خبرگزاری مهر، گروه استان ها – رویا رجبی: خوزستان سرزمینی است که خاک آن با آب رودخانههای خروشان و تلاش دستان پینه بسته کشاورزان گره خورده است تا تمدنی از جنس زندگی و تولید را بنا نهد. این خطه که همواره به عنوان قطب کشاورزی کشور شناخته شده است اکنون در آستانه تحولی قرار دارد تا ظرفیتهای بالقوه خود را در حوزههای مختلف زراعی، باغی و شیلاتی به فرصتهایی ملموس برای شکوفایی اقتصادی تبدیل کند.
گردشگری کشاورزی پیوندی ناگسستنی میان سبک زندگی روستایی و نیازهای جامعه مدرن به آرامش و تجربه است که میتواند نقشه راهی برای توسعه پایدار باشد.
بستر سازی برای تحقق این هدف مستلزم نگاهی جامع و مبتنی بر مطالعات دقیق است تا از آسیبهای احتمالی به ساختارهای زیستی و فرهنگی جلوگیری شود. تعامل سازنده میان بخشهای دولتی، فعالان خصوصی و جوامع محلی، کلید اصلی بازگشایی درهای بسته مانده ثروت در روستاهای استان است. در این مسیر، آنچه بیش از همه اهمیت دارد، حفظ اصالتها و هویتهای بومی در کنار بهرهگیری از تکنولوژی و دانش روز برای عرضه داشتههای کشاورزی خوزستان به گردشگران داخلی و خارجی است.
تحقق این امر میتواند موتور محرکه اشتغالزایی در مناطق محروم باشد و به ماندگاری جمعیت در روستاها بینجامد. وقتی گردشگر در مزرعه حاضر میشود و از نزدیک با چرخه تولید محصول آشنا می شود، ارزشی فراتر از یک معامله تجاری ایجاد میشود که همانا درک عمیق از اهمیت کشاورزی و احترام به طبیعت است. این رویکرد میتواند خوزستان را به مقصدی متمایز در نقشه گردشگری ایران تبدیل کند، سرزمینی که در آن عطر گلهای نرگس با صدای آب در تالابها و رودخانهها ترکیب میشود تا تجربهای تکرارنشدنی را برای هر رهگذری رقم بزند.
توسعه هدفمند با محوریت بومی
جواد سلطانی کاظمی رئیس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان در تشریح برنامههای توسعهای این سازمان، بر لزوم بهرهگیری هدفمند از مزیتهای اقتصادی مناطق روستایی در راستای تحقق اقتصاد سبز تأکید کرد و اظهار داشت: شناسایی و اولویتبندی قابلیتهای هر منطقه بر اساس ویژگیهای زراعی، باغی، دامی، شیلاتی و طبیعی، باید با رویکردی استاندارد و در راستای دستورالعملهای اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان صورت گیرد تا بیشترین بازدهی اقتصادی حاصل شود.
وی در گفتگو با آرمان آرا با اشاره به ظرفیتهای بالای استان در حوزههای گردشگری طبیعی و فرهنگی، افزود: توسعه مدیریت شده گردشگری روستایی میتواند به عنوان ابزاری برای توسعه پایدار عمل کرده و ضمن حفظ منابع طبیعی و میراث فرهنگی، زمینه ماندگاری جمعیت در روستاها و پیشگیری از مهاجرت را فراهم آورد.
سلطانی کاظمی همچنین بر لزوم انجام مطالعات دقیق امکانسنجی اقتصادی و شناسایی مزیتهای رقابتی مناطق با مشارکت فعال جوامع محلی تأکید کرد تا از این طریق، زنجیرهای از ارزش در فعالیتهای گردشگری ایجاد شود. رئیس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان بر ضرورت همافزایی میان دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و جوامع محلی بیان کرد: ظرفیتهای بالقوه گردشگری خوزستان باید به فرصتهای واقعی اقتصادی تبدیل شده و بستری مناسب برای اشتغال پایدار و ارتقای اقتصاد محلی فراهم شود.
ظرفیتهای پنهان در پهنه آبی خوزستان
در ادامه این نگاه توسعهمحور، مدیرکل شیلات خوزستان نیز بر ضرورت بهرهگیری از پتانسیلهای آبی استان تأکید کرد.
سیدشریف موسوی در گفتگو با آرمان آرا اظهار کرد: موضوع گردشگری در حوزه شیلات تاکنون مورد غفلت قرار گرفته است در حالی که توسعه گردشگری یکی از ارکان مهم اقتصاد دریامحور به شمار میرود و باید از تمامی ظرفیتهای موجود در این بخش به بهترین شکل استفاده کرد.
موسوی افزود: خوزستان با برخورداری از حدود ۲۲۰ کیلومتر نوار ساحلی، رودخانههای متعدد، بنادر و اسکلههای فعال و پتانسیلهای بالقوه آبزیپروری از قابلیتهای قابل توجهی برای توسعه گردشگری شیلاتی برخوردار است؛ همچنین در رودخانههای اصلی استان گونههای مختلف ماهیان بومی رهاسازی میشود و انتظار میرود از این ظرفیتهای ارزشمند در راستای توسعه گردشگری استفاده شود.
وی با اشاره به ظرفیتهای شهرستان شوشتر گفت: این شهرستان با برخورداری از دو هزار و ۹۹۳ هکتار اراضی آبزیپروری و تولید سالانه بیش از ۲۰ هزار تن آبزیان یکی از شهرستانهای پیشرو و توسعهیافته استان در حوزه تولید آبزیان به شمار میرود و با توجه به پیشینه و ظرفیتهای موجود میتواند به یکی از قطبهای گردشگری و بومگردی استان تبدیل شود.
عطر نرگس؛ سفیر فرهنگی خوزستان
در میان ظرفیتهای کشاورزی خوزستان، گل نرگس بهبهان جایگاهی ویژه دارد. این گل نه تنها محصولی اقتصادی، بلکه نمادی از هویت و افتخار استان است. سازمان جهاد کشاورزی خوزستان با درک این اهمیت، نقش محوری در توسعه و پایداری کشت این محصول ایفا میکند.
حمایتهای این سازمان شامل معرفی و تأمین پیازهای باکیفیت و اصلاحشده، ارائه مشاورههای تخصصی در تمامی مراحل کاشت، داشت و برداشت، تأمین نهادههای لازم و ترویج روشهای آبیاری نوین برای حفظ منابع آبی است.
جشنواره ملی گل نرگس در بهبهان به عنوان یک جاذبه فرهنگی، فرصتی برای عرضه مستقیم محصول و جذب هزاران گردشگر است. علاوه بر این، سنت تقدیم گلهای نرگس به بارگاه ملکوتی حضرت علی بن موسی الرضا (ع)، پیوند عمیق معنوی مردم خوزستان را با اهل بیت (ع) به نمایش میگذارد. گل نرگس فراتر از یک محصول، به دلیل خواص دارویی، رایحه آرامشبخش و کاربرد در صنایع آروماتراپی و عطر، گنجینهای سبز از سخاوت خاک خوزستان محسوب میشود.
کاهش بیکاری و افزایش درآمد روستاییان
پیمان نبهانی، سرپرست معاونت گردشگری خوزستان در گفتگو با آرمان آرا اظهار کرد: از ویژگیهای مهم گردشگری کشاورزی ایجاد فعالیتهای اقتصادی و افزایش اشتغال و درآمد در محیط روستایی است. این شاخه از گردشگری با هدف بهبود معیشت کشاورزان و توسعه پایدار روستایی، حفظ حقوق و منافع مشروع قانونی فعالان بخش گردشگری کشاورزی، کاهش بیکاری و افزایش درآمد روستاییان مورد توجه سیاستگذاران قرار گرفته است.
نبهانی ادامه داد: گردشگری کشاورزی از دیدگاه فنی میتواند به تولید محصولات ارگانیک و گواهی شده در بخش کشاورزی کمک کند و این محصولات به دلیل طعم و کیفیت بالایی که دارند در همه دنیا و از جمله کشور ما طرفداران زیادی دارد.
وی افزود: مرکز گردشگری کشاورزی عبارت است از واحد تولیدی کشاورزی اعم از مزرعه، باغات، گلخانه، ماکیان، دامپروری، شیلات، عرصههای تولید در فضای باز و بسته و رویشگاههای طبیعی که با توجه به جاذبههایی همچون تولید، استفاده خوراکی و دارویی از محصول و صنایع تبدیلی، امکان بهرهمندی توسط گردشگران را فراهم میکند.
سرپرست معاونت گردشگری خوزستان در خصوص نحوه فعالیت این کسب و کارها توضیح داد: فعالیتهای این حوزه تجربهگرا بوده و شامل همکاری در امور تولیدی از قبیل میوهچینی، گلچینی، ماهیگیری، هرس درختان، آبیاری، تماشای تجهیزات مزارع، پرندهنگری، تفریح و گشت با اسب و کالسکه، عکاسی و عرضه غذاهای محلی است.
نبهانی بیان کرد: ترویج گردشگری کشاورزی در نواحی مختلف و تبادلات فرهنگی، نه تنها توسعه اقتصاد محلی را به ارمغان میآورد، بلکه باعث حفاظت از ریشههای فرهنگی در بین مردمان روستانشین استان عزیزمان میشود.
توسعه گردشگری کشاورزی در خوزستان، حرکتی هوشمندانه به سوی تلفیق سنتهای دیرین کشاورزی با نیازهای نوین جامعه برای تجربه زیستبومهای اصیل است. این رویکرد، گامی بلند در جهت دستیابی به توسعه متوازن روستایی محسوب میشود که با تکیه بر پتانسیلهای بالقوه و خدادادی استان، میتواند ضمن تقویت زیرساختهای اقتصادی، میراث فرهنگی و طبیعی مناطق مختلف را از تهدید فراموشی مصون بدارد.
امید است با اجرای دقیق سیاستهای حمایتی و ایجاد زیرساختهای لازم، خوزستان بتواند جایگاه واقعی خود را در صنعت گردشگری کشاورزی کشور تثبیت کند. این تحول بنیادین، نه تنها معیشت کشاورزان و روستاییان را بهبود میبخشد، بلکه بستری فراهم میآورد تا مسافران از سراسر کشور با عمق شکوه، تنوع و زیبایی سرزمین آب و آفتاب آشنا شوند و خاطرهای ماندگار از پیوند میان خاک و انسان در ذهنشان نقش ببندد.
nnnn