به گزارش آرمان آرا در مراسم چهل‌وششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی که امروز یکشنبه ۱۸ مردادماه با حضور دکتر مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور، حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، حسین سیمایی صرّاف وزیر علوم،تحقیقات و فناوری، محمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، استانداران اصفهان، قم و خراسان رضوی، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، علی منتظری رئیس، اعضای هیات امنا، معاونان، مدیران و رؤسای واحدهای سازمانی این نهاد در دانشگاه علم و فرهنگ جهاددانشگاهی برگزار شد، «جایزه ملی جهاددانشگاهی» با حضور رئیس‌جمهور و رئیس جهاددانشگاهی به خانواده شهید علی لاریجانی اعطا شد.

این جایزه در دومین دوره آیین اعطای «جایزه ملی جهاددانشگاهی» و به پاس یک عمر مجاهدت علمی، فرهنگی و انقلابی استاد فرهیخته و جهادگر شهید دکتر علی لاریجانی، همراه با لوح یادبود، با نهایت احترام و افتخار به خانواده معظم، صبور و ارجمند این شهید والامقام تقدیم شد.

در متن این لوح با آیه شریفه «یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَالَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ» آمده است:

علم و معرفت، امانتی الهی و ودیعه‌ای مقدس است که آفریدگارِ قلم، در سپیده‌دم آفرینش، آن را در جان انسان‌های پاک به امانت نهاد و حیات طیبه را به انوار قدسی خویش متبرک ساخت. از همین‌رو، علم گوهری فروزان و مشعل هدایت انسان در مسیر حقیقت و کمال شد؛ هر که در پرتو آن گام نهاد، رهرو طریق حق گردید و هر که از آن روی برتافت، از حقیقت فاصله گرفت.

اعطای «جایزه ملی جهاددانشگاهی» نمادی از تکریم اندیشه متعالی جهادگران عرصه علم، فرهنگ و فناوری و تربیت‌یافتگان مکتب نورانی قرآن کریم و عترت طاهرین(علیه‌السلام) است؛ انسان‌هایی که شناسنامه افتخارآفرین آنان نه با شمار سال‌های عمر، بلکه با وسعت اثرگذاری، اخلاص در عمل و خدمت صادقانه به مردم معنا می‌یابد. همت‌های بلند آنان گرد شمس حقیقت می‌گردد و عمل صالحشان، عمر را جاودانه و نامشان را ماندگار می‌سازد.

«جایزه ملی جهاددانشگاهی» پاسداشت سبک زندگی مؤمنانه، عالمانه، مسئولانه و تکلیف‌مدارِ شخصیت‌هایی است که گذر زمان، از ارزش و درخشندگی راهشان نمی‌کاهد و سیره آنان، امروز نیز الهام‌بخش نسل جوان این سرزمین در مسیر علم، ایمان و خدمت است.

در ادامه این لوح آمده است:

اینک، هم‌زمان با چهل‌وششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی، در دومین دوره آیین اعطای «جایزه ملی جهاددانشگاهی»، به پاس یک عمر مجاهدت علمی، فرهنگی و انقلابیِ استاد فرهیخته و جهادگر شهید دکتر علی لاریجانی، این جایزه به همراه لوح یادبود، با نهایت احترام و افتخار، به خانواده معظم، صبور و ارجمند آن شهید والامقام تقدیم می‌شود؛ باشد که یاد، راه و اندیشه آن عزیز سفرکرده، چراغ راه آینده‌سازان ایران اسلامی و الهام‌بخش جهادگران عرصه علم و فرهنگ باشد.

شهید لاریجانی در مواجهه با دولت‌ها همواره رویکردی حمایتگرانه داشت

در این مراسم فاطمه لاریجانی فرزند شهید لاریجانی، اظهار کرد: پدرم انقلاب را فرزند خودش می‌دانست و تا پای جان برای حفظ آن ایستاد و حتی برای این انقلاب از فدا کردن فرزند رشیدش نیز دریغ نکرد.

وی با اشاره به رویکرد پدرش در تعامل با دولت‌ها گفت: پدرم حتی در شرایطی که با برخی دولتمردان اختلافات سیاسی داشت، همواره رویکردی حمایتگرانه نسبت به دولت داشت؛ چراکه دغدغه اصلی او حفظ امنیت و توسعه ایران بود و در ارائه مشورت به دولتمردان نیز سخاوتمندانه عمل می‌کرد.

لاریجانی با اشاره به سیره علمی و مطالعاتی پدرش گفت: پدر بزرگوارم بسیار اهل مطالعه بود و مطالعات متنوعی داشت. مطالعات دینی نیز جزو لاینفک مطالعات روزانه ایشان، در کنار مطالعاتی بود که در موضوعات دیگر داشتند.

وی افزود: علت این موضوع این بود که ایشان معتقد بودند معرفت دینی هیچ‌گاه به نقطه‌ای نمی‌رسد که بگوییم به انتهای آن رسیده‌ایم و کفایت می‌کند؛ بلکه باید همواره معرفت دینی خود را عمیق‌تر کنیم.

فرزند شهید لاریجانی ادامه داد: وقتی به‌خصوص پس از شهادت پدرم درباره این سیره مطالعاتی و علمی ایشان فکر می‌کردم، به این نتیجه رسیدم که شاید ریشه این رویکرد در افکار شهید مطهری باشد؛ به دلیل شیدایی و علاقه‌ای که ایشان نسبت به استاد خود داشتند.

تأکید بر رشد همزمان علم، ایمان و فضیلت

لاریجانی با اشاره به دیدگاه‌های شهید مطهری درباره گرایش‌های مقدس فطری انسان اظهار کرد: شهید مطهری در کتاب فطرت، پنج مقوله و گرایش مقدس فطری انسان از جمله گرایش به عشق و پرستش، هنر و جمال، فضیلت و علم‌جویی را مطرح می‌کند و معتقد است انسان زمانی به کمال و سعادت می‌رسد که همه این گرایش‌های مقدس به صورت متوازن و هماهنگ با یکدیگر رشد کنند.

وی افزود: وقتی پدرم علم‌آموزی و علم‌پژوهی را همواره در سیره روزانه خود داشت و در کنار آن به زهد و زاهد واقعی بودن، به معنای عدم تعلق به مادیات، توجه می‌کرد و از قرآن کریم بهره می‌گرفت و در محضر علما و عرفا حاضر می‌شد، این‌گونه برداشت می‌کنم که می‌خواست علم و ایمان و علم و عشق و پرستش در وجودش توأمان رشد کند.

فرزند شهید لاریجانی تأکید کرد: همان‌طور که شهید مطهری می‌فرمایند، رشد یکی از این گرایش‌ها به تنهایی انسان را به کمال نمی‌رساند و حتی می‌تواند موجب انحطاط او شود. امروز نیز در جهان شاهد هستیم که پیشرفت علمی بدون پیشرفت در گرایش به فضیلت، خیرخواهی و نوع‌دوستی باعث می‌شود علم در دست طاغوت‌های زمان و مستکبران قرار گیرد.

ارادت شهید لاریجانی به علما و عرفا

لاریجانی با اشاره به ارتباط پدرش با علما و عرفا گفت: پدرم علاقه ویژه‌ای داشت که از محضر علما و عرفا استفاده کند و بارها به محضر آیت‌الله علامه حسن‌زاده آملی می‌رسید. از دوران جوانی ایشان و حتی دوران کودکی ما، همواره به محضر علامه حسن‌زاده می‌رفتیم.

وی ادامه داد: پدرم همچنین علاقه داشت به محضر آیت‌الله کشمیری که از عرفای بزرگ بودند، برسد و ما را نیز همراه خود می‌برد. ایشان ارادت ویژه‌ای به مراجع عظام داشتند.

فرزند شهید لاریجانی افزود: پس از شهادت پدرم، زمانی که با برخی مراجع ملاقات داشتیم، متوجه شدم که از دست دادن یک فرزند را تجربه می‌کنند و دریافتم که آن ارادت قلبی پدرم به مراجع، متقابل بوده است.

همراهی آگاهانه شهید مرتضی لاریجانی با پدر

لاریجانی با اشاره به نقش برادر شهیدش در همراهی با پدرش در جریان جنگ ۱۲ روزه گفت: برادر شهیدم، آقا مرتضی، برادری مهربان و بامعرفت بود. همراهی او با پدرم تصادفی نبود، بلکه از ابتدای جنگ ۱۲ روزه مسئولیت خود را حفظ جان پدر می‌دانست.

وی افزود: مرتضی از نخبگان دانشگاه صنعتی شریف بود و از رساله دکتری خود در این دانشگاه با نمره ۲۰ و عالی دفاع کرده بود، اما از ابتدای جنگ ۱۲ روزه تصمیم گرفت در کنار پدر باشد و از او مراقبت کند.

لاریجانی ادامه داد: برخی به او می‌گفتند شما دکترای دانشگاه شریف گرفته‌اید و حالا آمده‌اید کار حفاظتی انجام می‌دهید؛ اما پاسخ می‌داد اگر بتوانم حتی یک روز بیشتر از جان پدرم محافظت کنم، به امام زمان(عج) خدمت کرده‌ام.

وی تأکید کرد: بنابراین همراهی مرتضی با پدرم یک همراهی آگاهانه و انتخاب‌شده بود. او از همسر جوان خود، فاطمه، و فرزند شش‌ساله‌اش و علی دو ساله دل کند تا بتواند پدر را همراهی کند و در این مسیر کنار او باشد.

فرزند شهید لاریجانی با اشاره به اعتقاد خود به زنده بودن شهدا گفت: خداوند در قرآن می‌فرماید کسانی را که در راه خدا کشته شده‌اند، مرده نپندارید. من می‌دانم که پدرم حاضر و شنواست و از ما زنده‌تر است.

وی در ادامه خطاب به پدر شهیدش اظهار کرد: در کلیپی که از حضور شما در راهپیمایی اربعین پخش شده و در فضای مجازی نیز موجود است، مجری از شما می‌پرسد اگر بخواهید یک همسفر برای اربعین انتخاب کنید تا این مسیر را با هم طی کنید، چه کسی را انتخاب می‌کنید؟ شما بی‌درنگ پاسخ می‌دهید و شهید مطهری را انتخاب می‌کنید، چراکه هر لحظه در کنار ایشان بودن، انسان را یک قدم در معرفت الهی بالاتر می‌برد و احساس می‌کنیم معرفت شما عمیق‌تر می‌شود.

لاریجانی خطاب به پدر شهیدش گفت: پدر، شاید شما از این موضوع مطلع نبودید، اما ما نیز همین احساس را نسبت به شما داشتیم. شما برای ما طبیب روح و جان بودید و هر لحظه درک محضر شما، ما را از معرفت سیراب می‌کرد. امیدوارم از آن جایگاهی که اکنون در آن قرار دارید و زنده‌تر از زنده هستید، همچنان ما را رهنمون باشید و شفیع ما باشید.

آرمان آرا گروه دانشگاه و فناوری؛ مهتاب چابک: امروزه دنیا در آستانه یک تحول شگرف علمی قرار دارد که در آن دانش پزشکی و قدرت فناوری‌های نوین اطلاعاتی به یک هم‌افزایی بی‌سابقه دست یافته‌اند. نقطه عطفی که نویدبخش مراقبت‌های درمانی دقیق‌تر، سریع‌تر و شخصی‌سازی‌شده‌تر است. در این چشم‌انداز ثبت ساختارمند داده‌های بالینی و استفاده از زیرساخت‌های هوشمند نه یک فرآیند اداری بلکه بستری خلاقانه برای جهش علمی و پژوهشی است که می‌تواند مرزهای کارآمدی بیمارستان‌ها را جابه‌جا کند. ایران با اتکا به ظرفیت نخبگان جوان و متخصصان خود گام‌های استواری را برای پیوستن به این جریان جهانی سلامت دیجیتال برداشته است تا با تبدیل داده‌های ارزشمند پزشکی به دارایی‌های دیجیتال و پایدار، زمینه‌ساز ورود هوش مصنوعی به بالین بیماران شود.

این حرکت رو به جلو و چشم‌انداز روشن توسعه فناوری‌های نوین محور اصلی گفتگوی تفصیلی خبرنگار مهر با دکتر مهدی محمودی، استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی تهران و معاون پژوهشی مرکز تحقیقات روماتولوژی دانشگاه علوم پزکشی تهران است که از سال ۱۳۹۷ به عنوان مدیرعامل یک مجموعه دانش‌بنیان مدیریت یکی از نوآورانه‌ترین پروژه‌های سلامت دیجیتال کشور را بر عهده دارد. حضور او در فضای دانشگاهی و پژوهشی در کنار تجربه عملی در حوزه مدیریت نرم‌افزارهای سلامت، باعث شده است تا این گفتگو بر پایه واقعیت‌های اجرایی شکل بگیرد. تجربه مواجهه با چالش‌های برنامه‌نویسی و مدیریتی در بازار فناوری سلامت، در کنار نگاه علمی فرصتی فراهم آورده تا ابعاد مختلف این تغییر ساختاری به دور از نگاه‌های صرفاً تئوریک، مورد واکاوی قرار گیرد.

ماموریت محوری شرکت دانش‌بنیان بایوآرک بر دیجیتال کردن، ساختارمندسازی داده‌های پزشکی و مدیریت هوشمند بیمارستان‌ها و کلینیک‌ها متمرکز است؛ پروژه‌ای حیاتی که با هدف حفظ ثروت ملی داده، بسترسازی برای کاربرد واقعی هوش مصنوعی و تضمین پایداری سیستم‌های درمانی کشور طراحی شده است. اهمیت این پروژه در توسعه یک اکوسیستم جامع با بیش از ۵۰ ماژول تخصصی نظیر داروخانه، آزمایشگاه و مدیریت مالی نهفته است که تلاش می‌کند با ارائه پشتیبانی فنی بلندمدت مانع از شکست پروژه‌های اتوماسیون بیمارستانی در کشور شود.

در این گفتگوی تفصیلی، محورهایی همچون اولویت‌بخشی به بیمار به عنوان خط قرمز اخلاقی توسعه، تفکیک مفهومی میان دیجیتالی‌شدن، اتوماسیون و هوش مصنوعی، و همچنین چالش‌های ناشی از زیرساخت‌های ارتباطی و محدودیت‌های بودجه دولتی مورد بحث قرار گرفته‌اند.

*آقای دکتر، با توجه به اینکه شما هم در فضای آکادمیک حضور دارید و هم به عنوان فعال حوزه سلامت دیجیتال در میدان اجرا فعالیت می‌کنید، نمای کلی از جایگاه فعلی هوش مصنوعی در نظام سلامت کشور را چطور ارزیابی می کنید؟

در مورد هوش مصنوعی باید بگویم موارد زیادی وجود دارد که می‌توان از آن در حوزه سلامت بهره برد، از تشخیص بیماری‌ها گرفته تا بحث «کمک به تصمیم‌گیری پزشک» و کاهش بار اداری در فرآیندهای بیمارستانی. هوش مصنوعی می‌تواند تمامی مراحل حضور بیمار در بیمارستان، از ورود تا خروج را فشرده‌تر، سریع‌تر و با دقت بسیار بیشتری انجام دهد. اما خودِ هوش مصنوعی ملزوماتی دارد که اگر فراهم نشود، عملاً وجود نخواهد داشت. واقعیت این است که در کشور ما خیلی از این ملزومات فراهم نیست، اما با این حال، شور و اشتیاق بسیار زیادی در میان پزشکان، کادر سلامت و حتی مردم می‌بینیم. شاید بخشی از این اشتیاق، ناشی از آن حالت «فانتزی» باشد که هوش مصنوعی در طول سال‌های گذشته در اثر تبلیغات جهانی به خود گرفته و باعث شده خیلی‌ها نگاهی کاریکاتورگونه به آن داشته باشند. اما وقتی به واقعیات نگاه می‌کنیم و وارد میدان کار می‌شویم، می‌بینیم که واقعیت‌ها متفاوت است.

ما برای پیاده‌سازی هوش مصنوعی به دو موضوع اساسی نیاز داریم: اول؛ داده‌های دیجیتال و ساختارمند. ما به داده‌هایی نیاز داریم که به اصطلاح «کامپیوتریزه» (Computerized) شده باشند، ساختارمند و طبقه‌بندی شده باشند و پراکنده نباشند. این داده‌ها باید قابل آنالیز و در دسترس هوش مصنوعی باشند. متأسفانه ما الان این مورد را نداریم یا خیلی به ندرت در بعضی مراکز خاص که آینده‌نگر بودند، یافت می‌شود. به صورت روتین در کشور ما چنین چیزی وجود ندارد. دوم قدرت پردازشی و سخت‌افزار: علاوه بر مدل‌های هوش مصنوعی، ما نیاز به سخت‌افزارهای پردازشی قدرتمند داریم. برای عموم مردم باید بگویم پردازش هوش مصنوعی بیشتر بر عهده کارت‌های گرافیکی یا همان GPUهاست. کشور ما هم تحریم است و هم آن GPUهای قدرتمند به نوعی رهگیری می‌شوند و به سادگی به کشور فروخته نمی‌شوند. البته این‌ها دلیل اصلی نیست که چرا کم وارد شده‌اند؛ در بعضی حوزه‌های فنی-مهندسی، ما GPUهای خوبی داشتیم (مثل آنچه در دانشگاه صنعتی شریف بود که متأسفانه مورد حمله قرار گرفت و بخشی از بین رفت)، اما در حوزه علوم پزشکی چون به نظر می‌رسد کسی به دنبالش نبوده، این قدرت پردازشی پیشرفت نکرده است.

به صورت خلاصه هوش مصنوعی «داده‌های ساختارمند» و «قدرت پردازشی» می‌خواهد که ما در هر دو ضعیف هستیم، اگرچه انگیزه بسیار بالایی بین دانشجوها و اساتید وجود دارد.

*شما از سال ۹۷ وارد عرصه هوش مصنوعی شدید. چه انگیزه‌ای باعث شد به جای پژوهش‌های صرفاً آکادمیک، سراغ ساختارمند کردن داده‌های بیمارستانی بروید؟

یادم هست سه سال پیش در فرهنگستان، بسیاری از همکاران به من می‌گفتند «سراغ هوش مصنوعی بروید». جواب من این بود: «با کدام دیتا؟». از سال ۹۷ و ۹۸ که ما بایوآرک را پایه گذاری کردیم، یکی از رسالت‌های ما ساختارمند کردن داده‌ها بود. آن زمان خیلی ذهن ما دنبال هوش مصنوعی نبود، چون اطلاعات جامعه در موردش (بعد از آمدن پدیده‌هایی مثل ChatGPT و کلاد) هنوز زیاد نبود. مشکل این بود که همه چیز روی کاغذ بود و به صورت غیرساختارمند یادداشت می‌شد. این دیتاها برای بیمارستان حکم «طلا» را دارند، اما چون در کاغذها دفن بودند، هر چند سال یکبار از بین می‌رفتند. پرونده‌های بیمار به دلیل اشغال فضای بسیار زیاد بیمارستان‌ها، معمولاً «امحا» می‌شوند. ما به فکر افتادیم که این‌ها را ساختارمند کنیم. در طول ۲۰-۲۵ سال گذشته که سیستم‌های مدیریت بیمارستان (HIS) به وجود آمدند، مدیران و رؤسای بیمارستان‌ها بیشتر به دنبال «مدیریت مالی و فرآیندی» بودند، نه ذخیره‌سازی داده‌های بالینی که بعداً قابل واکشی (Retrieve) باشند. ما در مجموعه دانش بنیان بایوآرک به عنوان یک وظیفه اجتماعی و علمی، به دلیل برنامه‌های رجیستری (ثبت داده های بیماران) که در مرکز تحقیقات روماتولوژی داشتیم، وارد این کار شدیم تا چیزی فراتر از «مقاله برای مقاله» تولید کنیم.

بایوآرک در واقع یک پلتفرم آنلاین و تحت وب است که بدون نیاز به نصب نرم‌افزار، به راحتی در دسترس کادر درمان قرار می‌گیرد. پزشکان می‌توانند با استفاده از تلفن همراه هوشمند، تبلت، و یا لپ‌تاپ در هر زمان و مکان، به‌سادگی بیماران خود را ویزیت کنند.

بایوآرک در واقع یک پلتفرم آنلاین و تحت وب است که بدون نیاز به نصب نرم‌افزار، به راحتی در دسترس کادر درمان قرار می‌گیرد. پزشکان می‌توانند با استفاده از تلفن همراه هوشمند، تبلت، و یا لپ‌تاپ در هر زمان و مکان، به‌سادگی بیماران خود را ویزیت کنند. به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری به‌طور خودکار و لحظه‌ای انجام می‌شود، و تمامی اطلاعات با بالاترین استانداردهای امنیتی در سرورهای اختصاصی بایوآرک ذخیره می‌شود. تیم امنیت ما با نظارت مستمر و استفاده از پیشرفته‌ترین تکنولوژی‌های حفاظتی، اطمینان حاصل می‌کند که داده‌ها همیشه امن و محافظت‌شده باقی بماند.

بخش CIS (سیستم مدیریت کلینیک‌ها) ما الان تقریباً کامل است و رشد زیادی داشته است. برای بخش‌های دیگر هم یکی دو ماژول باقی مانده که مثل ماژول آزمایشگاه است و تا چند ماه آینده نهایی می‌شود. در دانشگاه علوم پزشکی تهران، سیستم ما مستقر است. چیزی نزدیک به ۶۰۰ پرونده الکترونیک تخصصی و فوق‌تخصصی برای کلینیک‌های سرپایی ایجاد کردیم که تا الان حدود ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار پرونده تخصصی در آن پر شده است. دانشگاه علوم پزشکی تهران به عنوان دانشگاه مادر، انرژی و مدیریت زیادی صرف کرد تا این سیستم را جا بیندازد و پیشرو باشد. بعد از آن هم دانشگاه ایران که از مراکز خوب و پیشرو کشور است، وارد رایزنی شده و در حال راه‌اندازی است. من فکر می‌کنم با این روندی که پیش آمده، حداکثر تا ۴-۵ سال آینده کل کشور می‌تواند از این ظرفیت استفاده کند. البته کار ما هیچ‌وقت تمام نمی‌شود؛ چون نیازها در این زمینه بسیار زیاد است و چالش‌ها به قدری زیاد است که سالیان سال طول می‌کشد تا یک سیستم کامل و خوب داشته باشیم

به طور کلی نگاه ما در این شرکت دانش بنیان صرفاً توسعه یک نرم‌افزار سلامت نیست؛ ما در حال ساخت یک پلتفرم زیرساخت سلامت دیجیتال هستیم که باید سال‌ها در کنار مراکز درمانی، پزشکان و بیماران به‌صورت پایدار فعالیت کند. به همین دلیل، اعتماد، امنیت داده و پایداری سرویس از اصول بنیادین توسعه پلتفرم بایوآرک است. ما معتقدیم ارزش یک سامانه سلامت دیجیتال فقط به قابلیت‌های فنی آن نیست، بلکه به میزان اطمینان‌پذیری، حفاظت از اطلاعات حساس سلامت، تداوم خدمت‌رسانی و توانایی آن برای همراهی بلندمدت با نظام درمان وابسته است.

*آیا در کنار بازار داخلی، نگاهی به صدور این دانش و فناوری به کشورهای همسایه هم داشته‌اید؟

بله، ما نیم‌نگاهی به خارج از کشور داریم. ایران با تمام مشکلاتی که در آن وجود دارد کشوری پیشرو است؛ هم از نظر تمدنی و هم از نظر تک‌تک آدم‌هایی که در حوزه پزشکی و مهندسی فعالیت می‌کنند. ما قابل قیاس با کشورهای منطقه نیستیم؛ بیشتر آن‌ها مصرف‌کننده نرم‌افزارهای آمریکایی، اروپایی یا هندی هستند، اما ایران مستقلاً نرم‌افزارهای خوبی ساخته که نیاز خودش را پیش برده است. بایوآرک نیز با نگاه جدیدی وارد شده و فکر می کنم تا چند سال آینده پرقدرت وارد بازار منطقه خواهیم شد.

ما حتی ۵-۶ سال پیش برای برنامه «رجیستری» با عمان رایزنی کردیم و با وزیر بهداشت عمان هم صحبت شد. اما به دلیل مشکلات ارتباطاتی و درگیر بودن ما در داخل برای برنامه‌های جدید، آن بخش ابتر ماند. برای ورود به بازار بین‌المللی، شرکتی مثل ما باید توسعه زیادی پیدا کند و نیروهایی جذب کند که بین‌المللی باشند؛ چون صرفاً داشتن برنامه کافی نیست و بحث پشتیبانی فنی هم مطرح است. الان زمینه برای ما در عراق فراهم است، اما باید تا یک الی دو سال آینده نیروهایی در آنجا مستقر کنیم که کار را پیش ببرند. با توجه به حجم کاری و مشکلات مالی که به دلایل مختلف در کشور وجود دارد، رشد ما در این مسیر زمان‌بر است.

*آقای دکتر، روند توسعه نرم‌افزارهای تخصصی بیمارستانی در کشور را چطور ارزیابی می‌کنید؟ چرا با وجود حضور شرکت‌های متعدد رشد این حوزه همچنان آهسته به نظر می‌رسد؟

واقعیت این است که ما هیچ‌گاه متوقف نشده‌ایم، اما سرعت رشد آهسته است. برای مثال، یک سیستم جامع مدیریت بیمارستانی (HIS) در سطح بین‌المللی قیمتی در حدود ۲۰ میلیون دلار دارد، رقمی که در اقتصاد فعلی ایران جایگاهی ندارد. این شرکت‌ها قدرت مالی لازم برای بازاریابی بین‌المللی و رقابت با دلار را ندارند. نگاه من این است که نباید منتظر یک منجی بیرونی باشیم؛ این مسیر باید به صورت ارگانیک طی شود. اگر قرار باشد با تزریق پول‌های دولتی و غیرارگانیک کار پیش برود، مثل یک «قرص سرطانی» است که هیچ‌گاه به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. ما در بایوآرک یاد گرفته‌ایم مستقل باشیم؛ اهل غر زدن و شکایت نیستیم. هنر مدیریت در شرایط فعلی، «انعطاف‌پذیری» و ساختن مسیر در میان ناملایمات است.

دقیق بخواهم بگویم، نزدیک به ۱۰۰ مرکز شامل کلینیک‌ها و بیمارستان‌های دولتی با بیش از ۲۰ هزار تخت فعال، با سیستم ما کار می‌کنند. تمرکز اصلی ما تا به حال در تهران بوده، اما در آبادان هم بخشی از سیستم ما پیاده شده است.

*اساسا چرا «داده سلامت» برای آینده پزشکی این‌قدر حیاتی است و چرا باید از پرونده‌های کاغذی فاصله بگیریم؟

آینده پزشکی در گرو هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی قرار است به پزشک در تشخیص درست و انتخاب داروی مناسب کمک کند. وقتی پرونده‌ها کاغذی است، داده‌ها به دلیل غیرساختارمند بودن امحا می‌شوند. تجربه همیشگی ما، آن «نایلون‌های سیاه» مدارک پزشکی است که هر بیماری در خانه‌اش دارد. هدف ما این است که تمام مدارک را دیجیتال کنیم و تمام داده‌ها را به درون نرم‌افزار بیاوریم تا بستر برای هوش مصنوعی فراهم شود؛ تا جایی که بیمار بتواند تفسیر آزمایشش را در موبایل خود داشته باشد. داده های نظام مند دیجیتالی شده در تشخیص بیماری و درمان بیماری موثر هستند.

اینکه دیتای بیمار کجا می‌رود و صاحبش کیست، موضوعی حیاتی است. ما در کشور ضوابط و رگولاتوری شفافی برای هوش مصنوعی و داده‌ها نداریم. من معتقدم باید برای علوم پزشکی، یک زیرساخت کاملاً جداگانه هوش مصنوعی با قوانین دسترسی مشخص ایجاد شود.

*با توجه به چالش‌های زیرساختی، وضعیت استفاده از هوش مصنوعی و پردازش داده‌ها در داخل کشور چگونه است؟

متأسفانه قدرت پردازشی (GPU) آن‌چنانی در داخل کشور برای علوم پزشکی وجود ندارد. حتی اگر دانشگاه‌ها بخواهند از زیرساخت‌های موجود (مانند آنچه در دانشگاه شریف مطرح بود) استفاده کنند، مسئله «حکمرانی داده» مطرح است. اینکه دیتای بیمار کجا می‌رود و صاحبش کیست، موضوعی حیاتی است. ما در کشور ضوابط و رگولاتوری شفافی برای هوش مصنوعی و داده‌ها نداریم. من معتقدم باید برای علوم پزشکی، یک زیرساخت کاملاً جداگانه هوش مصنوعی با قوانین دسترسی مشخص ایجاد شود.

*پزشکان در فضای بیمارستانی با حجم بالای بیمار روبرو هستند. چگونه می‌توان آن‌ها را به دیجیتالی کردن داده‌ها ترغیب کرد؟

این یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های ماست. وقتی پزشک با ازدحام صدها بیمار روبرو است، دیجیتال کردن داده‌ها زمان‌بر است و همکاری نکردن آن‌ها (به دلیل پایین بودن حقوق ها) طبیعی است. علاوه بر این، ابهام قانونی وجود دارد، بسیاری فکر می‌کنند شرکت‌های نرم‌افزاری قصد سرقت داده‌ها را دارند. من به عنوان کسی که اخلاق پزشکی را در پژوهش و درمان می‌شناسد، اطمینان می‌دهم که هیچ شرکت نرم‌افزاری مالک داده نیست. داده‌ها متعلق به نظام سلامت است. باید قوانین و ضوابطی باشد که لایه‌بندی داده‌ها را مشخص کند تا این بی‌اعتمادی از بین برود. در آمریکا رجیستری‌هایی برای بیماری‌های خاص وجود دارد که آن را «قدرت دیتا» می‌نامند. یک استاد پژوهشگر با دسترسی به همین دیتاست‌ها می‌تواند با چند پرسشنامه، ده‌ها مقاله چاپ کند و در سطح بین‌المللی ارتقا یابد. در ایران هم اگر ما حکمرانی داده را جدی نگیریم، دیگران (حتی شرکت‌های خارجی) وارد این حوزه می‌شوند. راهکار این نیست که جلوی این جریان را بگیریم، راهکار این است که خودمان با شبکه اطلاعات ملی و ضوابط مشخص، مدیریت این دارایی ارزشمند را در دست بگیریم.

*شما روی «حکمرانی داده» تأکید زیادی دارید و حتی آن را با امنیت ملی و شبکه‌های اجتماعی مقایسه می‌کنید. چرا داده‌های سلامت این‌قدر حساس هستند؟

ببینید، امروز در دنیا «دیتا یعنی قدرت». اگر ما حکمرانی داده‌های سلامت خودمان را نداشته باشیم، فردا شرکت‌های غول‌پیکری مثل گوگل وارد می‌شوند و ما برای دهه‌های آینده فقط «مصرف‌کننده» خواهیم بود. اگر از شرکت‌های دانش‌بنیان حمایت نشود و تعرفه‌ها اصلاح نگردد، نخبگان ما که این برنامه‌ها را می‌نویسند جذب خارج می‌شوند و ما مجبور می‌شویم نرم‌افزار آن‌ها را بخریم. من به عنوان یک استاد دانشگاه، هرگز موافق بسته شدن کشور یا محدودیت نیستم، اما معتقدم باید «شبکه ملی اطلاعات سلامت» داشته باشیم تا در سطح بین‌الملل پرقدرت ظاهر شویم. اگر حکمرانی با ما نباشد، دیگران از کوچکترین رفتارهای ما در شبکه‌های اجتماعی یا داده‌های سلامت، برای تحلیل و مدیریت ما استفاده می‌کنند.

*آقای دکتر، در ادبیات عمومی واژه‌هایی مثل دیجیتالی شدن و هوش مصنوعی جابه‌جا استفاده می‌شوند. دقیقاً مرز بین این فناوری‌ها در نظام درمان کجاست؟

این سه مفهوم کاملاً متفاوت‌اند و خلط آن‌ها باعث سردرگمی می‌شود. دیجیتالی شدن یعنی تبدیل داده‌های کاغذی به ساختار عددی و کامپیوتری. مثلاً قند خون بیمار به صورت «عدد» وارد سیستم شود، نه اینکه صرفاً از نسخه کاغذی اسکن بگیریم. اسکن کردن، دیجیتالی شدن واقعی نیست، فقط جابه‌جایی تصویر است. هوشمندسازی (Smartening) یعنی اتوماسیون فرآیندها. مثلاً در سیستم انبار، وقتی موجودی سرنگ به حد بحرانی رسید، سیستم خودکار به تأمین‌کننده اس‌ام‌اس سفارش بدهد. این کار لزوماً هوش مصنوعی نیست، بلکه خودکارسازی است. هوش مصنوعی اما یعنی تحلیل و استنتاج. جایی که سیستم، علائم بیمار (سردرد، دل‌درد و…) را تحلیل کرده و به عنوان «تصمیم‌یار» به پزشک می‌گوید احتمالاً با بیماری X روبه‌رو است یا هشدار تداخل دارویی می‌دهد.

پایان بخش اول

بخش دوم این مصاحبه در روزهای آتی منتشر خواهد شد.

به گزارش آرمان آرا، علیرضا خاکدامن مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت در نشست خبری تشریح اقدامات این مؤسسه در ماه های اخیر اظهار کرد: مؤسسه دانش‌بنیان برکت یکی از قدیمی‌ترین مجموعه‌های سرمایه‌گذاری در حوزه دانش‌بنیان کشور است. این مؤسسه از میانه دهه ۱۳۹۰ فعالیت خود را آغاز کرد و از همان ابتدا به‌عنوان یکی از مجموعه‌های پیشرو در سرمایه‌گذاری در این حوزه شناخته شد. نخستین سرمایه‌گذاری‌های مؤسسه در همان سال‌های ابتدایی انجام شد و به‌تدریج جایگاه آن در زیست‌بوم نوآوری کشور تثبیت شد.

وی افزود: با رشد اقتصاد دانش‌بنیان در کشور، مؤسسه نیز تلاش کرده نقش مؤثری در این مسیر ایفا کند. در موج اولیه استارتاپی، بسیاری از تیم‌ها با ایده‌های نو وارد میدان شدند تا آن‌ها را به پلتفرم‌های کسب‌وکار تبدیل کنند. بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاری‌های اولیه مؤسسه نیز در همین حوزه انجام شد. برخی از این سرمایه‌گذاری‌ها به موفقیت‌های قابل توجهی دست یافتند.

تغییر رویکرد از استارتاپ به صنایع پیشرفته

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت گفت: با تغییر رویکرد در اقتصاد دانش‌بنیان کشور، مسیر سرمایه‌گذاری‌ها نیز دچار تحول شد. تمرکز از کسب‌وکارهای صرفاً استارتاپی به سمت شرکت‌هایی رفت که بتوانند اثرگذاری صنعتی و اقتصادی بیشتری داشته باشند. به همین دلیل، مؤسسه نیز بخشی از اولویت‌های خود را به توسعه فناوری‌های پیشرفته در صنایع مختلف اختصاص داد.

وی افزود: یکی از خبرهای مهم این است که از ابتدای سال ۱۴۰۳ و در مجموع طی دو سال و نیم گذشته، بیش از دو همت از کسب‌وکارهای بالغ واگذار شده است. این خروج از سرمایه‌گذاری‌ها نشان داد که شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کنند. همین موضوع نگاه‌ها به این حوزه را نیز تغییر داد. پس از این اتفاق، مجموعه دانش‌بنیان دیگر صرفاً به‌عنوان یک نهاد حمایتی دیده نشد. بلکه مشخص شد که می‌تواند در ابتدای زنجیره وارد سرمایه‌گذاری شود و پس از رشد مناسب کسب‌وکار، آن را به سرمایه‌گذاران بزرگ‌تر واگذار کند. این رویکرد در بسیاری از اکوسیستم‌های نوآوری دنیا نیز رایج است.

سرمایه‌گذاری ۶۰۰ میلیارد تومانی در ۹ ماه گذشته

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت اظهار کرد: در ۹ ماه گذشته بیش از ۶۰۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری جدید در حوزه‌های مأموریتی مؤسسه انجام شده است. بخش قابل توجهی از منابع حاصل از فروش و خروج از برخی کسب‌وکارها، دوباره به زیست‌بوم دانش‌بنیان تزریق شده است. این موضوع به تداوم چرخه سرمایه‌گذاری کمک می‌کند.در این مدت، با وجود شرایط سخت و پشت سر گذاشتن دو جنگ، مؤسسه توانست سرمایه‌گذاری‌های واقعی و عملیاتی انجام دهد. منابع مالی این سرمایه‌گذاری‌ها نیز به‌طور کامل در اختیار شرکت‌ها قرار گرفت. البته میزان مصوبات سرمایه‌گذاری بیش از این رقم بوده است، اما آنچه اعلام می‌شود میزان تحقق‌یافته است.

نوآوری اجتماعی؛ یکی از محورهای اصلی فعالیت

وی با اشاره به مأموریت‌های مؤسسه گفت: یکی از محورهای اصلی سرمایه‌گذاری مؤسسه دانش‌بنیان برکت «نوآوری اجتماعی» است. ستاد اجرایی فرمان امام به‌عنوان سهامدار اصلی این مجموعه، با هدف استفاده از منابع برای محرومیت‌زدایی و توزیع عادلانه امکانات شکل گرفته است. بنابراین طبیعی است که این رویکرد در فعالیت‌های سرمایه‌گذاری نیز دنبال شود. نوآوری اجتماعی به معنای استفاده از فناوری و ایده‌های نو برای حل مسائل مناطق محروم است. در سال‌های اخیر تلاش شده است ظرفیت نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان برای رفع مشکلات اجتماعی نیز به کار گرفته شود. مؤسسه برکت نیز در همین مسیر برنامه‌های متعددی را اجرا کرده است.

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت درباره دبیرخانه «رعنا» توضیح داد: رعنا مخفف «رویداد عصر نوآوری اجتماعی» است و به‌عنوان یک دبیرخانه دائمی در مؤسسه فعالیت می‌کند. مأموریت اصلی آن شناسایی ایده‌ها و راهکارهای فناورانه برای حل مسائل مناطق محروم است. این دبیرخانه تلاش می‌کند طرح‌ها را تا مرحله نمونه‌سازی و اجرای پایلوت حمایت کند. بسیاری از اقدامات محرومیت‌زدایی در کشور هنوز به شکل سنتی انجام می‌شود. برای مثال، ارسال کمک‌های معیشتی یا جهیزیه به مناطق محروم اگرچه ارزشمند است، اما لزوماً به حل ریشه‌ای مشکلات منجر نمی‌شود. به همین دلیل تلاش کرده‌ایم از ایده‌های خلاقانه و فناوری‌های نو برای حل مسائل استفاده کنیم.

طراحی سامانه‌های تصفیه آب مستقل از شبکه

خاکدامن با اشاره به فعالیت‌های انجام‌شده در حوزه آب اظهار کرد: در نخستین دوره رعنا که با محور آب برگزار شد، دو پروژه اصلی تعریف شد. یکی از این پروژه‌ها طراحی سامانه‌های تصفیه آب مستقل از شبکه بود که با استفاده از انرژی خورشیدی کار می‌کند. این سامانه‌ها برای روستاهایی مناسب هستند که به شبکه آبرسانی متصل نیستند. نخستین نمونه این طرح در یکی از روستاهای استان سیستان و بلوچستان اجرا شد. این منطقه از جمله نقاط مرزی و کم‌برخوردار کشور است که با چالش‌های جدی در تأمین آب مواجه است. اجرای این پروژه تجربه مهمی در حوزه نوآوری اجتماعی به شمار می‌آید.

تولید ماژول‌های شیرین‌سازی آب و نصب در مناطق ساحلی کشور

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت ادامه داد: پروژه دیگر، تولید ماژول‌های شیرین‌سازی آب بود که توسط یک شرکت دانش‌بنیان توسعه یافته است. تاکنون چند نمونه از این ماژول‌ها در مناطق ساحلی کشور نصب شده است. پیش‌بینی می‌شود این فناوری در آینده در نقاط بیشتری از کشور مورد استفاده قرار گیرد.

طراحی تجهیزات سبک تریاژ برای گروه‌های جهادی

خاکدامن درباره اقدامات انجام‌شده در حوزه سلامت گفت: یکی از طرح‌های مهم، طراحی تجهیزات سبک تریاژ برای گروه‌های جهادی بود. این تجهیزات با همکاری دو شرکت دانش‌بنیان طراحی و تولید شد. هدف اصلی این پروژه کاهش هزینه تجهیزات و افزایش دسترسی به خدمات غربالگری در مناطق محروم بود. با اجرای این طرح، هزینه تجهیزات تریاژ تقریباً به یک‌پنجم کاهش یافته است. همچنین این تجهیزات قابلیت اتصال به پایگاه‌های داده ملی و استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی را دارند. این موضوع می‌تواند در غربالگری سریع بیماری‌ها در مناطق محروم بسیار مؤثر باشد.

حمایت از چند پلتفرم در حوزه درمان ناباروری

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت ادامه داد: از چند پلتفرم در حوزه سلامت نیز حمایت شده است. این پلتفرم‌ها در زمینه اصلاح اختلالات رفتاری کودکان، مراقبت‌های بارداری و درمان ناباروری فعالیت می‌کنند. هدف از حمایت این طرح‌ها توسعه خدمات سلامت مبتنی بر فناوری است. یکی از پلتفرم‌های فعال در حوزه ناباروری تاکنون به حدود ۱۰۰ متقاضی خدمات ارائه داده است. نتایج اولیه نشان می‌دهد با ارائه توصیه‌های علمی در حوزه تغذیه و سبک زندگی، نیاز به درمان‌های تهاجمی ناباروری تا حدود ۶۰ درصد کاهش یافته است. این موضوع می‌تواند هم هزینه درمان را کاهش دهد و هم از عوارض احتمالی آن جلوگیری کند.

راه اندازی پویشی برای ویزیت آنلاین داوطلبانه توسط پزشکان

خاکدامن درباره پویش «مرهم» گفت: این پویش با همکاری مجموعه دانش‌بنیان «پذیرش ۲۴» راه‌اندازی شده است. هدف آن ایجاد بستری برای ویزیت آنلاین داوطلبانه توسط پزشکان است. در این سامانه پزشکان می‌توانند بخشی از زمان خود را به ارائه خدمات رایگان اختصاص دهند. این امکان باعث می‌شود پزشکانی که به دلیل مشغله کاری نمی‌توانند در مناطق محروم حضور فیزیکی داشته باشند، از طریق بستر آنلاین خدمات ارائه دهند. بیماران نیز بدون نیاز به سفر و هزینه‌های اضافی می‌توانند از خدمات پزشکی بهره‌مند شوند.

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت افزود: این طرح با همکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به دهک‌های پایین جامعه متصل شده است. افرادی که در سه دهک اول قرار دارند، هنگام دریافت نوبت آنلاین می‌توانند از گزینه ویزیت رایگان استفاده کنند. این اتصال به پایگاه‌های اطلاعاتی وزارت رفاه انجام شده است. پویش «مرهم» تاکنون بیش از ۲۵۰۰ ویزیت رایگان را در مدت دو ماه ثبت کرده است. همچنین حدود ۶۰۰ پزشک و متخصص در این طرح مشارکت داشته‌اند. پیش‌بینی می‌شود در ماه‌های آینده تعداد پزشکان و ویزیت‌ها چند برابر شود.

سومین رویداد رعنا در حوزه آموزش

خاکدامن در پایان گفت: سومین دوره رویداد «رعنا» با محور آموزش در حال برگزاری است. تاکنون بیش از ۲۰۰ طرح به دبیرخانه این رویداد ارسال شده است. برنامه‌ریزی شده است چند طرح منتخب برای اجرای پایلوت در مناطق محروم حمایت شوند.

اجرای طرح بازار آب در ۳ دشت کشور/ افزایش بهره‌وری آب در کشاورزی و صنعت

وی همچنین از حمایت مؤسسه دانش بنیان برکت از ایجاد «بازار آب» در استان کرمان خبر داد و گفت: این طرح تاکنون در دو دشت کشور اجرا شده و می‌تواند به مدیریت بهتر منابع آب کمک کند. هدف از این اقدام استفاده از سازوکارهای نوآورانه برای حل یکی از مهم‌ترین چالش‌های کشور است.طرح «بازار آب» تاکنون در دو دشت کشور اجرا شده است؛ یکی در خراسان جنوبی و دیگری در قزوین. سومین پایلوت این طرح نیز در استان کرمان با حمایت مؤسسه دانش‌بنیان برکت در حال اجراست. هدف از اجرای این طرح ایجاد سازوکاری برای افزایش بهره‌وری آب در بخش کشاورزی و صنعت است.

وی توضیح داد: بازار آب در واقع یک سازوکار تهاتری است. از یک سو صنایع برای تأمین آب با محدودیت‌ها و هزینه‌های بسیار بالایی روبه‌رو هستند، زیرا برداشت آب باید کاهش یابد و دسترسی به منابع جدید نیز دشوار است. از سوی دیگر، برخی کشاورزان می‌توانند با افزایش بهره‌وری، مصرف آب خود را کاهش دهند و آب مازاد ایجاد کنند. در این مدل، اگر کشاورز با استفاده از روش‌های بهینه‌سازی مصرف آب بتواند بهره‌وری را افزایش دهد و محصول او نیز کاهش پیدا نکند، این موضوع توسط جهاد کشاورزی استان تأیید می‌شود. در این صورت، مازاد آب ایجادشده به‌صورت «گواهی صرفه‌جویی» به صنایع فروخته می‌شود.

خاکدامن گفت: این طرح با همکاری یک شرکت دانش‌بنیان و با مشارکت وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نیرو در حال اجراست. تاکنون دو پایلوت اجرا شده و پایلوت سوم در استان کرمان در حال انجام است. پیش‌بینی می‌شود در این طرح سالانه حدود ۵ میلیون مترمکعب صرفه‌جویی آب از طریق افزایش بهره‌وری ایجاد شود.

حمایت از توسعه پکیج نانواوزون برای افزایش کیفیت آب

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت ادامه داد: در حوزه آب همچنین از توسعه یک پکیج نانواوزون حمایت شده است. این سامانه می‌تواند تا ۷۲ مترمکعب در ساعت آب آلوده یا شور را به آب شرب تبدیل کند. فناوری این سامانه بر ترکیب نانوحباب و اوزون‌زنی استوار است. پروژه این فناوری در استان خراسان جنوبی در حال اجراست و به‌زودی رونمایی خواهد شد. این طرح می‌تواند در بسیاری از مناطق کشور که با مشکل کیفیت آب مواجه هستند مورد استفاده قرار گیرد.

خاکدامن افزود: آنچه مطرح شد بخشی از اقدامات مؤسسه دانش‌بنیان برکت در حوزه نوآوری اجتماعی است. در حال حاضر نیز برنامه‌ریزی‌هایی برای تعریف برنامه‌های جدید در این حوزه انجام شده و در آینده نزدیک جزئیات آن اطلاع‌رسانی خواهد شد. از همه مجموعه‌ها و شرکت‌هایی که در حوزه نوآوری اجتماعی راهکار و ایده دارند دعوت می‌کنیم با مؤسسه همکاری کنند. در این حوزه برای سرمایه‌گذاری محدودیتی وجود ندارد و بسته به نوع پروژه از روش‌هایی مانند سرمایه‌گذاری مستقیم یا خرید خدمت استفاده می‌کنیم.

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت ادامه داد: به‌عنوان نمونه، اخیراً از یک مجموعه فعال در حوزه کاهش ضایعات کشاورزی در بخش تولید سیر حمایت شده است. این حمایت در قالب تأمین سرمایه در گردش انجام شد. معیار اصلی ما در چنین طرح‌هایی میزان نوآوری و قابلیت توسعه آن در سطح کشور است.

طرح «برکتی‌نو» برای توسعه اشتغال در استان‌ها

خاکدامن در ادامه به برنامه‌های استانی مؤسسه اشاره کرد و گفت: با همکاری بنیاد برکت پویشی با عنوان «برکتی‌نو» راه‌اندازی شده است. هدف از این طرح ارائه تسهیلات اشتغال‌زایی به شرکت‌ها و تیم‌های مستقر در پارک‌های علم و فناوری استان‌هاست. در این طرح حدود ۵۰۰ تیم درخواست خود را ثبت کردند. در نهایت ۲۳۵ طرح به‌عنوان طرح‌های برگزیده برای دریافت تسهیلات به بانک‌ها معرفی شدند. بیشتر این طرح‌ها از استان‌های مختلف کشور هستند و فرایند تأمین مالی آن‌ها در حال انجام است.

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت گفت: یکی از دغدغه‌های جدی ما تقویت تعامل با پارک‌های علم و فناوری استان‌هاست. هدف این است که شرکت‌های دانش‌بنیان جدید در سراسر کشور شکل بگیرند و زیست‌بوم نوآوری تنها به چند شهر محدود نشود.

وی در ادامه به یکی از چالش‌های اکوسیستم نوآوری کشور اشاره کرد و گفت: در حال حاضر نرخ شکل‌گیری شرکت‌های دانش‌بنیان جدید کاهش یافته است. اگر آمار سال‌های ابتدایی دهه ۱۳۹۰ را با سال‌های اخیر مقایسه کنیم، این کاهش کاملاً محسوس است. یکی از دلایل این موضوع تمرکز بیش از حد بر انتهای زنجیره است. بسیاری از سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند روی شرکت‌های بالغ سرمایه‌گذاری کنند و ریسک مراحل ابتدایی را نپذیرند. در حالی که آینده اکوسیستم به شکل‌گیری تیم‌ها و استارتاپ‌های جدید وابسته است.

وی افزود: به همین دلیل ما تلاش کرده‌ایم تمرکز بیشتری بر ابتدای زنجیره نوآوری داشته باشیم. هدف این است که تیم‌های نوپا و استارتاپ‌های جدید بتوانند شکل بگیرند و در آینده به شرکت‌های بزرگ دانش‌بنیان تبدیل شوند.

برگزاری رویدادهای استانی برای شناسایی تیم‌ها

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت گفت: در همین راستا چند رویداد استانی نیز برگزار شده است. برای مثال در استان کهگیلویه و بویراحمد یک رویداد نوآوری برگزار شد و همچنین نخستین رویداد ملی صنایع خلاق در چابهار با حمایت مؤسسه برگزار شد. در این رویدادها تیم‌های مختلف ایده‌های خود را ارائه می‌کنند و معمولاً حدود ۱۰ درصد از آن‌ها شرایط لازم برای دریافت سرمایه‌گذاری را به دست می‌آورند. پس از ارزیابی، از طریق منابع اهرمی و با همکاری مجموعه‌های مختلف از این تیم‌ها حمایت می‌شود.

خاکدامن افزود: در این مسیر با مجموعه‌هایی مانند پیشگامان، ثریا و شریف‌تک نیز همکاری‌هایی شکل گرفته است. هدف از این همکاری‌ها تقویت روند شناسایی و حمایت از هسته‌های فناور در کشور است.

برنامه سرمایه‌گذاری روی هزار هسته فناور

وی در ادامه از برنامه‌ای مشترک با وزارت علوم و صندوق نوآوری و شکوفایی خبر داد و گفت: در حال مذاکره هستیم تا بتوانیم روی هزار هسته فناور در پارک‌های علم و فناوری سرمایه‌گذاری کنیم. اگر این تفاهم نهایی شود، فرصت بزرگی برای افزایش زایش در اکوسیستم نوآوری کشور ایجاد خواهد شد.

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت همچنین از سرمایه‌گذاری در مرکز نوآوری زهک در استان سیستان و بلوچستان خبر داد. به گفته او، قرار است یک فضای نوآوری به مساحت حدود ۵۰۰ مترمربع در این منطقه ایجاد شود تا تیم‌های فناور بتوانند از آن استفاده کنند. در حال حاضر بسیاری از دانشجویان و تیم‌های فناور در آن منطقه با کمبود فضا و امکانات مواجه هستند. پیش‌بینی می‌شود این مرکز تا پایان تابستان به بهره‌برداری برسد و حدود ۵۰ نفر از فعالان فناور منطقه بتوانند از آن استفاده کنند.

برگزاری رویداد ملی نمونه‌سازی سریع در دانشگاه شهید بهشتی

خاکدامن در ادامه به اقدامات انجام‌شده در زیست‌بوم نوآوری کشور اشاره کرد و گفت: یکی از این برنامه‌ها برگزاری رویداد ملی «نمونه‌سازی سریع» با همکاری دانشگاه شهید بهشتی بود. در این رویداد بیش از ۳۰۰ تیم از دانشگاه‌های مختلف کشور حضور داشتند و طرح‌های خود را ارائه کردند. در نهایت شش تیم در حوزه رباتیک و شش تیم در حوزه فناوری‌های دیگر برای دریافت حمایت انتخاب شدند. از هر تیم برای ساخت نمونه اولیه محصول تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان حمایت مالی انجام شد.

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت گفت: علاوه بر حمایت مالی، زیرساخت‌های لازم برای نمونه‌سازی سریع نیز در اختیار این تیم‌ها قرار گرفت. هدف از این حمایت‌ها کمک به تبدیل ایده‌ها به محصول و آماده‌سازی آن‌ها برای جذب سرمایه در مراحل بعدی است.

راه‌اندازی کارخانه نوآوری پزشکی دقیق برکت

خاکدامن در ادامه از راه‌اندازی «کارخانه نوآوری پزشکی دقیق برکت» خبر داد و گفت: این مجموعه به‌زودی رونمایی خواهد شد. هسته اولیه آن در دوران کرونا شکل گرفت اما تا امروز به بهره‌برداری کامل نرسیده بود و اکنون زیرساخت‌های آن تکمیل شده است. این مرکز از نظر تجهیزات آزمایشگاهی و زیرساخت‌های فناوری یکی از مجموعه‌های ویژه کشور به شمار می‌رود. هدف از ایجاد آن حمایت از استارتاپ‌ها و تیم‌های فناور فعال در حوزه «پزشکی دقیق» یا Precision Medicine است.

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت ادامه داد: پزشکی دقیق یکی از حوزه‌های آینده‌دار در اقتصاد سلامت است. به همین دلیل تلاش کرده‌ایم زیرساختی فراهم کنیم تا تیم‌های فناور بتوانند در این حوزه نمونه‌سازی و توسعه فناوری انجام دهند. در این مرکز امکاناتی مانند کلین‌روم‌ها و تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی فراهم شده است. ارزش تجهیزات موجود در این مجموعه چندین میلیون دلار برآورد می‌شود و نمونه‌های مشابه آن در کشور بسیار محدود است.

خاکدامن افزود: حوزه‌هایی مانند بایومتریال‌های پیشرفته، سامانه‌های نوین دارورسانی، کیت‌های پیشرفته تشخیصی، فناوری‌های ژنتیک و پایپ‌لاین‌های محاسباتی ژنتیکی از جمله زمینه‌هایی هستند که امکان توسعه آن‌ها در این مرکز وجود دارد. هدف ما این است که فضایی فراهم شود تا هسته‌های فناور بتوانند در حوزه پزشکی پیشرفته رشد کنند و محصولات با ارزش افزوده بالا تولید کنند. در همین راستا نخستین فراخوان شناسایی تیم‌های فعال در حوزه پزشکی دقیق نیز منتشر شده است.

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت گفت: تاکنون حدود ۱۵ تیم به مراحل نهایی ارزیابی رسیده‌اند. این فراخوان حدود یک ماه پیش منتشر شده و انتظار می‌رود در ادامه تیم‌های بیشتری به این برنامه بپیوندند.

توسعه فضاهای نوآوری در تهران

وی به توسعه فضاهای نوآوری اشاره کرد و گفت: مجموعه «پارادایس‌هاب» با همکاری مؤسسه دانش‌بنیان برکت دو فضای نوآوری جدید در تهران ایجاد کرده است. یکی از این فضاها هم‌اکنون فعال شده و دیگری نیز در آستانه بهره‌برداری قرار دارد.با افتتاح این دو مجموعه، حدود ۲۰۰۰ مترمربع به فضاهای نوآوری شهر تهران افزوده می‌شود. این فضاها می‌توانند به استقرار و فعالیت تیم‌های نوآور کمک قابل توجهی کنند.

وی افزود: در حوزه نوآوری اجتماعی، مجموعه‌های مختلفی سال‌هاست فعالیت می‌کنند و در کنار آن‌ها تیم‌های متعددی نیز ایده‌ها و راهکارهای جدیدی برای حل مسائل اجتماعی ارائه می‌دهند. بخشی از این ایده‌ها توسط مؤسسه حمایت شده و در مسیر اجرا قرار گرفته‌اند. با این حال، یکی از خلأهایی که احساس می‌شد نبود یک «فن‌بازار نوآوری اجتماعی» در کشور بود. تجربه اتصال ارائه‌دهندگان راهکار به متقاضیان در کشور تجربه موفقی بوده است. بر همین اساس، ما شبکه‌ای تحت عنوان «کارگزاری اجتماعی» ایجاد کرده‌ایم تا مجموعه‌های مردم‌نهاد، خیریه‌ها و نهادهای فعال اجتماعی را به تیم‌های دانش‌بنیان و فناور متصل کند.

وی گفت: این شبکه در واقع فن‌بازار حوزه نوآوری اجتماعی است و اطلاعات آن نیز در سایت مؤسسه دانش‌بنیان برکت منتشر شده است. هم مجموعه‌هایی که نیاز به راهکارهای نوآورانه دارند و هم تیم‌هایی که ایده و فناوری جدید ارائه می‌کنند، می‌توانند در این بستر فعالیت کنند.

خط اعتباری ۳ همتی برای حمایت از کسب‌وکارهای دانش‌بنیان

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت اظهار کرد: بخش مهمی از فعالیت‌های ما در حوزه اکوسیستم‌سازی و حمایت از نوآوری اجتماعی تعریف می‌شود، اما در کنار آن، سرمایه‌گذاری در شرکت‌های دانش‌بنیان نیز یکی از مأموریت‌های اصلی ماست. تلاش می‌کنیم سرمایه‌گذاری‌های سودآور و مؤثر در این حوزه انجام شود تا این مسیر در کشور توسعه پیدا کند. در همین راستا، با بانک پارسیان و بانک کارآفرین که از مجموعه‌های وابسته به ستاد اجرایی فرمان امام هستند، تفاهم‌نامه‌ای به ارزش ۳ همت برای ایجاد خط اعتباری حمایت از کسب‌وکارهای دانش‌بنیان امضا شده است.

خاکدامن ادامه داد: تاکنون حدود یک همت معرفی شرکت در قالب این تفاهم‌نامه انجام شده و ۲۳ شرکت دانش‌بنیان به بانک‌ها معرفی شده‌اند. از میان این شرکت‌ها، ۶ پرونده پس از جنگ نهایی شده و بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان تسهیلات دریافت کرده‌اند. مدل این همکاری به این صورت است که مؤسسه دانش‌بنیان برکت به‌عنوان بازوی تخصصی ستاد اجرایی، شرکت‌های دانش‌بنیان را شناسایی و به بانک‌ها معرفی می‌کند. بخشی از این تسهیلات نیز برای توسعه شرکت‌هایی استفاده شده که خود مؤسسه در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده است.

حمایت از شرکت‌های آسیب‌دیده دانشگاه شریف پس از جنگ

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت گفت: بخش دیگری از این خط اعتباری به بازسازی شرکت‌های دانش‌بنیان آسیب‌دیده پس از جنگ اختصاص یافته است. در تفاهمی که میان ستاد اجرایی و دانشگاه صنعتی شریف انجام شد، مقرر شد شرکت‌هایی که در جریان حملات و آسیب به زیرساخت‌های دانشگاه متضرر شده‌اند، از این تسهیلات استفاده کنند. تعدادی از شرکت‌های مستقر در زیرساخت‌های دانشگاه شریف، به‌ویژه مجموعه‌های فعال در حوزه GPU Farm و زیرساخت‌های پردازشی، در این اتفاق آسیب دیدند. بسیاری از سرورها و تجهیزات آن‌ها در دانشگاه مستقر بود و به همین دلیل دچار خسارت شدند.

خاکدامن ادامه داد: زیرساخت دانشگاه شریف به‌دلیل ویژگی‌های فنی و پدافندی، از جمله تأمین برق پایدار و زیرساخت مناسب دیتاسنتر، محل استقرار بسیاری از این شرکت‌ها بود. با آسیب واردشده، برخی از این شرکت‌ها عملاً با اختلال جدی در فعالیت خود روبه‌رو شدند. در همین راستا، فراخوانی منتشر شد و شش شرکت برای استفاده از این خط اعتباری درخواست دادند. بخشی از این شرکت‌ها موفق به دریافت تسهیلات شده‌اند و روند پرداخت به سایر شرکت‌ها نیز در حال انجام است.

حمایت از پروژه‌های فناورانه در صنایع راهبردی

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت اظهار کرد: از همه شرکت‌های دانش‌بنیانی که احساس می‌کنند می‌توانند با مجموعه‌های زیرمجموعه ستاد اجرایی همکاری کنند دعوت می‌کنیم مسائل و طرح‌های خود را به ما ارائه دهند. ما آماده سرمایه‌گذاری، پذیرش ریسک و تعریف پروژه‌های مشترک هستیم. یکی از پروژه‌های موفق اخیر، داخلی‌سازی توربین‌های سنگین حوزه انرژی بود که توسط یک شرکت دانش‌بنیان و با همکاری یکی از پالایشگاه‌های زیرمجموعه ستاد اجرایی انجام شد. این پروژه بدون نیاز به همکاری شرکت‌های خارجی و با تکیه بر توان داخلی به نتیجه رسید.

خاکدامن تأکید کرد: یکی از ظرفیت‌های مهم ستاد اجرایی، وجود زیرساخت‌های گسترده صنعتی و اقتصادی است که می‌توانند به بستری برای توسعه فناوری تبدیل شوند. این زیرساخت‌ها علاوه بر ایجاد ارزش افزوده، امکان تعریف پروژه‌های فناورانه در مقیاس بزرگ را فراهم می‌کنند.

وی ادامه داد: برای مثال، ستاد اجرایی فرمان امام یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های دارویی کشور را در اختیار دارد و حدود ۴۰ شرکت داروسازی در حوزه‌های مختلف زیرمجموعه آن فعالیت می‌کنند. این ظرفیت می‌تواند فرصت بزرگی برای شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت و دارو باشد. بسیاری از شرکت‌های دانش‌بنیان محصولاتی دارند که قابلیت تولید در همین زیرساخت‌ها را دارد. بنابراین ضرورتی ندارد هر شرکت برای خود کلین‌روم یا زیرساخت مستقل ایجاد کند. ما تلاش می‌کنیم این ظرفیت‌ها را به شرکت‌های فناور متصل کنیم.

وی افزود: در این مدل، اگر شرکت دانش‌بنیان و مجموعه صنعتی به توافق فنی و اقتصادی برسند، مؤسسه دانش‌بنیان برکت به‌عنوان تسهیلگر وارد عمل می‌شود. در صورت نیاز، سرمایه در گردش، حمایت مالی یا پذیرش ریسک نیز توسط ما انجام خواهد شد. هدف اصلی ما این است که نوآوری باز در زیرمجموعه‌های ستاد اجرایی شکل بگیرد و شرکت‌های بزرگ از مدل‌های سنتی و پرهزینه تحقیق و توسعه فاصله بگیرند. مأموریتی که از سوی ریاست ستاد به ما ابلاغ شده، رسوخ فناوری در مجموعه‌های اقتصادی ستاد اجرایی است.

۵ رونمایی مهم در حوزه‌های صنعتی تا پایان سال

وی اظهار کرد: تا پایان سال، پنج رونمایی مهم در حوزه‌های صنعتی خواهیم داشت. یکی از این پروژه‌ها راه‌اندازی نخستین کارخانه تولید فرآورده‌های منیزیم در کشور است که مهم‌ترین محصول آن «منیزیم اکسید» با گرید غذایی و دارویی خواهد بود. این پروژه در استان قم اجرا شده و اکنون نخستین قرارداد فروش محصول آن نیز منعقد شده است. در حال حاضر منتظر دریافت مجوزهای نهایی از سازمان غذا و دارو هستیم تا افتتاح رسمی آن انجام شود.

خاکدامن گفت: توسعه زنجیره عناصر معدنی و جلوگیری از خام‌فروشی یکی از موضوعات مهم اقتصاد آینده است. همان‌طور که امروز رقابت جهانی بر سر عناصر نادر خاکی و زنجیره‌های معدنی شکل گرفته، ما نیز باید به سمت توسعه صنایع پایین‌دستی حرکت کنیم. پروژه منیزیم از سال ۱۴۰۰ آغاز شد و اکنون به مرحله تولید رسیده است. مدل کاری مؤسسه نیز به این صورت است که معمولاً به‌عنوان سهامدار زیر ۵۰ درصد وارد پروژه‌ها می‌شویم و در کنار تیم فناور فعالیت می‌کنیم.

مدیرعامل مؤسسه دانش‌بنیان برکت افزود: طی دو سال و نیم گذشته حدود نیم همت خروج موفق از سرمایه‌گذاری‌ها داشته‌ایم. در بسیاری از موارد، سهام مؤسسه به خود تیم‌های فناور واگذار شده و حتی برای حمایت بیشتر، این واگذاری‌ها به‌صورت اقساطی یا همراه با تسهیلات انجام شده است.علاوه بر پروژه منیزیم، تا پایان سال چند محصول و پروژه جدید دیگر نیز رونمایی خواهد شد. امیدواریم این پروژه‌ها بتوانند بخشی از نیازهای فناورانه کشور را تأمین کرده و مسیر توسعه اقتصاد دانش‌بنیان را تقویت کنند.

به گزارش آرمان آرا به نقل از دانشگاه صنعتی شریف، بر اساس نتایج آزمون دکتری و مصاحبه‌های تخصصی، فرآیند جذب دانشجوی دکتری در گرایش‌های مختلف این دانشکده آغاز شده است. این فراخوان شامل دانشجویان حوزه‌های مدیریت صنعتی (گرایش سیستم)، بازرگانی (بازاریابی، سیاست‌گذاری بازرگانی، رفتار سازمانی و مدیریت منابع انسانی) و همچنین سیاست‌گذاری و اقتصاد (گرایش‌های اقتصاد توسعه، اقتصاد بخش عمومی، اقتصاد پولی و اقتصاد مالی) می‌شود.

دانشگاه صنعتی شریف در راستای حمایت از نخبگان و ارتقای کیفیت پژوهش‌ها، مزایای ویژه‌ای را برای دانشجویان پذیرفته‌شده در نظر گرفته است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به اختصاص کمک‌هزینه تحصیلی معادل ۴۰۰ میلیون تومان در طول دوره تحصیل اشاره کرد.

علاوه بر حمایت‌های مالی، دانشجویان منتخب می‌توانند از فضای پژوهشی اختصاصی، آزمایشگاه‌های مجهز و بهره‌مندی از دانش اساتید برجسته با مقالات برتر ملی و بین‌المللی استفاده کنند. همچنین، امکان برقراری ارتباطات بین‌المللی از طریق شبکه نخبگان دانشکده و بهره‌مندی از فرصت‌های مطالعاتی در خارج از کشور، از دیگر امتیازاتی است که این دانشکده برای دانشجویان دکتری خود فراهم کرده است.

علاقه‌مندان می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاهده جزئیات به وب‌سایت رسمی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف (https://www.gsme.sharif.edu) مراجعه کنند.

به گزارش آرمان آرا، پردیس خودگردان دانشگاه صنعتی شریف دراطلاعیه ای اعلام کرد: در راستای حمایت از توسعه زیست بوم فناوری و نوآوری و همچنین تسهیل فعالیت های علمی و پژوهشی دانشگاه، امکان اسکان نیروی انسانی واجد شرایط را در خوابگاه های پردیس خودگردان دانشگاه صنعتی شریف واقع در خیابان بهبودی (ویژه آقایان) و استاد معین (ویژه خانمها) فراهم نموده است.

شرایط درخواست اسکان:

براساس اطلاعیه دانشگاه صنعتی شریف، این طرح ویژه اعضای فعال شرکت های دانش بنیان، استارت آپ ها و واحدهای فناور زیرنظر پارک علم و فناوری، دانشجویان دکتری و پژوهشگران پسادکتری دانشگاه صنعتی شریف و همچنین فارغ التحصیلان شاغل در این دانشگاه است و تخصیص ظرفیت بر اساس اولویت نیاز و ظرفیت های موجود خوابگاه انجام می شود.

استفاده از خوابگاه مستلزم پایبندی و رعایت تمامی دستورالعمل های انضباطی و رفاهی دانشگاه صنعتی شریف است.

بازه زمانی اسکان تا پایان شهریور ماه ۱۴۰۵ است (امکان تمدید اسکان پس از این تاریخ متعاقباً به اطلاع ساکنین خواهد رسید).

نحوه ثبت درخواست:

علاقه مندان می‌توانند درخواست خود را همراه با معرفی نامه به کارشناس مسئول خوابگاه های پردیس خودگردان، آقای اقوامی ارسال نمایند. معرفی نامه شرکت ها می بایست ممهور به مهر شرکت و دارای امضای مدیریت مجموعه باشد.

معرفی نامه دانشجویان دکتری و پژوهشگران پسادکتری باید شامل مشخصات دانشکده محل فعالیت به همراه امضای مدیریت امور دانشجویی دانشگاه و استاد راهنمای ایشان باشد.

معرفی نامه فارغ التحصیلان شاغل در دانشگاه می بایست توسط ریاست محل فعالیت و یا مدیریت امور دانشجویی و شورای اسکان امضا شده باشد.

همچنین، شرکت های متقاضی، در صورت نیاز به اسکان پرسنل، می توانند درخواست خود را در اسرع وقت از طریق کانال های ارتباطی اعلام شده ثبت نمایند.

به گزارش آرمان آرا، حسین اسدی، عضو هیئت علمی دانشکده کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف و مدیر زیرساخت پروژه سکوی ملی هوش مصنوعی دومین آیین گرامیداشت «امین ایران» در تالار وحدت با اشاره به نقش رهبر معظم انقلاب در توسعه فناوری‌های بومی اظهار کرد: برخلاف نگاه رایج به ایشان به‌عنوان «پدر معنوی مستضعفین، شهدا و پاسداران»، آنچه برای ما در عرصه فناوری پررنگ‌تر است، جایگاه ایشان به‌عنوان «پدر معنوی فناوری» است.

اسدی تأکید کرد: اگر تاریخ صدساله ایران را چه قبل و چه بعد از انقلاب مطالعه کنید، هیچ کس مانند رهبر انقلاب به فناوری بومی اعتقاد و حمایت عملی نداشته است.

وی با اشاره به دو تجربه حضوری خود با رهبر انقلاب گفت: در نخستین ملاقات که محصولی بومی را برای اولین بار به ایشان ارائه کردیم، معظم‌له به مسئولان وقت و حتی دفتر خود تأکید کردند که حتماً از محصول بومی استفاده شود. بااطلاع کامل می‌گویم که دفتر ایشان و نهادهای زیرمجموعه را ملزم به استفاده از محصول بومی کردند.

اسدی ادامه داد: مورد دوم، زمانی بود که در تابستان ۱۴۰۴، ایشان دو سخنرانی درزمینه زیرساخت هوش مصنوعی داشتند و بر تأمین هم زیرساخت سخت‌افزاری و هم زیرساخت نرم‌افزاری تأکید بسیار مؤکدی داشتند.

مدیر زیرساخت پروژه سکوی ملی هوش مصنوعی تصریح کرد: بعد از آن ارائه به رهبر انقلاب، توانستیم سرویس‌دهی خدمات پایه هوش مصنوعی را در کشور در مقیاس نسبتاً خوبی شروع کنیم. خود دکتر افشین معاون المی رییس جمهور نیز از این فرایند مطلع هستند و سامانه بسیار بزرگی از این خدمات در مقیاس بسیار بالا استفاده می‌کرد.

اسدی با اشاره به چالش‌های اصلی کشور گفت: اگر بخواهیم چهار پنج چالش جدی کشور را نام ببریم، دو چالش اصلی اقتصاد و امنیت ملی هستند (گرچه موضوعات دیگری مثل آب و انرژی هم مهم هستند).

وی افزود: در هفته‌های اخیر دیدیم که هم میدان جنگ، هم جنگ اقتصادی و هم جنگ انرژی، تماماً جنگ فناوری هستند. سؤال من این است که چرا در حوزه‌هایی مثل صنعت نظامی با وجود عقب‌ماندگی بسیار زیاد، توانستیم در بازه کوتاهی با اتکا به جوانان خود آن عقب‌ماندگی را سریع پر کنیم؟ پاسخ روشن است. مدیران یا فرماندهان نظامی که بر سر کار بودند، به آن کار اعتقاد داشتند و معتقد بودند فرمان رهبری را محکم اجرا کردند، اما حقیقتاً چنین چیزی را در داخل کشور کم می‌بینیم.

وی ادامه داد: فکر می‌کنم اعتقاد برخی مدیران کشور به‌ویژه در نظام بانکی به فناوری آمریکایی، از خود آمریکایی‌ها به محصولات آمریکایی بیشتر است.

این عضو هیئت علمی دانشگاه شریف با اشاره به تجربه نزدیک به ۲۰ ساله خود گفت: بر این باورم که ما حقیقتاً در کشور چالش توسعه فناوری نداریم؛ چالش اصلی «چالش باور فناوری» است. اگر ما فناوری را باور کنیم و بفهمیم که جوانان ما می‌توانند آن را توسعه دهند، مطمئن باشید بعد از پنج سال، ده سال، اگر استمرار باشد، بعد از ۱۰ یا ۱۵ سال آن فناوری به بلوغ لازم می‌رسد. پس چرا ما اجازه بلوغ فناوری را به محصولات خارجی می‌دهیم، اما به فناوری خودمان نمی‌دهیم؟

اسدی تصریح کرد: البته قطعاً رقابت باید باشد و حتماً باید حمایت کنیم. اگر رقابت و حمایت در کنار هم باشند، می‌توانیم به نقطه مطلوب برسیم. ما به کمک معاونت علمی، زیست‌بوم رشد استارت‌آپ‌ها را به شرکت‌های ۱۰۰ هزار دلاری، یک میلیون دلاری و ده میلیون دلاری رسانده‌ایم و شرکت‌های دلاری قابل توجهی داریم، اما زیست‌بوم تبدیل شرکت‌ها به شرکت‌های میلیون دلاری و یک میلیارد دلاری را در کشور نداریم. از مجلس می‌خواهم حتماً به این حوزه توجه کنند تا این زیست‌بوم راه‌اندازی شود.

وی در کلام آخر گفت: تا زمانی که اختیارات معاونت علمی صرفاً در خود معاونت باشد و یک تعداد شرکت‌های استارت‌آپی رشد چندانی در فناوری نداشته باشند (رشد خواهند داشت ولی رشد قابل‌توجهی نه) و تا زمانی که وزارتخانه‌ای داریم که با شرکت‌های زیرمجموعه خود گردش مالی کلان دارد و هر خرید خارجی را بی‌نظارت انجام می‌دهد، مطمئن باشید وضعیت مطلوبی در حوزه فناوری نخواهیم داشت.

به گزارش آرمان آرا حسین سیمایی صراف وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در حاشیه مراسم بزرگداشت شهیدان علی و مرتضی لاریجانی که در مسجد امام صادق (ع) تهران برگزار شد، گفت: بیش از ۱۶۰ نقطه دانشگاهی مورد حمله مستقیم یا غیرمستقیم قرار گرفته‌اند؛ این موارد در حال مستندسازی و ارزیابی هستند.

وی افزود: امور مربوط به بازسازی بسیاری از این نقاط آغاز شده و در حال پیگیری است. بازسازی دانشگاه‌های تخریب شده در جنگ تحمیلی سوم خصوصاً دانشگاه شریف آغاز شده است.

سیمایی صراف ادامه داد: البته این اقدام نیازمند تأمین منابع مالی است که امیدواریم بتوانیم آن را به زودی جبران کنیم.

وزیر علوم گفت: هنوز تصمیمی درباره مجازی یا حضوری بودن امتحانات دانشگاه نگرفته‌ایم و منتظر تعیین تکلیف شرایط هستیم.

وی ادامه داد: زمان اعلام نتایج ثانویه کنکور دکترا برای هر دانشگاه متفاوت است و در موعد مقرر اعلام خواهد شد.

سیمایی‌صراف در پاسخ به سوالی درباره فعالیت حضوری دانشگاه‌ها عنوان کرد: کارهای معمول دانشگاه در حال انجام است؛ ان‌شاءالله شرایط بهتر شود. بخش‌هایی که مجازی هستند ممکن است حضوری شوند.

خبرگزاری مهر- گروه هنر- آزاده فضلی؛ گزارشگران جنگ، پل‌های لرزان اما استواری هستند که میان واقعیتِ عریانِ جبهه‌ها و وجدان‌های بیدار جهان کشیده شده‌اند. نقش آنها در معرفی سختی‌ها و دردهای جنگ، صرفاً یک حرفه‌ رسانه‌ای نیست، بلکه نوعی «شهادت عینی» بر رنج‌های بشری است. گزارشگر جنگ با حضور در خط مقدم و مناطق عملیاتی، به این دردهای خاموش صدا می‌دهد. اوست که وحشت چشمان یک کودک در میان آوار یا استیصال مادری در جستجوی فرزندش را به زبانی قابل فهم برای جهانیان ترجمه می‌کند.

گزارشگران جنگ، نگهبانانِ حافظه جمعی بشریت‌ هستند. آنها با ایستادن در آستانه‌ مرگ، زندگی و رنج را روایت می‌کنند تا آیندگان بدانند که جنگ، نه یک افتخار انتزاعی، بلکه تراژدیِ عمیقِ استخوان‌سوزی است که بیش از هر چیز، کرامت انسانی را نشانه می‌رود. بدون حضور آنها، بخش بزرگی از حقیقت در گورهای دسته‌جمعی تاریخ مدفون می‌ماند.

محمدحسین نجفی مدیرکل اداره رسانه‌های نو خبرگزاری مهر، یکی از این گزارشگران رسانه‌ای بود که در بحبوحه جنگ رمضان به میان آوارهای جنگ رفت تا روایتی دقیق ارائه دهد که در ادامه مشروح گفتگو با او را می‌خوانید.

محمدحسین نجفی در گفتگو با آرمان آرا درباره حفظ مرز باریک بین «بی‌طرفی خبری» و «همدلی انسانی» در جنگ عنوان کرد: در رابطه با جنگ تحمیلی که علیه کشور آغاز شد، موضوع به گونه‌ای نبود که کسی بخواهد در موضع گرفتن در قبال آن بلاتکلیف بماند مگر قشر اپوزیسیون که حتی برخی از آنها، پس از مدتی متوجه حقیقت شدند. شاید عده‌ای کاملاً درست تشخیص داده و بازگشته باشند اما قبول نمی‌کنم که عده‌ای دیگر از سر لجاجت یا دلایل دیگر این موضوع را بپذیرند؛ واقعاً به نظر من موضوعی است که هیچ شکی در آن وجود ندارد و کاملاً واضح است که حق با کیست و باطل چیست.

وی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا در زمان گزارشگری، در دوراهی نجات جان انسان‌ها و کار کردن قرار گرفته یا خیر، گفت: بله، معمولاً ما جزو افرادی بودیم که همزمان با امدادگران به محل می‌رسیدیم برای مثال زمان حمله به مرکز پلیس پیشگیری در پایین میدان انقلاب، زمانی که وارد خانه‌ای شدم، ابتدا قصد تصویربرداری داشتم اما دیدم وضعیت به گونه‌ای است که کمک به فرد زخمی بسیار ارجحیت دارد تا اینکه بخواهم گزارش بگیرم. به یاد دارم در این منطقه، دو سه خانه وجود داشت که سالمندانی در آنها ساکن بودند؛ ما با همکاری چند نفر که آنجا حضور داشتند، به آنها کمک کردیم و پیرمردان را از خانه خارج کردیم. پس از رسیدن به یک ثبات نسبی، شروع به گزارشگری کردیم.

وی با اشاره به ماهیت گزارشگری در شرایط جنگی تصریح کرد: در شرایط جنگی، خواه ناخواه، در نقطه‌ای که حضور دارید، صحت اطلاعات واقعاً قطعی نیست. هیچ‌کس در آن لحظه نمی‌تواند با قطعیت بگوید که تعداد دقیق شهدا، مصدومان یا حجم تخریب چقدر بوده است. به همین دلیل، آماری که ما در لحظه ارائه می‌دادیم با آمار نهایی مغایرت داشت؛ لذا یک پروتکل در مجموعه ما رعایت می‌شد که حین تهیه گزارش یا پلاتو، می‌گفتیم: «تا این لحظه طبق گزارش میدانی که دریافت کرده‌ایم، اوضاع به این صورت است» و گاهی نیز تذکر می‌دادیم که آمار قطعی بعداً اعلام خواهد شد.

نجفی همچنین بر مسئولیت اهالی رسانه در حوزه جنگ روانی تاکید کرد و گفت: وظیفه همه اهالی رسانه است که دامن به این بحث‌ها نزنند و در پازل جنگ روانی، ناخواسته نقش ایفا نکنند. در وضعیت جنگی نباید فضای مسابقه بر سر اینکه چه کسی زودتر خبر را منتشر می‌کند یا چه کسی اول رسیده است، ایجاد شود. ما سعی کردیم از این اتفاق جلوگیری کنیم و بر پروتکل‌های سفت و سختی پایبند بودیم؛ از جمله عدم اعلام لوکیشن دقیق و عدم انتشار برخی تصاویر که شاید بسیاری از مجموعه‌ها و افراد منتشر کردند اما ما منتشر نکردیم. ورود رسانه به بازی مسابقه برای انتشار سریع‌تر اخبار، خطاها را در وضعیت جنگی افزایش می‌دهد.

وی با پرداختن به جنبه‌های روانی این فضا، اظهار کرد: ترس وجود دارد و این یک امر کاملاً طبیعی است. ما در بسیاری از نقاط حضور داشتیم که امکان فرو ریختن آوار یا انفجار مجدد وجود داشت. برای مثال، ۴۵ دقیقه پس از رسیدن ما به دانشگاه شریف، بمباران مهرآباد شروع شد که بسیار نزدیک بود و احتمال می‌دادیم دوباره آن نقطه را هدف قرار دهند و صحنه‌های دلخراشی ببینیم. من شخصاً این موضوع را کاملاً لمس کردم؛ در آن موقعیت حس می‌کنید که خداوند قلب شما را نگه می‌دارد و حفظ می‌کند. اگر یک‌صدم این اتفاق را در شرایط عادی تجربه می‌کردم، آثار روحی شدیدی بر من می‌گذاشت اما اطمینان دارم که در آن لحظات، انرژی الهی است که قلب شما را حفظ می‌کند تا بتوانید آن شرایط را تحمل کنید و سرپا بایستید.

روایت یک خبرنگار از هزینه‌های انسانی و رسانه‌ای جنگ

این گزارشگر با اشاره به نقش زیربنایی ایدئولوژی در حضور میدانی عنوان کرد: انگیزه حضور در مناطق عملیاتی تأثیر به‌سزایی در عملکرد فرد دارد. اگر کسی صرفاً برای کسب درآمد یا به عنوان یک شغل به این عرصه بنگرد، در مواجهه با خطر دچار ترس شده و ممکن است صحنه را ترک کند؛ اما هنگامی که حضور بر پایه اعتقاد و دفاع از کشور باشد، خبرنگار خود را هم‌تراز با نیروهای هلال‌احمر و نظامی می‌بیند و در این شرایط، تمام معادلات تغییر می‌کند.

وی در ادامه به نقد رویکردهای رسانه‌ای برای جذب مخاطب در زمان بحران پرداخت و گفت: «دیده شدن» قواعد خاص خود را دارد، اما نباید به اولویت نخست تبدیل شود. در زمان جنگ، انتشار تصاویر دلخراش از پیکر قربانیان یا اعلام لوکیشن‌های دقیق برای وایرال شدن مطالب، یک «آفت» و آسیب رسانه‌ای محسوب می‌شود که از لحاظ اخلاقی درست نیست. تیم رسانه‌ای ما به جای افتادن در دام این جذابیت‌های کاذب، تلاش کرد با تکیه بر سرعت عمل، اطلاع‌رسانی صحیح و شیفت‌بندی‌های ۲۴ ساعته و اصولی، در تمام ساعات شبانه‌روز پای‌کار بماند و این تداوم فعالیت را برگ برنده خود دانست.

در حالی که برخی تلاش می‌کردند ابعاد جنگ را ناچیز جلوه دهند، تصویرسازی هوشمندانه از فجایع انسانی و شهدای غیرنظامی، معادلات بین‌المللی و داخلی را تغییر داد

وی با بیان اینکه عبور از تصاویر نابودی ناگهانی دارایی و جان انسان‌ها ممکن نیست، بیان کرد: وقتی در یک ثانیه می‌بینید تمام زندگی، عزیزان و دارایی یک نفر از بین رفته، هضم آن غیرممکن است. تلخ‌ترین لحظه زمانی است که به خانه بازمی‌گردید؛ وقتی آرامش خانه و بازی فرزند کوچک خود را می‌بینید، به جای تسکین، بیشتر به‌هم می‌ریزید. خود را در آن وضعیت تصور می‌کنید که اگر این اتفاق برای من می‌افتاد چه می‌شد! در بسیاری از موارد با صحنه‌هایی مواجه شدم که سفره غذای یک خانواده زیر آوار مانده است؛ گویی در لحظه صرف غذا، زندگی‌شان به آوار تبدیل شده و این تصاویر هرگز از ذهن ما پاک نمی‌شود.

نجفی همچنین به تجربه‌های نزدیک به مرگ و خطرات جدی در حین تهیه گزارش اشاره کرد و افزود: بارها پیش آمده که گمان کردیم این آخرین گزارش ماست. حضور در نزدیکی انفجارها یا مناطقی که پرتابه‌های عمل‌نکرده وجود دارد و هشدار شدید داده می‌شود، بخشی از واقعیت کار ماست.

وی در پاسخ به این پرسش که چگونه پس از چنین تجربه‌هایی دوباره به کار ادامه می‌دهند، گفت: دلیل ایستادگی ما همان انگیزه اعتقادی است. ما برای پول کار نمی‌کنیم. وقتی با این ایدئولوژی پیش می‌روید، مرگ برایتان بد نیست و اگر پایان زندگی هم باشد، آن را مایه افتخار می‌دانید.

مدیرکل اداره رسانه های نو خبرگزاری مهر، بر اهمیت استراتژیک تصویرسازی از فجایع جنگی تأکید و عنوان کرد: اگر تصاویر و اخبار مربوط به شهدای غیرنظامی در مناطق مسکونی، مانند شهدای میناب مخابره نمی‌شد و کسی درباره آنها حرف نمی‌زد، مشخص نبود که واکنش افکار عمومی و قضاوت بین‌المللی نسبت به این جنایات چگونه می‌بود. انتشار این واقعیت‌ها، وظیفه‌ای است که تأثیر مستقیم بر آگاهی بخشی جهانی دارد.

نقش حیاتی روایتگری صحیح در پایداری اجتماعی

وی در ادامه با تحلیل لایه‌های پنهان جنگ رسانه‌ای و تأثیر آن بر افکار عمومی تصریح کرد: شاید برخی از دیدگاه داخلی این‌گونه القا می‌کردند که چون صرفاً اماکن نظامی هدف قرار می‌گیرند، پس خطری جدی یا اتفاق بزرگی در جریان نیست و موضوع برای عموم مردم قابل لمس نیست اما اینجا بود که اهمیت مخابره درست اخبار و تبیین صحیح حقایق مشخص شد.

این فعال رسانه‌ای تأکید کرد که اطلاع‌رسانی دقیق و هوشمندانه در چنین شرایطی، نقشی تعیین‌کننده در آگاهی‌بخشی به جامعه دارد.

نجفی یادآور شد: همین مخابره درست اخبار و روایت صحیح از ابعاد واقعی حوادث بود که باعث شد مردم با درک عمیق از شرایط، بیش از ۵۰ روز در حمایت از نظام و کشورشان در صحنه باقی بمانند و اجازه ندهند که واقعیت‌های جنگ زیر سایه تحلیل‌های نادرست یا بی‌اهمیت جلوه دادن تهدیدات، گم شود.

روایت ناتمام «ملیکا» زیر آوار خیابان بهار؛ در کوله‌پشتی یک خبرنگار جنگی چه می‌گذرد؟

وی در بخش دیگری از گفتگو، با اشاره به تجربیات تکان‌دهنده خود در مناطق آسیب‌دیده، اظهار کرد: در بسیاری از صحنه‌ها، دل هر انسانی به درد می‌آید و در لحظاتی، چنان بهت‌زده می‌مانید که نمی‌دانید چه واکنشی نشان بدهید. هر نقطه‌ای که ما به آن پا گذاشتیم، داستان و روایتی خاص خود را داشت و نمی‌توان گفت کدام‌یک بر دیگری برتری دارد.

نجفی با بازخوانی یکی از تلخ‌ترین خاطرات خود در خیابان ملک‌الشعرای بهار گفت: در آنجا دختر جوانی که حدود ۱۷ یا ۱۸ سال داشت زیر آوار گرفتار شده بود. او از همان زیر آوار پیام می‌داد و با فرستادن ایموجی تلاش می‌کرد بگوید هنوز زنده است. تمام حاضران و خانواده‌اش ساعت‌ها با امیدواری تلاش می‌کردند تا او سالم بیرون بیاید. به یاد دارم دایی آن دختر وقتی وارد کوچه شد، از شدت فشار روانی زانوهایش سست شد؛ زیر بغلش را گرفتم و او را تا نزدیکی خانه‌شان بردم، جایی که دیگر نتوانست خودش را کنترل کند و اگر اشتباه نکنم نام «ملیکا» را فریاد می‌زد.

وی گفت: بسیار دوست داشتم بمانم و لحظه نجات ملیکا را ثبت کنم اما همزمان چندین لوکیشن دیگر مورد هدف قرار گرفته بود و ناچار شدم به نقطه دیگری بروم. بعداً که اخبار را چک کردم، متوجه شدم ملیکا متأسفانه شهید شده و زنده از زیر آوار خارج نشده است. تماشای آن وضعیت که نفس‌های یک نفر به ثانیه‌های کار نیروهای امدادی بند بود و در نهایت به شهادت ختم شد، لحظات بسیار سختی را رقم زد.

این خبرنگار و گزارشگر با اشاره به کوله‌پشتی سنگینی که همیشه به همراه دارد، درباره حیاتی‌ترین وسیله‌ای که در کوله‌پشتی دارد، توضیح داد: محتویات این کوله سؤال خیلی‌هاست؛ این کوله حاوی تجهیزات حیاتی برای انجام وظیفه به صورت تک‌نفره است، ابزارهای کاری مثل جلیقه و دوربین، وسایل روشنایی و حتی ابزارهای معمول امدادی و تعمیراتی در آن تعبیه شده تا اگر در شرایطی دسترسی‌ها قطع شد یا وسایل آسیب دید، بتوانم کار را ادامه دهم. این کوله رفیق این روزهای من است و همیشه سعی کرده‌ام وسایلی در آن داشته باشم که هم به خودم و هم در صورت نیاز به دیگران کمک کند.

وی به راه‌کارهای بقا و حفظ انرژی در شرایط بحرانی اشاره کرد و افزود: شاید جالب باشد بدانید که یکی از جیب‌های این کیف، دلیل اصلی سرپا ماندن من بود. به دلیل نبود فرصت کافی برای صرف ناهار یا شام، آن جیب را با انواع داروهای تقویتی، قرص‌های کافئین، انرژی‌زاها و محلول‌های خوراکی نوروبیون پر کرده بودم تا در اوج خستگی، انرژی لازم برای ادامه کار و حضور در میدان را داشته باشم.

هشدار نسبت به پدیده «بلاگر جنگ»

این خبرنگار با اشاره به زیرساخت‌های ایجاد شده برای اعزام سریع به مناطق عملیاتی اظهار کرد: تجربه جنگ تحمیلی ۱۲ روزه برای ما مبنایی شد تا از نظر لجستیکی به مدلی برسیم که در کوتاه‌ترین زمان و با آمادگی بالا در محل حادثه حاضر شویم. ما با بهره‌گیری از خودروهای تجهیز شده، موتورسیکلت و یک شبکه ارتباطی قوی، توانستیم سرعت عمل خود را در یافتن نقاط هدف به شکل چشم‌گیری افزایش دهیم.

وی تاکید کرد که در موارد متعددی، از جمله حادثه انبار سوخت شهران، تیم آنها همزمان با نیروهای آتش‌نشانی جزو اولین نفراتی بودند که در صحنه حضور پیدا کردند.

انتشار تصاویر دلخراش برای «دیده شدن»، آفتی است که اخلاق رسانه‌ای را در پیش پای جذابیت‌های کاذب قربانی می‌کند

نجفی در بخش دیگری از سخنان خود، نسبت به برخی آسیب‌های رسانه‌ای در زمان بحران هشدار داد و گفت: نکته بسیار مهم این است که اصحاب رسانه باید مراقب باشند به «بلاگر جنگ» تبدیل نشوند. نباید صرفاً برای دیده شدن، گوشی به دست گرفت و پیکرهای سوخته یا ویرانی‌ها را بدون رعایت پروتکل‌های حرفه‌ای به تصویر کشید. ورود به مسابقه انتشار سریع اخبار نباید باعث زیر پا گذاشتن اخلاق حرفه‌ای شود.

وی ضمن تأکید بر بهبود وضعیت رسانه‌ای کشور نسبت به گذشته، بر لزوم ایجاد یکپارچگی در رعایت پروتکل‌ها میان تمامی مجموعه‌های خبری تأکید کرد.

این فعال رسانه‌ای با اشاره به ترکیب تیم خود که عمدتاً از متولدین دهه‌های ۷۰ و ۸۰ هستند، توضیح داد: شاید در شرایط عادی، تصور بر این باشد که این نسل در کارهای بلندمدت ثبات یا تعهد کمتری نشان می‌دهند اما حضور آنها در ایام سخت، از دوران اغتشاشات گرفته تا روزهای جنگ، بسیار عجیب و جذاب بود. برای من که سال‌هاست در حوزه تیم‌داری فعالیت می‌کنم، تماشای شجاعت و پای‌کار بودن بچه‌هایی که شاید در روزهای عادی از زیر کار شانه خالی می‌کردند، بسیار تکان‌دهنده بود.

نجفی در پایان این تجربه را یک درس بزرگ توصیف کرد و گفت: در زمان بحران و جنگ، از این جوانان حماسه‌ای می‌بینید که واقعاً عجیب است. شاید علت این شجاعت آن باشد که آنها اکنون حس می‌کنند واقعاً به درد می‌خورند و کار جدی انجام می‌دهند. این یک درس برای ماست که اگر در ایام دیگر نیز به این نسل بها بدهیم و بدانند که روی آنها حساب باز شده است، ظرفیت‌های بی‌نظیر خود را نشان خواهند داد.

به گزارش آرمان آرا، بر اساس تقویم آموزشی جدید پایان کلاس‌ها دهم تیرماه خواهد بود. امتحانات پایان ترم که قرار بود از ششم تا ۲۰ تیرماه برگزار شوند به ۱۸ تا ۳۱ تیرماه منتقل شده‌اند.

نحوه برگزاری مجازی یا حضوری کلاس‌ها تا پایان ترم و نحوه برگزاری امتحانات هم باتوجه به شرایط کشور، تصمیم‌گیری خواهد شد.

همچنین معاونت آموزشی دانشگاه شریف اعلام کرده که «در تلاش است برنامه ترم تابستان نیز در مرداد و شهریور ۱۴۰۵ برگزار شود. ولی تعیین تکلیف این موضوع و تقویم آموزشی بازه تابستان، پس از ایجاد ثبات در وضعیت کشور، نهایی و اطلاع‌رسانی خواهد شد».

به گزارش آرمان آرا، معاونت آموزشی در جدیدترین اطلاعیه خود اعلام کرده فعالیت‌های آموزشی دانشگاه در تمامی مقاطع، هفته آینده (۲۲ تا ۲۶ فروردین) به‌صورت غیرحضوری ادامه خواهند یافت.

مهلت دفاعیه‌های ترم ۱۴۰۴۱ تحصیلات تکمیلی تا ۱۵ اردیبهشت تمدید شده و این آخرین مهلت و غیر قابل تمدید است.

تقویم آموزشی جدید ترم فعلی، تقویم ترم تابستان و نحوه شروع کلاس‌های‌ دروس عملی این ترم هم به مرور اطلاع‌رسانی خواهند شد.

این معاونت با همکاری فاوا در تلاش است تا سامانه‌های EDU ,ECW ,VC و OCW در اسرع وقت در دسترس قرار بگیرند. همچنین اگر سامانه EDU به موقع برقرار شود، ترمیم ترم فعلی، همچنان ۲۳ و ۲۴ فروردین خواهد بود.

به گزارش آرمان آرا مسعود تجریشی رئیس دانشگاه صنعتی شریف در نامه‌ای سرگشاده به روسای دانشگاه‌های جهان پیرامون تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران و دانشگاه شریف؛ از آن‌ها خواست بر اهمیت مصون نگاه داشتن دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی از اقدامات نظامی تأکید کنند.

متن این نامه به شرح زیر است:

«همکاران ارجمند و روسای محترم دانشگاه‌ها

این نامه سرگشاده را به نمایندگی از همکارانم در دانشگاه صنعتی شریف می‌نویسم. در نخستین ساعات بامداد ۶ آوریل ۲۰۲۶ (۱۷ فروردین ۱۴۰۵)، مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) دانشگاه ما در حمله هوایی مستقیم آمریکا و اسرائیل مورد اصابت قرار گرفت که منجر به نابودی زیرساخت‌های حیاتی دیجیتال، سرورها و حجم گسترده‌ای از داده‌های پژوهشی شد که طی چندین دهه گردآوری شده بودند.

این واقعه نمونه بارز دیگری از حملات آمریکا و اسرائیل به زیرساخت‌های غیر نظامی است که در این مورد خاص موجب اختلال جدی در فعالیت‌های علمی همکاری‌های آکادمیک و پیشرفت دانش خواهد شد. حمله نظامی به دانشگاه صنعتی شریف به عنوان یک نهاد دانشگاهی پیشرو که به دلیل سرآمدی در پژوهش و آموزش شهرت جهانی دارد، عمیقاً دردناک است؛ اما این اتفاق یک انحراف از مسیر یا حادثه‌ای ایزوله نبوده است. در طول پنج هفته گذشته از جنگ تحمیلی علیه ایران بیش از ۳۰ نهاد آموزشی و دانشگاهی در سراسر ایران توسط آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفته‌اند.

نقض آشکار قوانین بین‌المللی در مورد حرمت نهادهای آموزشی و پژوهشی توسط رژیم‌های تروریستی آمریکا و اسرائیل باید موجب نگرانی جدی همه ما در جامعه دانشگاهی بدون مرز باشد.

ما همچنان به یاد داریم که چگونه اسرائیل با مصونیت بی قید و شرط از سوی آمریکا در چند سال گذشته مرتکب نسل‌کشی تمام عیار در غزه شد.

نباید اجازه داد این چرخه رذیلانه خشونت علیه دانش و آموزش ادامه یابد و ما به عنوان اعضای جامعه علمی جهانی در حفظ و دفاع از اصولی که حیات پژوهشی را تداوم می بخشند، مسئولیتی مشترک داریم. اگر هدف قرار دادن زیرساخت‌های آموزشی و پژوهشی بی پاسخ بماند خطر ایجاد یک بدعت خطرناک با پیامدهای گسترده برای فضای آکادمیک جهانی را به همراه خواهد داشت.

ما به عنوان اعضای یک جامعه علمی مشترک جهانی متواضعانه از شما درخواست می‌کنیم:

۱. حمله آمریکا و اسرائیل به دانشگاه صنعتی شریف را به صورت علنی محکوم کرده و بر اهمیت مصون نگاه داشتن دانشگاه ها و مؤسسات پژوهشی از اقدامات نظامی تأکید نمایید.

۲. گفتگوهایی را در داخل مؤسسات خود و در سطوح ملی در راستای صیانت از زیرساخت های آکادمیک و منابع فکری همسو با کنوانسیون های ژنو و منشور ملل متحد، ترویج کنید.

۳. از هنجارها و چارچوب‌های بین‌المللی که بر حفاظت از اماکن غیرنظامی و آموزشی تأکید دارند حمایت کرده و برای جلوگیری از عادی‌سازی چنین نقض قوانینی تلاش کنید.

علیرغم خسارات سنگینی که متحمل شده ایم دانشگاه صنعتی شریف همچنان به مأموریت آکادمیک خود متعهد است. ما به بازسازی و ایفای نقش در پیشبرد دانش ادامه خواهیم داد. در عین حال معتقدیم لحظاتی از این دست نیازمند تأمل جمعی و اقدام اصول گرایانه جامعه علمی جهانی است.

با احترام

مسعود تجریشی

رئیس دانشگاه صنعتی شریف

تهران ایران»

Dear Distinguished Colleagues and University Presidents,

I am writing this open letter on behalf of my colleagues at Sharif University of Technology. In the early hours of April 6, 2026, the Information and Communication Technology Center (ICTC) of our university was struck in a direct US-Israeli airstrike, resulting in the destruction of critical digital infrastructure, servers, and extensive research data accumulated over decades. This is yet another prime example of US-Israeli attacks on civilian infrastructures, which in this case will cause serious disruption to scientific work, academic collaboration, and advancement of knowledge. A military attack on Sharif University of Technology as a leading academic institution widely known for excellence in research and teaching is deeply distressful. But it has not been an aberration or isolated incident. Over the last five weeks of imposed war on Iran, more than thirty educational and academic institutions across Iran have been struck by US and Israel.

The flagrant v