ما به افرادی نیاز داریم که اطلاعات را سازماندهی کنند.
مهار اضافهبار اطلاعاتی
برای سایدن، نیاز به کمک اطلاعاتی حدود ۲۰ سال پیش آشکار شد. گروه پژوهشی او که بر مراقبت تسکینی کودکان تمرکز دارد، با کتابنامههای عظیم دستوپنجه نرم میکرد. به گفته او، ارجاعات به صورت درهم و پراکنده در پوشههای دیجیتال مختلف پخش شده بودند.
در اواخر دهه ۲۰۰۰، سایدن یک کتابدار را برای گروه پژوهشی خود استخدام کرد تا به سازماندهی ارجاعات و پشتیبانی از جست و جوها در مقالات کمک کند. این همکاری بسیار مفید بود؛ آنقدر که همکارانش شروع کردند به «قرض گرفتن» این متخصص اطلاعات برای پروژههای خود. کتابدار پژوهشی فعلی گروه او، کالین پاولییوک، بهطور مشترک توسط چند گروه پژوهشی در مؤسسه پژوهشی بیمارستان کودکان بریتیش کلمبیا و مرکز سلامت سانی هیل در ونکوور تأمین مالی میشود.
پاولییوک از فعالیتهای گوناگونی پشتیبانی میکند؛ از معرفی مقالات برای ژورنال کلابی که این گروه برای والدین کودکان دارای بیماریهای مورد مطالعه برگزار میکند، تا نظارت بر دانشجویان کتابداری که پروژههای کوتاهمدتی در آزمایشگاه انجام میدهند. او همچنان پایگاه داده ارجاعات گروه را که اکنون بیش از ۹۰۰۰ انتشار را شامل میشود در پلتفرم رایگان مدیریت منابع Zotero ساماندهی میکند. سایدن میگوید: او کاملا بخشی از گروه ماست.
یکی از مسئولیتهای اصلی پاولییوک، جستوجو و جمعآوری مقالات علمی برای مرورهای پژوهشی است. سایدن میگوید با اینکه در جست و جو در پایگاه PubMed که متعلق به کتابخانه ملی پزشکی آمریکا مهارت دارد، کتابداران اغلب دانش بیشتری دارند. برای نمونه، آنها با اصطلاحات عنوانهای موضوعی پزشکی (MeSH) که برای دستهبندی مقالات استفاده میشود و تغییرات این اصطلاحات در طول دههها آشنا هستند؛ بنابراین میتوانند مقالات مرتبط گذشته و حال را بیابند. همچنین میدانند چه زمانی PubMed بهترین یا تنها پایگاه داده برای جست و جو نیست.
انجام یک جستوجوی مقاله با کیفیت بالا و با پشتیبانی متخصص اطلاعات، بهویژه در مرورهای نظاممند اهمیت دارد؛ مرورهایی که باید از روششناسی سختگیرانه پیروی کنند و اغلب برای هدایت تصمیمهای پزشکی یا سیاستگذاری به کار میروند. در واقع، آکادمی ملی پزشکی آمریکا و سازمان غیرانتفاعی جهانی کاکرین که در لندن مستقر است، بهطور مشخص توصیه میکنند نویسندگان با کتابداران مشورت کنند یا حتی آنها را بهعنوان همنویسنده در نظر بگیرند.
پاولییوک، سایدن و همکارانشان در مقالهای در سال ۲۰۲۴ ارزش حضور کتابداران در مرورهای نظاممند را بررسی کردند. آنها ۱۹۱ مرور منتشرشده توسط پژوهشگران ونکوور را تحلیل کردند و دریافتند مرورهایی که یک کتابدار در فهرست نویسندگان داشتند، ۱۵.۴ درصد امتیاز کیفی بالاتری نسبت به مرورهای بدون متخصص اطلاعات کسب کردند.
جین هاروِل که ریاست کنسرسیوم کتابخانههای پژوهشی بریتانیا (Research Libraries UK) را بر عهده دارد، میگوید: واقعا نمیتوانید یک مرور نظاممند را بدون ارتباط نزدیک با کتابخانه انجام دهید.
کتابداران میتوانند در مرورهای دامنهای کمفشردهتر نیز کمک کنند و حتی در حوزههایی فراتر از پزشکی، مانند مهندسی، مشارکت داشته باشند. اگرچه ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند بهراحتی جستوجوی مقالات انجام دهند و ارجاع یا خلاصه ارائه کنند، برخی از آنها مقالات غیرواقعی را استناد میکنند یا خلاصههایی بر اساس چکیدهها نه متن کامل تولید میکنند و ممکن است سوگیریهای درونی داشته باشند. فمی ایبیکنله، معاون کتابدار ارشد در مؤسسه ملی پژوهش شیلات آب شیرین نیجریه، میگوید: کتابداران تفکر انتقادی و مهارت ارزیابی انسانی را وارد کار میکنند.
این به معنای ضدیت کتابداران با هوش مصنوعی نیست. آماندا ویتمایر، رئیس کتابخانه هارولد ای. میلر در ایستگاه دریایی هاپکینز دانشگاه استنفورد، میگوید: کاربردهای کاملا معتبری برای هوش مصنوعی وجود دارد. اگر میخواهید از آن استفاده کنید، با یک کتابدار گفتوگو کنید. متخصصان اطلاعات میتوانند کاربران را به سوی ابزار مناسب هدایت کنند و از دریافت اطلاعات قابل اعتماد، اطمینان حاصل کنند.
بسیاری از کتابخانهها همچنین آرشیوهایی از اطلاعات منتشرنشده دارند. در ایستگاه دریایی هاپکینز، رابین الاهی، بومشناس دریایی، از این آرشیوها برای پژوهش درباره جانداران منطقه بین جزر و مدی بهره برده است. این آرشیو شامل مجموعهای غنی از مقالات پژوهشی دانشجویی از دهه ۱۹۴۰ است. الاهی و همکارانش با استفاده از نقشهها و جداول قدیمی و مقایسه با دادههای دهه ۲۰۱۰ دریافتند اندازه متوسط سه گونه حلزون حدود یک پنجم کاهش یافته است؛ نتیجهای همسو با اثرات مورد انتظار تغییرات اقلیمی. او میگوید: داشتن این سابقه تاریخی در کتابخانه برایم بسیار مهم بوده است.
راهنمایان مدیریت داده
اما مقالات تنها بخشی از خدمات کتابخانههای مدرن هستند. اریک ایتری، عصبشناس دانشگاه کارنگی ملون، میگوید: هیچگاه تصور نمیکردم کتابخانه فراتر از دسترسی به مقالات علمی، چنین منبع ارزشمندی باشد؛ اما در حمایت از علاقهام به علم شفاف، واقعا نقش مؤثری داشته است.
جنبش جهانی علم در دسترس برای شفاف و در دسترس کردن پژوهش، شامل اشتراکگذاری انتشارها، دادههای خام، تحلیلها و کدهای رایانهای است. بسیاری از نهادهای تأمینکننده بودجه در آمریکا، اتحادیه اروپا و استرالیا پژوهشگران را ملزم میکنند مقالات و گاهی دادههای خود را آزادانه در دسترس قرار دهند.
این الزامات اغلب با اصطلاحاتی بیان میشوند که برای دانشمندان ناآشناست و بهطور مداوم تغییر میکند. کتابداران میتوانند به درک و اجرای این الزامات کمک کنند؛ از بارگذاری دادهها در مخازن مناسب گرفته تا ایجاد فراداده و انتخاب محل مناسب برای انتشار. حتی برخی کتابخانهها بودجهای برای پوشش بخشی از هزینههای انتشار دسترسی آزاد دارند.
ملانی گِینی از کتابخانههای کارنگی ملون میگوید: مردم نباید در درخواست کمک تردید کنند. ما واقعا بر ایجاد فضایی دوستانه تمرکز داریم.
انتهای پیام

نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد که تأثیری موسوم به تأثیر «برکینگ بد» ناشی از سرطان واقعی است.
به گزارش ایسنا، پس از تشخیص سرطان، تغییرات زیادی میتواند رخ دهد. این خبر ممکن است باعث پریشانی، اضطراب یا افسردگی شود که با موجی از محاسبات مجدد از سوی بیمارانی که ناگهان زندگی را از زاویه دیگری میبینند، همراه میشود.
یک مطالعه جدید نشان میدهد که این خبر همچنین ممکن است چیزی غیرمنتظرهتر را تغییر دهد. در سالهای پس از تشخیص سرطان، احتمال محکومیت افراد به جرم، از جمله افرادی که سابقه کیفری ندارند، به طور قابل توجهی بیشتر است.
این مانند همان داستانی است که در سریال آمریکایی مشهور «برکینگ بد»(Breaking Bad) دیدیم. «برکینگ بد»یک سریال تلویزیونی درباره یک معلم شیمی دبیرستان با یک زندگی عادی و آرام بود که مبتلا به سرطان تشخیص داده شد و همین اتفاق، او را به سمت جرم و جنایت سوق داد.
با این حال، اکثر بیماران مبتلا به سرطان که این تأثیر را تجربه میکنند، به اندازه شخصیت آن سریال که «والتر وایت»(Walter White) نام داشت، بیرحم نمیشوند. طبق این مطالعه، محکومیتهای آنها معمولاً منعکس کننده تخلفاتی مانند دزدی از مغازهها یا حمل مواد مخدر است.
با این حال، این تخلفات هنوز هم میتوانند مشکلساز باشند. با توجه به پیامدهای بالقوه برای بیماران محکوم، خانوادههای آنها و قربانیان، ارزش دارد که عمیقتر بررسی شود تا بفهمیم آیا سرطان واقعاً پشت این الگو است و اگر چنین است، چرا؟
برای انجام این کار، تیمی از اقتصاددانان دادههای چندین دفتر ثبت اداری در دانمارک را با هم ترکیب کردند و مجموعه دادههای گستردهای را شامل جمعیتشناسی، کار، تحصیلات، درآمد، ثروت، سلامت و سابقه کیفری ایجاد کردند.
آنها بر روی ۳۶۸ هزار و ۳۱۷ نفر که بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۸ به سرطان مبتلا شده بودند، تمرکز کردند و با پیوند دادن دادههای سلامت و سوابق کیفری توانستند رفتار بیماران را با گروه کنترلی که سرطان در آنها تشخیص داده نشده بود، مقایسه کنند.
این مطالعه نشان داد که در ابتدا، بیماران مبتلا به سرطان تازه تشخیص داده شده، هیچ نشانهای از جرم و جنایت نشان نمیدهند. میزان جرم و جنایت در واقع در سال اول پس از تشخیص کاهش مییابد که با توجه به اینکه بسیاری از این بیماران تحت درمانهای فشرده مانند پرتودرمانی یا شیمیدرمانی هستند، قابل قبول است.
محققان میگویند: دلیل اصلی این کاهش اولیه، شهودی است. تحت درمان سرطان قرار گرفتن از نظر جسمی طاقتفرسا است و این بیماران را مجبور میکند برای مدت طولانی به بیمارستان مراجعه کنند یا در آنجا بمانند.
با این حال، دو سال پس از تشخیص، داستان تغییر میکند. احتمال محکومیت کیفری بیماران از میزان پایه قبل از تشخیص سرطان آنها بالاتر میرود و از نظر آماری معنیدار میشود.
این اثر تا پنج سال پس از تشخیص همچنان رو به افزایش است و سپس برای پنج سال دیگر در سطوح بالا تثبیت میشود.
این مطالعه نشان داد که در مجموع، بیماران پس از تشخیص سرطان، ۱۴ درصد بیشتر احتمال دارد که به جرمی محکوم شوند.
محققان فراتر از نشان دادن این همبستگی، به دنبال درک این موضوع بودند که چرا تشخیص سرطان میتواند افراد را وادار به قانونشکنی کند. آنها چندین مکانیسم احتمالی را بررسی کردند که با مسائل اقتصادی شروع شد.
محققان خاطرنشان میکنند که همه بیماران در این مطالعه دارای بیمه درمانی بودند که در دانمارک جهانی است و نشان میدهد کسانی که به جرم روی آوردهاند، انگیزهشان صورتحسابهای پزشکی پرداخت نشده نبوده است.
با این حال، درمان سرطان هزینه مالی زیادی دارد. نویسندگان گزارش میدهند که احتمال اشتغال بیماران در سالی که مبتلا به این بیماری تشخیص داده میشوند، ۱.۵ درصد کاهش مییابد و حتی کسانی که شاغل هستند، تمایل دارند ساعات کمتری کار کنند و درآمد کمتری داشته باشند.
محققان میگویند: ما نشان دادیم افرادی که قویترین رابطه میان جرم و سرطان را دارند، تمایل دارند بیشترین کاهش درآمد کل را نیز تجربه کنند.
با این حال، این مطالعه علاوه بر افزایش جرایم اقتصادی و ملکی، افزایش قابل توجهی در جرایم غیراقتصادی مانند جرایم خشونتآمیز را نیز نشان داد که به عوامل دیگری اشاره دارد.
محققان همچنین احتمال بقای بیماران را در نظر گرفتند، زیرا احتمال مرگ زودهنگام میتواند مانع از عواقب بلندمدت مانند حبس شود.
آنها بیماران را بر اساس احتمال بقای پنج ساله که از نوع سرطان و ویژگیهای بیمار مانند سن، جنسیت و وضعیت تأهل تخمین زده شده بود، به زیرمجموعههایی گروهبندی کردند.
ارتباط بین سرطان و جرم و جنایت برای بیمارانی که احتمال بقای پنج ساله آنها در طول سالی که تشخیص داده شدند، به شدت کاهش یافت، قویتر بود.
سیاستهای رفاهی میتواند این اثر را کاهش دهد. نویسندگان این مطالعه با بهرهبرداری از تغییرات ناشی از اصلاحات شهرداری دانمارک در سال ۲۰۰۷ دریافتند که افزایش جرم و جنایت ناشی از سرطان در مکانهایی که حمایت اجتماعی کاهش یافته بود، بیشتر بود.
بیماران مبتلا به سرطان باید به سازگاری با شرایط جدید و اغلب ناخواسته ادامه دهند. بسیاری از آنها به دنبال حمایت از جانب عزیزان خود هستند یا بر روی اقداماتی برای تقویت سلامت خود، مانند ورزش و تحقیق در مورد گزینههای درمانی تمرکز میکنند.
اگر این ارتباط در کشورهای دیگر نیز وجود داشته باشد، میتواند به نوع جدیدی از شکاف حمایتی اشاره داشته باشد.
محققان میافزایند: نتایج ما نشان میدهد سیاستهایی که به پیامدهای اقتصادی شوکهای سلامت میپردازند، در کاهش تأثیر ناشی از آن بر جرم و جنایت مهم هستند.
این مطالعه در مجله American Economic Journal: Applied Economics منتشر شده است.
انتهای پیام

دانشگاه تهران با صدور بیانیهای در خصوص وقایع اخیر اعلام کرد که تفکیک قائلشدن بین اعتراض مسالمتآمیز و اقدامات خشونتآمیز و خرابکارانه، که با اهدافی خاص از بیرون دانشگاه هدایت میشود، وظیفه ملّی همه دانشجویان است. دانشگاه با کمال جدیت از حق اعتراض قانونی دانشجویان حمایت میکند، اما در عینحال با هرگونه اقدام خشونتآمیز و اقدام خرابکارانه برخورد قانونی و قاطع خواهد داشت.
به گزارش ایسنا، بیانیه این دانشگاه بدین شرح است:
دانشگاه تهران، در طول نزدیک به یکصد سال فعالیت خود، همواره خاستگاه اندیشه ورزی، تضارب آرا و افکار گفتوگوهای نقادانه و سازنده بوده است. تنوع اندیشهها و گفتوگو بر سر اختلاف آرا و دیدگاهها، زمانی ثمربخش است که در چارچوب اخلاق، قانون و احترام متقابل باشد.
ضمن ابراز تأسف عمیق از حوادث اخیر کشور و از دست دادن جمعی از هموطنان عزیز و همدردی با دانشجویان، دانشگاهیان و آحاد ملت ایران، از آنجا که در روزهای اخیر با آغاز تجمعات دانشجویی در دانشگاههای کشور، دانشگاه تهران نیز شاهد برگزاری تجمعاتی در برخی واحدهای خود بود، نکات زیر را اعلام مینماید:
تجمعات دانشجویی، بیش و پیش از هر چیز، بیانگر احساس مسئولیت اجتماعی و دغدغهمندی نسل جوان نسبت به سرنوشت کشور است. دانشگاه بر این باور است که حق اعتراض مسالمتآمیز و مطالبهگری قانونمند، به عنوان یک اصل اساسی و از پایههای اصلی فعالیت جنبشهای اصیل دانشجویی، باید توسط همه نهادها و مسئولین به رسمیت شناخته شود.
دانشجو به عنوان پرسشگر و مطالبهگر، حق دارد در چارچوب مقررات و بدون هراس از عواقب محتمل بعدی، نظرات خود را بیان کند و دانشگاه نیز باید بستر امن طرح دیدگاهها را فراهم آورد. به همین منظور، برای نخستین بار در کشور، دانشگاه تهران با اختصاص مکانی برای این مهم، بر اهمیت شنیدن صدای دانشجویان به عنوان آیندهسازان کشور تأکید میکند.
اعتراضات دانشجویی در طول چند دهه گذشته، روند متعارفی داشته است که مرور تاریخ جنبشهای اصیل دانشجویی، خطوط کلی آن را پیش روی ما میگذارد. در اینگونه اعتراضات، پرهیز از خشونت و افراطیگری، حفظ احترام طرفین و حرمتنهادن به نمادهای ملی و تمامیت ارضی، همواره اصلی اصیل و غیر قابل خدشه بوده است.
در اعتراضات اخیر دانشجویان دانشگاه تهران، با کمال تأسف، شاهد اهانت به پرچم جمهوری اسلامی ایران بودیم که به شدت توسط دانشگاه محکوم میشود. پرچم، در همه جای جهان، به عنوان نماد ملی کشور، نماد هویت جمعی و نشانه وحدت و یکپارچگی ملت است و هتک حرمت آن، خط قرمز همه کسانی است که زیر سایه آن زندگی میکنند.
بر اساس این اصل مسلّم، هیچگاه نباید اعتراضات با توهین به نمادهای ملی و میهنی مورد خدشه قرار گیرد، چرا که احترام به پرچم، احترام به ملّیت و سرزمین و تاریخ و فرهنگ است و آن عمل ضدّ ملی، علاوه بر اینکه امری غیرقانونی است، از شأن و متانت دانشجویان و جنشهای اصیل دانشجویی بسیار فاصله دارد.
تفکیک قائلشدن بین اعتراض مسالمتآمیز و اقدامات خشونتآمیز و خرابکارانه، که با اهدافی خاص از بیرون دانشگاه هدایت میشود، وظیفه ملّی همه دانشجویان است. دانشگاه با کمال جدیت از حق اعتراض قانونی دانشجویان حمایت میکند، اما در عینحال با هرگونه اقدام خشونتآمیز و اقدام خرابکارانه از سوی هر گروه یا فردی برخورد قانونی و قاطع خواهد داشت.
رویکرد اصلی دانشگاه، گفتوگو و مدیریت تنش از طریق تعامل دوسویه بین دانشجویان، استادان و مسئولان است و امیدواریم دانشجویان فهیم و فرهیخته دانشگاه تهران نیز، با درک فضای سیاسی و اجتماعی کشور، خاصه در برههای که از سوی دشمنان همیشگی ایران عزیز در معرض تهدید است، با خردورزی، دوراندیشی و مهمتر از همه آیندهنگری، ضمن بیان اعتراضات به حق خود، اجازه دهند دانشگاه همچنان مانند گذشته، محیطی امن برای نقد و انتقاد سازنده و هماندیشی برای ساختن آینده بهتر باقی بماند و به میدان کشاکشهای خشونتآمیز و دور از خردورزی که در نهایت جز آسیب به سپهر علمی کشور حاصلی ندارد، تبدیل نگردد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه تهران، این دانشگاه در این مسیر، همراه و همپای دانشجویان از هر دسته و گروه است و امید میرود با تعامل دوسویه دانشجویان و مسئولان، این گونه تجمعات، به تقویت فضای همدلانه برای بررسی دقیقتر موضوعات و یافتن راهحلهای اساسی برای دغدغههای بهحق دانشجویان و مسائل کشور بیانجامد.
انتهای پیام

در تحقیق جدیدی که توسط محققان ایرانی انجام شده است، ظرفیت برخی آبراههها برای ساخت سد زیرزمینی ارزیابی شد تا راهی برای کاهش هدررفت آب در شرایط کمبارش منطقه پیدا شود.
به گزارش ایسنا، کمبود آب یکی از مهمترین چالشهای مناطق خشک و نیمهخشک ایران است. در چنین اقلیمهایی، بارندگی اندک و تبخیر بالا باعث میشود منابع آب سطحی به سرعت کاهش یابد. از سوی دیگر، برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی در سالهای گذشته خسارات جبرانناپذیری به سفرههای آب وارد کرده است. افت سطح آبخوانها، کاهش کیفیت آب و از بین رفتن پوشش گیاهی تنها بخشی از پیامدهای این روند است. به همین دلیل، مدیریت درست منابع آب و کاهش تلفات آن به یک ضرورت اساسی در برنامهریزیهای کشور تبدیل شده است. هر اقدامی که بتواند آب را با کمترین اتلاف ذخیره کند، در چنین شرایطی ارزشمند خواهد بود.
یکی از فناوریهایی که در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته، سد زیرزمینی است. برخلاف سدهای معمولی که آب را روی سطح زمین جمع میکنند، سد زیرزمینی در زیر بستر رودخانه یا آبراهه ساخته میشود و جریان آب زیرسطحی را کنترل یا متوقف میکند. این کار باعث میشود آب در لایههای متخلخل زمین ذخیره شود. مزیت مهم این روش، جلوگیری از تبخیر گسترده آب و کاهش مشکلات زیستمحیطی مانند غرقاب شدن زمینهای کشاورزی یا رسوبگذاری شدید است. همچنین هزینه نگهداری آن نسبت به سدهای بزرگ سطحی کمتر است و خطرات ناشی از شکست سازه نیز کاهش مییابد. با این حال، موفقیت این فناوری وابسته به انتخاب محل مناسب است؛ زیرا شرایط زمینشناسی، شیب زمین و کیفیت آب زیرسطحی نقش تعیینکننده دارند.
در تلاش برای بررسی بیشتر این موضوع جالب توجه، علیرضا مجیدی، استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری وابسته به سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، پژوهشی را درباره امکانسنجی ساخت سد زیرزمینی در زیرحوضههای غرب استان سمنان انجام داده است. این مطالعه با تمرکز بر ارزیابی ظرفیت زمین و آبراهههای منطقه برای احداث چنین سازهای انجام شد و تلاش کرد با روشی علمی، مناسبترین نقاط را برای اجرای این طرح شناسایی کند.
محدوده مورد بررسی در غرب استان سمنان قرار دارد و مساحتی حدود ۱۰۴ کیلومتر مربع را در بر میگیرد. این منطقه اقلیمی مدیترانهای نیمهخشک دارد و میانگین بارندگی سالانه آن حدود ۱۰۰ میلیمتر است؛ رقمی که نشاندهنده کمبود جدی آب است. از آنجا که این حوضه کوهستانی است، سفرههای گسترده آب زیرزمینی آبرفتی در آن شکل نگرفته و منابع آب بیشتر به جریانهای زیرسطحی در بستر آبراههها محدود میشود.
در این پژوهش، برای مکانیابی مناسب از روش تحلیل سلسلهمراتبی و سامانه اطلاعات جغرافیایی یا GIS استفاده شد. تحلیل سلسلهمراتبی روشی است که در آن معیارهای مختلف بر اساس اهمیت وزندهی میشوند و به صورت مرحلهای بررسی میگردند. سامانه اطلاعات جغرافیایی نیز ابزاری رایانهای برای ترکیب و تحلیل لایههای مختلف نقشهای مانند زمینشناسی، شیب، منابع آب و توپوگرافی است.
نتایج این پژوهش نشان دادند که با استفاده از روش سلسلهمراتبی و ابزار GIS میتوان با دقت بیشتری مناطق مناسب را شناسایی کرد و بخشهای نامناسب را حذف نمود. در این فرآیند، معیارهای مطلق مانند وجود یا نبود شرایط پایه، به صورت صفر و یک اعمال شدند و نواحی فاقد شرایط کنار گذاشته شدند. سپس معیارهای تصمیمگیر که شدت مناسب بودن را نشان میدادند، برای اولویتبندی گزینههای باقیمانده به کار رفتند. این رویکرد باعث شد سطح منطقه مورد بررسی به تدریج کاهش یابد و تمرکز بر نقاط مستعد بیشتر شود.
بر اساس یافتهها، حدود ۲۰ درصد از آبراهههای سطح حوضههای غرب استان سمنان دارای پتانسیل احداث سد زیرزمینی هستند و میتوانند آب با کیفیت قابل قبول را ذخیره و کنترل کنند. بیشتر این نقاط در آبراهههای رده ۴ و ۵ و بر روی سازندهای ماسهسنگی، آهکی و مارنی قرار دارند؛ سازندهایی که از نظر نفوذپذیری و ظرفیت ذخیره آب شرایط مناسبی دارند. این نتایج حاکی از آن هستند که انتخاب محل با دقت بالا، نقش کلیدی در موفقیت چنین طرحهایی دارد.
اهمیت این یافتهها در آن است که نشان میدهند حتی در مناطق فاقد سفرههای گسترده زیرزمینی نیز میتوان با بهرهگیری از دانش زمینشناسی و ابزارهای تحلیلی نوین، ظرفیتهای پنهان ذخیره آب را شناسایی کرد. روش بهکاررفته در این پژوهش میتواند الگوی مناسبی برای سایر مناطق خشک کشور باشد.
استفاده از معیارهای دقیق، وزندهی علمی و تلفیق دادهها در محیط GIS باعث افزایش ضریب اطمینان در تصمیمگیری میشود و از صرف هزینه در مکانهای نامناسب جلوگیری میکند. در شرایطی که منابع مالی و آبی محدود است، چنین رویکردی میتواند به مدیریت پایدارتر منابع آب کمک کند.
اطلاعات کامل علمی و فنی این پژوهش در «فصلنامه مهندسی و مدیریت آبخیز» وابسته به پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری منتشر شده است؛ نشریهای تخصصی که به موضوعات مرتبط با مدیریت آب، خاک و آبخیزداری میپردازد.
انتهای پیام
امروز سالروز تولد استیو جابز است، مردی که نوآوری برای او تنها یک استراتژی تجاری نبود، بلکه شیوهای از تفکر بود که زندگی و حرفهاش را تعریف میکرد.
به گزارش ایسنا، این بنیانگذار شرکت اپل (Apple Inc) نقل قولی به یاد ماندنی دارد: «بیایید فردا را بسازیم، به جای اینکه نگران اتفاقات دیروز باشیم.» این جمله شاید ساده به نظر برسد، اما بازتاب ذهنیتی است که به او کمک کرد یکی از تأثیرگذارترین شرکتهای فناوری جهان را بسازد، از دست بدهد و دوباره احیا کند.
به نقل از اکونومیکتایمز، نقلقول استیو جابز که امروز ۲۴ فوریه سالروز تولد اوست، به وضوح به حرکت رو به جلو اشاره دارد. جابز باور داشت پیشرفت به اقدام وابسته است، نه حسرت. صرف زمان برای نگرانی درباره اشتباهات گذشته یا حتی موفقیتهای گذشته، محصول یا فرصت جدیدی خلق نمیکند. طبق این طرز فکر، تمرکز باید همیشه بر آن چیزی باشد که میتوان در گام بعدی ساخت. دیروز تثبیت شده است. فردا هنوز فراهم است.
در جمله یک درس عمیقتر تجاری نیز وجود دارد. شرکتها اغلب زمانی که محصولی موفق میشود، احساس راحتی میکنند. اما جابز بارها نشان داد که راحتی میتواند خطرناک باشد. او به جای محافظت از ایدههای قدیمی، گروههایش را به چالش کشید و آنها را تشویق میکرد. همین رویکرد بسیاری از تصمیمهای بزرگ اپل را شکل داد. پیام او نادیده گرفتن کامل گذشته نیست، بلکه نپذیرفتن سلطه آن بر آینده است.
سالهای اولیه و ساخت اپل
استیو جابز در سال ۱۹۵۵ در سانفرانسیسکو به دنیا آمد و در کالیفرنیا بزرگ شد. علاقه زودهنگام او به الکترونیک باعث شد مدتی را در شرکت Hewlett-Packard بگذراند؛ جایی که با استیو وزنیاک آشنا شد. آن دو علاقه مشترکی به رایانهها داشتند.
در سال ۱۹۷۶، آنها اپل را تأسیس کردند و کار خود را از یک گاراژ آغاز کردند. تا سال ۱۹۸۰، اپل وارد بورس شد و به نقطه عطف بزرگی رسید. جابز بیشتر مسئول بازاریابی و ترسیم چشمانداز بود، در حالی که وزنیاک بر مهندسی تمرکز داشت.

با این حال، موفقیت بدون اختلاف نبود. تا سال ۱۹۸۵، اختلافات داخلی باعث شد جابز اپل را ترک کند. سبک مدیریتی شدید و سختگیرانه او تنشهایی در رهبری شرکت ایجاد کرده بود.
در سالهای دوری از اپل، جابز شرکت نکست (NeXT) را تأسیس کرد و پیکسار را خریداری کرد. پیکسار بعدتر با شرکت والت دیزنی (The Walt Disney Company) همکاری کرد و فیلمهایی مانند داستان اسباببازی را منتشر کرد که به موفقیتی جهانی تبدیل شد. هرچند نکست بازار رایانه را در اختیار نگرفت، اما فناوری آن بعدها نقشی کلیدی ایفا کرد.
در سال ۱۹۹۷، اپل شرکت نکست را خریداری کرد و جابز به اپل بازگشت. در آن زمان، اپل از نظر مالی با مشکل مواجه بود. جابز خطوط تولید را کاهش داد، تمرکز شرکت را بازتنظیم کرد و بر برندسازی شفافتر سرمایهگذاری کرد.
اختراع فردا
این تحولات بازتابی از روحیه نقل قول جابز هستند. او به جای درجا زدن بر مشکلات پیشین اپل یا برکناری خودش از شرکت، بر ساخت محصولات جدید تمرکز کرد. همین نگاه رو به آینده به اپل کمک کرد دوباره قدرت بگیرد و فناوری مدرن را بازتعریف کند.
استیو جابز در روز ۵ اکتبر سال ۲۰۱۱ در سن ۵۶ سالگی درگذشت. با این حال، سخنانش همچنان طنینانداز است. «بیایید فردا را بسازیم، به جای اینکه نگران اتفاقات دیروز باشیم» همچنان یادآور این نکته است که پیشرفت به آنچه انتخاب میکنیم بعدا بسازیم بستگی دارد، نه به آنچه پیشتر نتوانستیم حفظ کنیم.
انتهای پیام

در آستانه روز مهندس، تعدادی از دانشجویان رشته های مهندسی عمران، برق و کامپیوتر دانشگاه تهران، در گفتگو با خبرنگار ایسنا، ضمن بیان انگیزههایشان، از کمبود تجهیزات، فرسودگی آزمایشگاهها و رکود بازار کار و حتی میل به مهاجرت سخن گفتند.
به گزارش ایسنا، پنجم اسفند سالروز تولد خواجه نصیرالدین طوسی دانشمند برجسته قرن هفتم هجری، “روز مهندس” نام گذاری شده و فرصتی است برای قدردانی از نقش مهندسان در توسعه و پیشرفت کشور.
خواجه نصیرالدین طوسی، دانشمند برجسته ایرانی نه تنها در زمینههای ریاضیات، نجوم و فلسفه پیشگام بود، بلکه به عنوان یک مهندس خلاق، کارهای ارزشمندی در طراحی ابزارهای نجومی و مهندسی داشت. در تقویم رسمی ایران، پنجم اسفند به عنوان روز مهندس شناخته میشود تا یادآوری کند که مهندسی، پلی بین علم و عمل است و مهندسان، معماران آینده جامعه هستند.
در دنیای امروز، علم مهندسی به دلیل ظهور چالشهای جهانی مانند تغییرات آب و هوایی، کمبود منابع انرژی و نیاز به زیرساختهای پایدار بیش از پیش اهمیت یافته و مهندسان در خط مقدم نوآوری قرار دارند. در ایران، با وجود تحریمهای اقتصادی و محدودیتهای فناوری، مهندسان ایرانی توانستهاند دستاوردهای چشمگیری داشته باشند؛ از ساخت سدهای عظیم و نیروگاههای هستهای گرفته تا توسعه فناوریهای فضایی و نرمافزاری. طبق آمار شورای عالی انقلاب فرهنگی، بیش از ۵۰۰ هزار مهندس در ایران فعالیت میکنند و دانشگاههای معتبر مانند دانشگاه تهران، شریف و امیرکبیر، سالانه هزاران فارغالتحصیل مهندسی تربیت میکنند.
اما تحصیل در رشتههای مهندسی چندان بدون دغدغه نیست و ادامه تحصیل در این رشته با چالشها و موانع متعددی همراه است. از کمبود امکانات آزمایشگاهی دانشگاهها تا مشکلات بازار کار و مهاجرت مغزها، مهندسان جوان با واقعیتهای تلخی روبرو هستند. در عین حال، زیباییهای این حرفه، مانند خلق راهحلهای نوین برای مشکلات واقعی و حس رضایت از ساختن چیزی مفید، انگیزهبخش است. به همین منظور سراغ دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه تهران رفتهایم تا از زبان خودشان، مشکلات، موانع و محاسن تحصیل در رشته های مهندسی را بشنویم.
دانشکده فنی دانشگاه تهران، یکی از قدیمیترین و معتبرترین مراکز آموزش مهندسی در خاورمیانه، میزبان هزاران دانشجو است که در رشتههای مختلفی مانند عمران، برق، مکانیک و کامپیوتر تحصیل میکنند. این دانشکده، که در سال ۱۳۱۳ تأسیس شده، سابقهای درخشان در تربیت مهندسانی دارد که در پروژههای ملی مانند متروی تهران و پالایشگاههای نفتی نقشآفرین بودهاند.
از ” دل نگرانیهای آموزشی” تا “لذت خلق یک ساختمان ضدزلزله”
امیرحسین ، دانشجوی سال چهارم رشته مهندسی عمران است و از استانهای شمالی کشور به تهران آمده. او که از کودکی مجذوب سازههای بزرگ و مقاوم بوده، مهندسی عمران را مسیری برای تحقق آرزوی ساختن بناهایی پایدار و ایمن میداند.
وی در این باره میگوید: برای من، زیبایی مهندسی عمران در پیوند میان علم، هنر و خدمت به جامعه نهفته است. وقتی به سازههایی مانند پل طبیعت یا ساختمانهای بلند مقاوم در برابر زلزله نگاه میکنم، احساس میکنم مهندسی میتواند اثری ماندگار از خود بر جای بگذارد؛ اثری که نسلهای آینده از آن بهرهمند شوند و زندگیشان را ایمنتر و زیباتر کند.
این دانشجو معتقد است: در پروژههای دانشگاهی، هنگامی که مدلسازی یک سازه را به پایان میرسانیم و میبینیم چگونه در برابر بارهای لرزهای مقاومت میکند، حس عمیقی از رضایت و غرور دست میدهد.
با این حال، وی به چالشهای جدی نیز اشاره میکند: متأسفانه امکانات آزمایشگاهی در برخی زمینهها محدود است. تجهیزات قدیمی و کمبود بودجه باعث شده که دسترسی به آزمایشهای عملی پیشرفته دشوار شود. تحریمها نیز مانع بهروزرسانی نرمافزارهای تخصصی و دسترسی به مواد و ابزارهای نوین شده است. علاوه بر این، بازار کار برای فارغالتحصیلان عمران در حال حاضر با رکود مواجه است؛ بسیاری از شرکتها به دلیل شرایط اقتصادی، ظرفیت جذب نیروی جدید را ندارند و حقوقهای پیشنهادی اغلب با هزینههای زندگی همخوانی ندارد. این شرایط، بسیاری از همکلاسیهایم را به فکر ادامه تحصیل یا مهاجرت به خارج از کشور انداخته است.
امیرحسین تأکید میکند که با وجود این موانع، همچنان به آینده امیدوار است: مهندسی به ما میآموزد که هر مشکلی، فرصتی برای نوآوری است. اگر بتوانیم با خلاقیت و پشتکار، راهحلهای بومی برای چالشهای کشور پیدا کنیم، نه تنها مشکلات خود را حل خواهیم کرد، بلکه به توسعه پایدار کشور نیز کمک شایانی خواهیم نمود.
نوآوری در آزمایشگاه و نبرد با کلیشههای جنسیتی
سارا دانشجوی سال سوم مهندسی برق، از خانوادهای با سابقه مهندسی میآید و از سنین پایین با دنیای مدارها و سیستمهای الکتریکی آشنا بوده است.
وی درباره جذابیتهای رشته تحصیلی اش چنین بیان میکند: زیبایی مهندسی برق در ظرفیت بیپایان نوآوری آن است. طراحی یک مدار یا سیستم هوشمند که بتواند انرژی را بهینه مصرف کند، یا در حوزه پزشکی به تشخیص و درمان کمک نماید، احساس میکند انسان توانسته است بر طبیعت غلبه کند و زندگی را بهبود بخشد. در پروژههای دانشگاهی، مانند ساخت نمونه اولیه یک دستگاه مبتنی بر انرژیهای تجدیدپذیر، لحظهای که مدار روشن میشود و عملکرد مورد انتظار را نشان میدهد، همانند خلق یک اثر هنری است؛ ترکیبی از دقت علمی و خلاقیت.
سارا اما به موانع پیش روس فارغ التحصیلان این رشته نیز اشاره دارد و تأکید می کند: به عنوان یک دانشجوی دختر در این رشته، گاهی احساس میکنم باید تلاش بیشتری برای اثبات توانمندیهایم انجام دهم. در برخی کارگاهها و پروژههای گروهی، توجه بیشتری به دانشجویان پسر میشود و این موضوع میتواند انگیزه را تحت تأثیر قرار دهد. علاوه بر این، تحریمها دسترسی به قطعات الکترونیکی پیشرفته و میکروکنترلرهای بهروز را بسیار دشوار کرده است؛ تهیه آنها اغلب با هزینه بالا و تأخیرهای طولانی همراه است. از سوی دیگر، بازار کار مهندسی برق نیز تحت تأثیر نوسانات اقتصادی قرار دارد و بسیاری از فارغالتحصیلان یا به مشاغل غیرمرتبط روی میآورند یا به دنبال فرصتهای خارج از کشور میروند.
وی با وجود این چالشها، نگاه مثبتی به آینده دارد: با توجه به نیاز روزافزون کشور به انرژیهای پاک و فناوریهای هوشمند، مهندسان برق میتوانند نقش تعیینکنندهای ایفا کنند. اگر حمایتهای لازم از پژوهش و صنعت فراهم شود، این رشته نه تنها میتواند مشکلات فعلی را حل کند، بلکه ایران را به یکی از قطبهای منطقهای در این حوزه تبدیل نماید.
خلق دنیای مجازی با کد، در غیاب سرورهای قدرتمند
محمد ، دانشجوی سال دوم مهندسی کامپیوتر با علاقه ویژه به هوش مصنوعی، مهندسی را ابزاری برای ساختن جهانهای جدید میداند.
وی میگوید: جذابیت اصلی مهندسی کامپیوتر در این است که با چند خط کد، میتوان واقعیتهای مجازی خلق کرد یا مسائل پیچیده واقعی را حل نمود. در یکی از پروژههای دانشجویی، اپلیکیشنی برای تحلیل دادههای محلی آب و هوا طراحی کردم که میتواند به کشاورزان در تصمیمگیری کمک کند. این حس که دانش فنیام مستقیماً به بهبود زندگی افراد منجر میشود، بسیار ارزشمند است.
این دانشجو در ادامه به محدودیتهای موجود نیز اشاره میکند: یکی از بزرگترین چالشها، دسترسی محدود به زیرساختهای محاسباتی قدرتمند است. سرورهای دانشگاه برای آموزش مدلهای بزرگ هوش مصنوعی کافی نیستند و تحریمها مانع استفاده از پلتفرمهای ابری پیشرفته خارجی شده است. اینترنت پرسرعت و پایدار نیز در بسیاری مواقع در دسترس نیست. علاوه بر این، بازار کار حوزه کامپیوتر و فناوری اطلاعات بسیار رقابتی است؛ تعداد فارغالتحصیلان بالا رفته، اما فرصتهای شغلی باکیفیت و با درآمد مناسب محدود است. بسیاری از دوستانم در حال آمادهسازی برای اپلای به دانشگاههای خارج هستند، زیرا آنجا امکانات تحقیقاتی و چشمانداز شغلی بهتری وجود دارد.
با این حال، او بر پتانسیلهای موجود تأکید میورزد: مهندسی کامپیوتر انعطافپذیری بالایی دارد. میتوان از راه دور کار کرد، استارتآپ راهاندازی نمود و ایدههای بومی را به محصول تبدیل کرد. اگر بتوانیم اکوسیستم استارتآپی داخلی را تقویت کنیم و ارتباط دانشگاه با صنعت را عمیقتر نماییم، این رشته میتواند موتور محرکه پیشرفت کشور در عصر دیجیتال باشد.
به گزارش ایسنا، روز مهندس، فرصتی است برای تأمل در جایگاه مهندسی در جامعه امروز ایران. از سخنان دانشجویان به عنوان بخش کوچکی از مهندسان آینده میتوان دریافت که حرفه مهندسی همچنان سرشار از زیبایی و معناست: خلاقیت در حل مسئله، تأثیرگذاری بر زندگی انسانها و ساختن آیندهای بهتر. اما در عین حال چالشهایی جدی نظیر محدودیتهای ناشی از تحریمها، کمبود امکانات پژوهشی، دشواریهای بازار کار و تمایل به مهاجرت، سایه سنگینی بر این مسیر افکنده است.
دانشگاه تهران و دیگر مراکز آموزش عالی، به همراه سیاستگذاران، میتوانند با سرمایهگذاری در زیرساختها، تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه، و ایجاد انگیزههای ماندگاری، به دانشجویان کمک کنند تا بر این موانع غلبه نمایند. مهندسان جوان ایران، با دانش و اراده خود، میتوانند نه تنها بر مشکلات فائق آیند، بلکه کشور را به سوی توسعه پایدار و خودکفایی هدایت کنند. روز مهندس، فراتر از یک بزرگداشت، یادآور رسالت بزرگی است که بر دوش این قشر قرار دارد.
انتهای پیام
تجربه بیشتر کاربران نشان میدهد هر چه بیشتر با چتباتهای هوش مصنوعی صحبت کنید، انسجام خود را از دست میدهند و بیدقت میشوند. پژوهشگران سرانجام به دلیل این مشکل پی بردهاند.
به گزارش ایسنا، در عصری که چتباتهای هوش مصنوعی میتوانند وظایفی را مانند پشتیبانی فوری، پیشنویس اسناد و پاسخ به پرسشهای پیچیده انجام دهند، انتظارات برای قابلیت اطمینان مدلهای زبانی بزرگ همچنان در حال افزایش است. بسیاری از کاربران هنگام تعامل با چتباتهایی مانند «چتجیپیتی»(ChatGPT) یا «جمینای»(Gemini) متوجه یک روند گیجکننده میشوند. پس از چندین تبادل، پاسخها اغلب دقت یا انسجام خود را از دست میدهند. چه چیزی باعث میشود هوش مصنوعی با طولانی شدن گفتوگو از مسیر اصلی خود خارج شود؟
به نقل از یوسی استراتژیز، با بررسی تحقیقات اخیر و مشاهدات روزمره، چندین عامل کلیدی آشکار میشوند که توضیح میدهند چرا گفتوگوها با هوش مصنوعی پیشرو به مرور زمان به بنبست میخورند. درک این محدودیتها نه تنها به جلوگیری از مشکلات رایج کمک میکند، بلکه نحوه بهرهبرداری حداکثری از این فناوریهای قدرتمند را نیز آشکار میسازد.
تعاملات کوتاه با مدلهای هوش مصنوعی معمولاً نتایج چشمگیری را به همراه دارد. سیستمهای پیشرفته در رویارویی با یک پرسش، دقت قابل توجهی را از خود نشان میدهند و پاسخهایی را ارائه میکنند که منطقی و مرتبط به نظر میرسند، اما با طولانیتر شدن بحثها، مشکلات ظاهر میشوند و کسانی را که روی ثبات در گفتوگوهای طولانیتر حساب کردهاند، گیج میکنند.
این لغزشهای فزاینده تصادفی نیستند، بلکه در نحوه پردازش محتوا توسط هوش مصنوعی مولد، مدیریت حافظه و تلاش برای ارائه پاسخهای سریع و براساس تقاضا ریشه دارند.
پاسخهای تکراری چگونه اشتباهات را تشدید میکنند؟
بسیاری از چتباتهای پیشرفته هر پاسخ را نه تنها براساس آخرین ورودی، بلکه براساس پاسخهای پیشین در همان گفتوگو نیز تولید میکنند. اگرچه این میتواند پیوستگی را افزایش دهد، اما خطراتی را نیز به همراه دارد. اگر در یک پاسخ اولیه خطایی ظاهر شود، مدل ممکن است آن را در پاسخهای بعدی حتی زمانی که اطلاعات جدیدی ارائه میشود، تقویت کند.
ربات به جای اصلاح خود، اغلب بر سوءتفاهمهای اولیه تأکید میکند و باعث میشود خطاها به جای حل شدن به صورت طبیعی، انباشته شوند. برای موضوعاتی که در اواسط گفتوگو تغییر میکنند، هوش مصنوعی جهت تنظیم مجدد استدلال خود تلاش میکند و تحت تأثیر خروجیهای پیشین باقی میماند.
تحلیلها الگوی قابل توجه دیگری را آشکار میکنند. با ادامه جلسات، میانگین پاسخها به طور قابل توجهی طولانیتر میشود. گاهی اوقات تنها پس از چند جلسه پیگیری، طول پاسخها سه برابر میشود. اگرچه جزئیات بیشتر ممکن است سودمند به نظر برسند، اما نتیجه اغلب برعکس است.
وقتی خروجی طولانی میشود، نکات اساسی پنهان میمانند، وضوح از بین میرود و دقت کاهش مییابد. این افزایش اطناب اغلب با افزایش خطاها همراه است و باعث میشود گفتوگوهای طولانی کمتر سودمند و بیشتر گیجکننده باشند.

چه چیزی باعث میشود هوش مصنوعی به توهم دچار شود؟
پدیده غیرمعمولی که در آن چتباتهای پیشرفته اظهارات نادرست یا بیمعنی تولید میکنند، به عنوان توهم شناخته میشود. این لحظهها اغلب در گفتوگوهایی رخ میدهند که فراتر از تعداد انگشتشماری تبادل نظر هستند، اما چرا چنین خطاهایی این قدر سریع ظاهر میشوند؟
به نقل از نیویورک تایمز، در سالهای پس از ورود چتجی پیتی، شرکتهای فناوری، کارمندان اداری و مصرفکنندگان روزمره از رباتهای هوش مصنوعی برای طیف گستردهای از وظایف استفاده میکنند، اما هنوز هیچ راهی برای اطمینان از تولید اطلاعات دقیق توسط این سیستمها وجود ندارد. جدیدترین و قدرتمندترین این فناوریها که قدرت استدلال را به نمایش میگذارند، خطاهای بیشتری را ایجاد میکنند، نه کمتر. با بهبود قابل توجه مهارتهای ریاضی چتباتهای هوش مصنوعی، درک آنها از حقایق متزلزلتر شده است.
رباتهای هوش مصنوعی امروزی مبتنی بر سیستمهای ریاضی پیچیدهای هستند که مهارتهای خود را با تجزیه و تحلیل حجم بزرگی از دادههای دیجیتال یاد میگیرند. آنها نمیتوانند تصمیم بگیرند که چه چیزی درست و چه چیزی نادرست است. گاهی اوقات، آنها فقط چیزهایی را از خودشان درمیآورند و توهم هوش مصنوعی را به نمایش میگذارند.
به نقل از یوسی استراتژیز، بخشی از مشکل این است که مدلهای بزرگ زبانی به گونهای طراحی شدهاند که واژه بعدی را با استفاده از محتوای پیشین پیشبینی کنند، نه این که حقایق را در لحظه مورد تأیید قرار دهند. انگیزه ارائه پاسخهای روان و قانعکننده گاهی اوقات منطق سختگیرانه را تحت الشعاع قرار میدهد. با گذشت زمان، تمایل به برآورده کردن انتظارات درکشده کاربر بر خوداصلاحی غلبه میکند و باعث میشود اشتباهات ادامه داشته باشند.
چه کارهایی آسیبپذیرتر هستند؟
کارهایی که شامل بررسی اسناد، تولید کد یا پشتیبانی تصمیمگیری هستند، حساسیت ویژهای را در برابر این نقاط ضعف دارند. در موقعیتهایی که نیازمند دقت بالا هستند، خطاهای تجمعی میتوانند عواقب جدی را به ویژه در زمانی داشته باشند که هر مرحله به دستورالعملهای پیشین بستگی دارد.
گردشهای کاری تجاری که با هوش مصنوعی ادغام میشوند، در صورت عدم نظارت با خطرات بیشتری روبهرو خواهند شد. گفتوگوهای مداوم که از چند پیام تجاوز میکنند، ممکن است نتایج غیر قابل پیشبینی را برای کارهای حیاتی به وجود بیاورند که بر اهمیت بررسی و نظارت تأکید دارد.
همه چتباتها به یک شکل رفتار میکنند؟
اگرچه تفاوتهایی بین برندها و ساختارهای گوناگون وجود دارد، اما شواهد کنونی نشان میدهند که هیچ چتبات هوش مصنوعی بزرگی کاملاً از این گرایش در امان نیست. حتی مدلهایی با دقت فوقالعاده در پرسشهای مجزا نیز در طول چندین نوبت، ناپایداری نشان میدهند. قابلیت اطمینان صرف نظر از ارائهدهنده، به طور پیوسته کاهش مییابد و این موضوع را به عنوان یک چالش در سطح صنعت برجسته میکند.
میزان انحراف ممکن است بین پلتفرمها متفاوت باشد، اما علل اساسی مانند وابستگی به خروجی پیشین، محدودیتهای پنجرههای متن و فشار برای ارائه پاسخهای سریع و قابل قبول ثابت هستند.
بهترین شیوهها هنگام تعامل با چتباتهای هوش مصنوعی
شناخت این ویژگیها برای هر کسی که قصد دارد از مدلهای زبانی به طور مؤثر استفاده کند، بسیار مهم است. راهبردهای خاصی وجود دارند که در به حداقل رساندن خطرات مرتبط با گفتوگوهای طولانی کمک میکنند.
کارشناسان پیشنهاد میکنند که عادتهای استفاده تطبیق داده شوند و مرزهای مشخصی برای نقاط قوت و ضعف هوش مصنوعی تعیین گردد. برخی از راهبردها به شرح زیر هستند.
با وجود پیشرفتهای اخیر، مدلهای بزرگ زبانی امروزی هنوز در دیالوگهای طولانی، از تطابق با وفاداری یک همراه انسانی ناتوان هستند. گروههای پژوهشی سراسر جهان در حال کار کردن روی بهبودهایی در پایداری حافظه، خوداصلاحی و آگاهی از متن هستند تا این شکاف را پر کنند. روشهای بازآموزی پیشرفته و شفافیت بیشتر با کاربران نیز میتواند قابلیت اطمینان کلی را افزایش دهد.
تا آن زمان، درک نقاط قوت و محدودیتهای چتباتها میتواند به ادغام هوشمندانهتر و ایمنتر در گردشهای کاری روزانه کمک کند. کاربران آگاه برای دستیابی به نتایج بهتر، به ترکیب کمکهای ماشینی با قضاوت شخصی ادامه خواهند داد.
انتهای پیام
پایگاه خبری آرمان آرا تلاش دارد آخرین خبرها و گزارشها از مهمترین اتفاقات جامعه را به صورت آنلاین در اختیار مخاطبان خود قرار دهد.
آرمان آرا دارای مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره 75035 و به مدیر مسوولی آرمان خلج است

nnnn