به گزارش آرمان آرا به نقل از مفدا، نخستین جلسه از «سلسله جلسات بررسی موارد خاص سلامت روان دانشجویان» با هدف ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری تخصصی در مدیریت موارد پیچیده سلامت روان دانشجویان، روز چهارشنبه ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ از ساعت ۸ تا ۹:۳۰ برگزار شد.

این نشست با رویکرد ارائه، تحلیل و سوپروایز موارد خاص سلامت روان دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی طراحی شد و در آن تلاش شد با بهره‌گیری از ظرفیت متخصصان حوزه روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی، زمینه‌ای برای هم‌اندیشی تخصصی، ارتقای کیفیت مداخله، تقویت نظام ارجاع و کاهش خطاهای تصمیم‌گیری در مواجهه با موارد پیچیده دانشجویی فراهم شود.

در این جلسه، مریم شیرزادی، متخصص روان‌پزشکی و معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، و علی‌اکبر فروغی، مدیر گروه روان‌شناسی بالینی و مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، به‌عنوان ارائه‌دهندگان حضور پیدا کردند.

همچنین افسانه صادقی، روان‌شناس بالینی و معاون مدیرکل دانشجویی وزارت بهداشت، به‌عنوان سوپروایز روان‌شناسی و جمال شمس، استاد تمام روان‌پزشکی و مدیر گروه روان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، به‌عنوان سوپروایز روان‌پزشکی در این نشست به ارائه دیدگاه‌های تخصصی پرداختند.

مدیریت این نشست بر عهده عبدالرضا دیانی، مدیرکل دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بود.

سلسله جلسات بررسی موارد خاص سلامت روان دانشجویان با هدف ایجاد بستری منظم برای بررسی ساختاریافته موارد دشوار، تقویت یادگیری سازمانی، ارتقای مهارت‌های تشخیص و ارزیابی خطر، فرمول‌بندی روان‌شناختی و روان‌پزشکی، طراحی مداخله و پیگیری تخصصی موارد دانشجویی برگزار می‌شود.

نخستین جلسه از سلسله جلسات بررسی موارد خاص سلامت روان دانشجویان برگزار شد.

به گزارش آرمان آرا به نقل از وزارت بهداشت، دکتر محمد جلیلی رییس مرکز جذب و امور اعضای هیأت علمی و نخبگان معاونت آموزشی وزارت بهداشت، با اشاره به مباحث مطرح‌شده در هفته‌های اخیر درباره افزایش حقوق اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها اظهار داشت: اگر نقش دانشگاه در توسعه پایدار کشور و جایگاه اعضای هیأت علمی در تربیت نیروی انسانی متخصص به‌درستی مورد توجه قرار گیرد، روشن خواهد شد که بهبود وضعیت معیشتی استادان نه‌تنها اقدامی منطقی، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای حفظ کیفیت نظام آموزش عالی است.

وی افزود: عضو هیأت علمی صرفاً یک مدرس نیست، بلکه هم‌زمان نقش پژوهشگر، تولیدکننده دانش، تربیت‌کننده نیروی متخصص، مشاور علمی و در بسیاری از موارد مدیر و مجری پروژه‌های مهم ملی را بر عهده دارد. کیفیت آموزش پزشکان، مهندسان، معلمان، مدیران و سایر متخصصان کشور به‌طور مستقیم با توانمندی، انگیزه و شرایط حرفه‌ای اعضای هیأت علمی گره خورده است.

رئیس مرکز جذب و امور اعضای هیئت علمی و نخبگان وزارت بهداشت تصریح کرد: تضعیف وضعیت اقتصادی استادان دانشگاه در نهایت می‌تواند به کاهش کیفیت آموزش، افت فعالیت‌های پژوهشی و تشدید روند مهاجرت نخبگان منجر شود؛ موضوعی که آثار آن در بلندمدت بر توسعه کشور قابل مشاهده خواهد بود.

استاد گروه طب اورژانس دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به مسیر دشوار و طولانی ورود به حرفه هیأت علمی خاطرنشان کرد: دستیابی به مرتبه عضویت هیأت علمی مستلزم سال‌ها تحصیل، پژوهش و رقابت علمی است. بسیاری از اعضای هیأت علمی تا اواخر دهه سوم یا حتی چهارم زندگی به ثبات شغلی دست نمی‌یابند و بخش قابل توجهی از عمر خود را صرف کسب دانش و مهارت‌های تخصصی می‌کنند. این در حالی است که افراد با همین سطح از تحصیلات و توانمندی، در بسیاری از موارد می‌توانند در بخش خصوصی یا خارج از کشور از فرصت‌های درآمدی به‌مراتب بالاتری برخوردار شوند.

وی ادامه داد: چنانچه فاصله درآمدی میان فعالیت دانشگاهی و سایر فرصت‌های شغلی بیش از حد افزایش یابد، دانشگاه‌ها به تدریج توان جذب و نگهداشت نیروهای توانمند و نخبه را از دست خواهند داد؛ مسئله‌ای که می‌تواند آینده علمی کشور را با چالش‌های جدی مواجه کند.

رئیس مرکز جذب و امور اعضای هیأت علمی و نخبگان وزارت بهداشت با بیان اینکه اعضای هیأت علمی سهم اندکی از جمعیت شاغلان کشور را تشکیل می‌دهند، اظهار داشت: بهبود حقوق این قشر، برخلاف برخی بخش‌های گسترده دولتی، بار مالی گسترده‌ای ایجاد نمی‌کند، اما آثار آن بر ارتقای کیفیت علمی، توسعه فناوری و تربیت سرمایه انسانی بسیار قابل توجه است. در واقع، هزینه‌کرد برای دانشگاه و نیروی علمی، سرمایه‌گذاری برای آینده کشور محسوب می‌شود.

جلیلی همچنین با اشاره به وضعیت اعضای هیأت علمی در کشورهای مختلف گفت: بررسی نظام‌های آموزش عالی در کشورهای توسعه‌یافته و حتی کشورهایی که با محدودیت‌های اقتصادی مواجه هستند نشان می‌دهد که جایگاه درآمدی اعضای هیأت علمی معمولاً در میان ۵ تا ۲۰ درصد بالای جامعه قرار دارد. این رویکرد ناشی از درک اهمیت نقش دانشگاه در توسعه ملی و حفظ سرمایه‌های انسانی است.

وی افزود: این در حالی است که برآوردها نشان می‌دهد جایگاه درآمدی اعضای هیأت علمی در ایران فاصله قابل توجهی با این استانداردها دارد. همچنین بسیاری از پرداخت‌های جانبی که در سایر مشاغل دولتی و عمومی تحت عناوینی نظیر اضافه‌کار و مزایای مشابه وجود دارد، برای اعضای هیأت علمی تعریف نشده و دریافتی آنان عمدتاً محدود به حقوق مستمر درج‌شده در احکام کارگزینی است.

رییس مرکز جذب و امور اعضای هیأت علمی و نخبگان وزارت بهداشت با اشاره به شرایط استخدام اعضای هیأت علمی در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور اظهار داشت: تا زمستان سال گذشته، یک فرد دارای مدرک دکترای تخصصی (PhD) یا متخصص و فوق‌تخصص که به‌عنوان استادیار در دانشگاه‌های علوم پزشکی استخدام می‌شد، در قبال ۵۴ ساعت فعالیت هفتگی و با محدودیت‌های قانونی برای اشتغال در بخش خصوصی، دریافتی کمتر از ۲۵ میلیون تومان داشت؛ رقمی که در مقایسه با حجم مسؤولیت‌ها، تخصص و اهمیت مأموریت‌های آموزشی و پژوهشی بسیار محدود ارزیابی می‌شود.

وی در پایان تأکید کرد: انتظار انجام کامل و اثربخش تمامی وظایف آموزشی، پژوهشی، فناورانه، فرهنگی، اجرایی، درمانی و اجتماعی اعضای هیأت علمی بدون تأمین حداقل‌های معیشتی و ایجاد انگیزه‌های حرفه‌ای، انتظاری واقع‌بینانه نیست. حمایت از استادان دانشگاه در حقیقت حمایت از آینده علمی، سلامت، فناوری و توسعه کشور است.

به گزارش آرمان آرا، محمدرضا هرمزی‌نژاد در نشست خبری امروز، ۱۱ خردادماه که در بنیاد ملی علم ایران برگزار شد، در تشریح جزئیات این طرح اظهار کرد: موضوع برنامه جهش از جایی آغاز شد که کاهش نسبتاً شدید جایگاه ایران در بروندادهای علمی طی چند سال اخیر، به‌طور ملموس احساس شد. اگرچه ممکن است رتبه‌ها در نظام‌های مختلف ارزیابی مانند سایماگو یا سایر پایگاه‌ها متفاوت باشد، اما در مجموع، روند تولیدات علمی کشور در سال‌های اخیر نزولی بوده است.

کاهش برونداد علمی، نتیجه فشار مالی بر دانشگاه‌ها

وی افزود: طبیعی است که در چنین شرایطی باید نهادی در کشور برای این مسئله چاره‌اندیشی می‌کرد. ما خود از بدنه دانشگاه هستیم و به‌خوبی می‌دانیم دانشگاه‌ها تا چه اندازه تحت فشار قرار دارند. بخش عمده بودجه عمومی دانشگاه‌ها صرف حقوق و دستمزد می‌شود و عملاً بودجه عملیاتی قابل توجهی برای پژوهش باقی نمی‌ماند. بنابراین افت در شاخص‌های علمی و بروندادهای پژوهشی، در چنین شرایطی دور از انتظار نبود.

رئیس بنیاد ملی علم ایران ادامه داد: با تدبیر دکتر افشین و همراهی ریاست جمهوری، مقرر شد از محل منابع مربوط به توسعه علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان، یک همت به دانشگاه‌هایی اختصاص یابد که سهم بیشتری در تولید علم و ارجاعات علمی دارند. این مأموریت به بنیاد ملی علم ایران واگذار شد تا سازوکار شناسایی مؤسسات هدف و نحوه حمایت از آن‌ها طراحی شود.

انتخاب ۲۰ دانشگاه برتر با اتکا به رتبه‌بندی ISC

هرمزی‌نژاد با اشاره به نحوه انتخاب دانشگاه‌های مشمول این برنامه گفت: به این جمع‌بندی رسیدیم که اتکا صرف به رتبه‌بندی‌های بین‌المللی مانند تایمز، QS یا شانگهای ممکن است جامعیت لازم را نداشته باشد و برخی دانشگاه‌های دارای عملکرد خوب در آن‌ها بازتاب نیابند. از این رو، از رتبه‌بندی داخلی و معتبر ISC استفاده کردیم.

وی افزود: بر همین اساس، ۲۰ دانشگاه برتر کشور در رتبه‌بندی ISC به‌عنوان جامعه هدف این برنامه انتخاب شدند. بررسی‌ها نشان داد حدود ۸۰ درصد بروندادهای علمی کشور در پنج سال اخیر توسط همین ۲۰ دانشگاه تولید شده است.

او تأکید کرد: در ادامه، این سازوکار با حضور معاونان پژوهشی وزارت علوم و وزارت بهداشت در دفتر دکتر افشین مطرح شد و هر دو معاونت، این مدل را تأیید کردند. اکنون نیز هر دو معاون پژوهشی در کمیته نظارت و راهبری این برنامه حضور دارند و در هدایت آن مشارکت می‌کنند.

تخصیص ۳۰ تا ۷۲ میلیارد تومان به دانشگاه‌ها

رئیس بنیاد ملی علم ایران درباره میزان حمایت‌ها گفت: بر اساس رتبه و میزان خروجی دانشگاه‌ها، بین ۳۰ تا ۷۲ میلیارد تومان اعتبار پژوهشی به هر دانشگاه تخصیص داده شده است. این مبالغ در برخی موارد معادل بودجه پژوهشی دانشگاه‌ها یا بخش قابل توجهی از آن است و می‌تواند یک تکانه جدی در برنامه‌های پژوهشی آن‌ها ایجاد کند.

وی با تأکید بر اهمیت راهبردی سرمایه‌گذاری در پژوهش اظهار کرد: تحولات و جنگ‌های امروز نشان داده‌اند که جنگ، جنگ فناوری است و فناوری نیز از پژوهش آغاز می‌شود؛ پژوهشی که نقطه شروع آن دانشگاه است. اگر دانشگاه‌ها به‌طور ویژه در حوزه پژوهش‌های بنیادی حمایت نشوند، در فناوری عقب خواهیم ماند و این عقب‌ماندگی در آینده هزینه‌ساز خواهد شد.

تمرکز طرح جهش بر کیفیت، نه صرفاً کمیت

هرمزی‌نژاد در ادامه با بیان اینکه هدف این برنامه صرفاً افزایش تعداد مقالات نیست، گفت: در طرح جهش، بیش از آنکه کمیت برای ما مهم باشد، کیفیت بروندادهای علمی در اولویت قرار دارد. البته تعداد تولیدات علمی نیز مورد توجه خواهد بود، اما شاخص‌های اصلی برنامه، کیفیت‌محور طراحی شده‌اند.

وی توضیح داد: شاخص‌هایی که دانشگاه‌ها باید در پایان برنامه درباره آن‌ها گزارش ارائه دهند، همسو با اسناد بالادستی علم و فناوری کشور تدوین شده است. از جمله این شاخص‌ها می‌توان به مقالات جریان‌ساز، مقالات یک و ۱۰ درصد برتر، مقالات Q1، نسبت مقالات به اعضای هیئت علمی، همکاری با پژوهشگران خارجی، ارجاعات تخصصی، انتشار کتب علمی در ناشران معتبر و همچنین افزایش سهم بودجه پژوهشی در بودجه عمومی دانشگاه‌ها اشاره کرد.

شرط بنیاد علم برای پرداخت اعتبار: مشارکت مالی دانشگاه‌ها

وی با اشاره به شیوه تخصیص این اعتبار گفت: به دانشگاه‌ها اعلام کردیم که این اعتبار از مسیر معاونت علمی و بنیاد ملی علم ایران پرداخت می‌شود، اما انتظار داریم خود دانشگاه‌ها نیز از محل بودجه پژوهشی‌شان این منابع را تقویت کنند تا قدرت اجرایی برنامه افزایش یابد.

او افزود: در گام نخست، ۴۰ درصد از این بودجه به دانشگاه‌ها پرداخت می‌شود تا برنامه‌های خود را آغاز کنند. پس از آنکه دانشگاه به ۳۰ درصد پیشرفت رسید و گزارش آن در کمیته نظارت و راهبری تأیید شد، ۴۰ درصد دوم نیز پرداخت خواهد شد.

نخستین برنامه مؤسسه‌محور بنیاد ملی علم ایران

رئیس بنیاد ملی علم ایران با بیان اینکه «طرح جهش» از نظر ساختاری نیز برنامه‌ای تازه در بنیاد محسوب می‌شود، گفت: این نخستین برنامه مؤسسه‌محور بنیاد ملی علم ایران است. تاکنون بنیاد عمدتاً با پژوهشگران، اعضای هیئت علمی، دانشجویان دکتری و پژوهشگران پسادکتری در ارتباط بوده و حمایت‌ها به‌صورت فردمحور انجام می‌شد، اما در این طرح، اعتبار پژوهشی مستقیماً به خود دانشگاه‌ها پرداخت می‌شود.

وی افزود: دانشگاه‌ها در این طرح اختیار دارند متناسب با مزیت‌ها، توانمندی‌ها و اولویت‌های خود برای ارتقای جایگاه علمی‌شان برنامه‌ریزی کنند. طبیعی است که برنامه یک دانشگاه علوم پزشکی با یک دانشگاه صنعتی برای بهبود بروندادهای علمی یکسان نباشد. از همین رو، تصمیم‌گیری درباره نحوه هزینه‌کرد اعتبارات در چارچوب شاخص‌های مصوب، به خود دانشگاه‌ها واگذار شده است.

تأکید بر فناوری‌های راهبردی و پیشرو

هرمزی‌نژاد همچنین گفت: به دانشگاه‌ها تأکید کرده‌ایم که بخشی از این منابع را به فناوری‌های راهبردی و پیشرو اختصاص دهند تا ارتباط میان پژوهش‌های بنیادی و حوزه فناوری نیز تقویت شود.

فهرست دانشگاه‌های مشمول طرح جهش

وی در ادامه اسامی دانشگاه‌های مشمول این برنامه را اعلام کرد و گفت: در بخش دانشگاه‌های وابسته به وزارت علوم، ۱۱ دانشگاه شامل دانشگاه تهران، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه تبریز، دانشگاه شیراز و دانشگاه خواجه‌نصیرالدین طوسی در این طرح قرار دارند.

او افزود: در بخش دانشگاه‌های علوم پزشکی نیز ۹ دانشگاه شامل دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه و دانشگاه علوم پزشکی کرمان مورد حمایت قرار می‌گیرند.

هرمزی‌نژاد تأکید کرد: ترکیب این دانشگاه‌ها نشان می‌دهد نگاه ما صرفاً متمرکز بر یک نوع دانشگاه یا یک منطقه خاص نبوده، بلکه رویکردی ملی در انتخاب دانشگاه‌های مشمول وجود داشته است.

تصویب برنامه ۱۷ دانشگاه و تخصیص ۸۸۳ میلیارد تومان

رئیس بنیاد ملی علم ایران با اشاره به آخرین وضعیت اجرای طرح جهش گفت: از دانشگاه‌ها خواسته شد برنامه خود را برای ارتقای جایگاه علمی ارائه دهند. تاکنون برنامه ۱۷ دانشگاه در کمیته راهبری و نظارت بررسی و تصویب شده و در مجموع حدود ۸۸۳ میلیارد تومان اعتبار برای آن‌ها مصوب شده است.

وی افزود: از این میزان، تاکنون ۲۷۰ میلیارد تومان به دانشگاه‌ها پرداخت شده است. با تصویب برنامه سایر دانشگاه‌ها، ۴۰ درصد اولیه کل اعتبار یک همتی نیز به‌تدریج در اختیار دانشگاه‌ها قرار خواهد گرفت.

آغاز دوباره فعالیت دانشگاه‌ها با «نشاط پژوهشی»

هرمزی‌نژاد با بیان اینکه این طرح می‌تواند به احیای فضای پژوهشی دانشگاه‌ها کمک کند، گفت: این خبر خوبی برای محققان دانشگاه‌هاست. با آغاز مجدد فعالیت دانشگاه‌ها، این امکان فراهم می‌شود که برنامه‌های پژوهشی با نشاط بیشتری دنبال شود. ما به معاونان پژوهشی دانشگاه‌ها اعلام کرده‌ایم که دیگر نگویند اعتباری در اختیار ندارند؛ زیرا منابع برای پیشبرد برنامه‌ها فراهم شده است.

وی ادامه داد: تجربه مدیریت پژوهشی در دانشگاه به من نشان داده که توزیع قطره‌چکانی اعتبارات، اثرگذاری لازم را ندارد. اما وقتی در همان مرحله نخست، ۲۵، ۲۷ یا ۳۰ میلیارد تومان در اختیار دانشگاه قرار می‌گیرد، امکان اجرای برنامه‌های مؤثر و منسجم فراهم می‌شود. اگر بخواهیم در حوزه پژوهش اتفاقی جدی رخ دهد، باید منابع قابل توجهی به دانشگاه تزریق شود.

تأمین کامل اعتبار و افق سه‌ساله برنامه

رئیس بنیاد ملی علم ایران در پایان گفت: کل اعتبار این برنامه هم‌اکنون در اختیار بنیاد ملی علم ایران قرار دارد. این مسئله نشان‌دهنده نگاه ویژه دکتر افشین به طرح جهش است؛ چراکه کل اعتبار پیش از جنگ تحمیلی اخیر در اختیار بنیاد قرار گرفت و اکنون برنامه با قدرت در حال اجراست.

وی افزود: بر اساس وعده داده‌شده، این برنامه در افق سه‌ساله دنبال خواهد شد. البته تداوم و تخصیص منابع در سال‌های بعد، به میزان موفقیت سال نخست بستگی دارد. امیدواریم این حمایت بتواند چرخ پژوهش دانشگاه‌ها را دوباره با سرعت بیشتری به حرکت درآورد.

به گزارش آرمان آرا به نقل از مفدا، حمید رئیسی معاون تسهیلات صندوق رفاه دانشجویان از پایان پرداخت وام تحصیلی ترم دوم سال تحصیلی جاری خبر داد و گفت: فرآیند پرداخت این وام‌ها که از ۱۵ اردیبهشت‌ماه آغاز شده بود، امروز (۱۰ خردادماه) به اتمام رسید.

وی با اشاره به همکاری دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی و صندوق رفاه دانشجویان در اجرای این طرح افزود: تمامی درخواست‌های دانشجویانی که مدارک خود را به‌طور کامل در سامانه صندوق رفاه بارگذاری کرده بودند، بررسی و تأیید شد و نزدیک به ۱۰۰ درصد متقاضیان واجد شرایط موفق به دریافت وام شدند.

رئیسی تصریح کرد: در این مرحله وام تحصیلی به ۵۱ هزار و ۶۶۸ دانشجو پرداخت شد و مجموع اعتبارات اختصاص‌یافته به این بخش حدودا به ۲ هزار و ۳۳۰ میلیارد ریال پرداخت شده است.

به گزارش آرمان آرا به نقل از سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی، بر اساس این فراخوان، شرکت‌کنندگان می‌توانند آثار خود را در سه بخش اصلی، ویژه و بین‌الملل به دبیرخانه جشنواره ارسال کنند.

دانشجویان و طلابی که در بازه زمانی ۱ مهر ۱۴۰۲ تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۴ از پایان‌نامه خود در مقاطع تحصیلات تکمیلی دفاع کرده‌اند، می‌توانند با مراجعه به پایگاه اینترنتی سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی به نشانی www.isba.ir در این جشنواره شرکت کنند.

بر اساس اعلام کمیته علمی بیست‌ودومین جشنواره ملی پایان‌نامه سال، بخش اصلی این جشنواره شامل پایان‌نامه‌های تدوین‌شده در شش گروه علوم پایه، کشاورزی و منابع طبیعی، هنر و معماری، فنی و مهندسی، علوم پزشکی و علوم انسانی است. بر این اساس، در هر یک از این گروه‌ها، دانشجویانی که پایان‌نامه خود را در موضوعات تعیین‌شده تدوین و از آن دفاع کرده باشند، امکان شرکت در جشنواره را خواهند داشت.

بخش ویژه

در بخش ویژه این جشنواره، پایان‌نامه‌های نگارش‌شده در حوزه‌های انرژی (مدیریت منابع و مصرف آب، برق، گاز. منابع تجدید ناپذیر)، اتحاد ملی و انسجام اسلامی، هوش مصنوعی و حکمرانی پذیرش می‌شوند.

بخش بین‌الملل

این بخش به دانشجویان غیرایرانی اختصاص دارد که پایان‌نامه‌های خود را با موضوع ایران تدوین کرده‌اند.

گفتنی است، دریافت اطلاعات تکمیلی و انجام تمامی مراحل ثبت‌نام، شامل تکمیل فرم‌ها و بارگذاری فایل پایان‌نامه، از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی دبیرخانه جشنواره به نشانی www.isba.ir امکان‌پذیر است.

علاقه‌مندان در صورت نیاز می‌توانند با شماره ۰۲۱۶۶۹۵۲۷۲۷ تماس حاصل کنند.

به گزارش آرمان آرا، آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ برای‌ پذیرش در رشته‌های با آزمون در دوره‌های‌ روزانه، نوبت ‌دوم، روزانه-غیردولتی، مجازی غیرانتفاعی، مشترک، پردیس خودگردان و شهریه‌پرداز، دانشگاه‌ پیام‌نور، مؤسسات‌ آموزش‌ عالی‌ غیرانتفاعی‌ و غیردولتی و رشته‌های تحصیلی باآزمون دانشگاه آزاد اسلامی برگزار می شود.

آزمون اختصاصی پذیرش دانشجو – معلم در دانشگاه‌های فرهنگیان و تربیت‌دبیر شهید رجائی نیز همزمان با آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ برگزار می شود.

تمامی متقاضیان می‌توانند برای شرکت در آزمون از طریق تارنمای سازمان سنجش به نشانی www.sanjesh.org مراجعه کنند و تا ساعت ۲۴ روز جمعه ۸ خرداد فرصت دارند نسبت به ثبت نام یا ویرایش اطلاعات خود اقدام کنند.

براساس اطلاعات مندرج در دفترچه راهنمای ثبت نام در آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ شرکت دانشجویان و پذیرفته شدگان سنوات قبل در آزمون سراسری یا پذیرش دانشجو – معلم براساس شرایط و قوانین اعلامی است.

ممنوعیت ثبت نام همە پذیرفته شدگان رشته های باآزمون سال ۱۴۰۴ در کنکور ۱۴۰۵

همە پذیرفته شدگان رشته های با آزمون تمام دوره های آموزش رایگان شامل: «دوره های روزانه، محروم، بورسیه، فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی» و همچنین پذیرفته شدگان چهار رشته پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی تمامی دوره ها، اعم از رایگان و غیر رایگان (روزانه و غیرروزانه) آزمون سراسری سال ۱۴۰۴ چه در دانشگاه یا مؤسسه محل قبولی خود ثبت نام کرده و چه ثبت نام نکرده باشند، اجازه شرکت مجدد در آزمون سراسری یا اختصاصی پذیرش دانشجو – معلم سال ۱۴۰۵ را ندارند.

این متقاضیان برای شرکت مجدد در آزمون سال ۱۴۰۶ و بعد از آن، باید تا قبل از پایان زمان ثبت نام آن آزمون، از دانشگاه یا مؤسسه محل قبولی خود انصراف قطعی دهند. در ضمن، این متقاضیان حق بازگشت به رشته قبولی قبلی خود را ندارند.

الزام انصراف پذیرفته شدگان رشته های باآزمون سال ۱۴۰۳ برای ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵

همە پذیرفته شدگان رشته های با آزمون تمام دوره های آموزش رایگان شامل: «دوره های روزانه، محروم، بورسیه، فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی» و همچنین پذیرفته شدگان چهار رشته پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی تمامی دوره ها، اعم از رایگان و غیر رایگان (روزانه و غیرروزانه) در سال ۱۴۰۳ و قبل از آن، که در حال تحصیل هستند، برای شرکت مجدد در آزمون سراسری یا اختصاصی پذیرش دانشجو – معلم سال ۱۴۰۵ باید تا قبل از پایان زمان ثبت نام آن آزمون، از دانشگاه یا مؤسسه محل قبولی خود انصراف قطعی دهند.

این دسته از متقاضیان پس از اعلام نتایج نهایی، در صورت قبولی در رشته جدید، باید فرم انصراف قطعی از رشته قبلی را به دانشگاه محل قبولی خود ارائه دهند. در ضمن، این متقاضیان حق بازگشت به رشته قبولی قبلی خود را ندارند.

امکان ثبت نام برای پذیرفته شدگان رشته های باآزمون غیررایگان سال ۱۴۰۴ در کنکور ۱۴۰۵

پذیرفته شدگان رشته های با آزمون دوره های غیر از آموزش رایگان، به جز چهار رشته پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی در آزمون سراسری در سال ۱۴۰۴ و قبل از آن و همچنین پذیرفته شدگان صرفاً با سوابق تحصیلی تمامی دوره ها (ازجمله روزانه) در سال ۱۴۰۴ و قبل از آن (به شرط نداشتن مشکل نظام وظیفه برای برادران) می توانند بدون انصراف از تحصیل و در صورت داشتن سایر شرایط و ضوابط مندرج در این دفترچه راهنما، در آزمون سراسری یا اختصاصی پذیرش دانشجو – معلم سال ۱۴۰۵ ثبت نام و شرکت کنند.

این دسته از متقاضیان در صورت قبولی، باید از رشته قبلی خود انصراف داده و انصراف قطعی از رشتە قبلی را به دانشگاه جدید محل تحصیل خود ارائه دهند.

ممنوعیت ثبت نام همە پذیرفته شدگان رشته های با آزمون سال ۱۴۰۵ در کنکور ۱۴۰۶

متقاضیانی که در آزمون سراسری یا اختصاصی پذیرش دانشجو – معلم سال ۱۴۰۵ شرکت کرده و در ردیف پذیرفته شدگان رشته های با آزمون تمام دوره های آموزش رایگان شامل: «دوره های روزانه، محروم، بورسیه، فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی» و همچنین پذیرفته شدگان چهار رشته پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی تمامی دوره ها، اعم از رایگان و غیر رایگان (روزانه و غیرروزانه) قرار گیرند، چه در دانشگاه یا مؤسسه محل قبولی خود ثبت نام کرده و چه ثبت نام نکنند، اجازه شرکت در آزمون سراسری یا اختصاصی پذیرش دانشجو – معلم سال ۱۴۰۶ را نخواهند داشت.

امکان ثبت نام دانشجویان در آزمون سراسری سال ۱۴۰۵

دانشجویانی که از معافیت تحصیلی استفاده می کنند، به منظور ثبت نام و شرکت مجدد در آزمون سراسری لازم است به ضوابط مربوط به مقررات وظیفه عمومی توجه و بر اساس آن ضوابط اقدام کنند.

دانشجویان اخراجی آموزشی موضوع موارد مرتبط آیین نامه آموزشی و همچنین دانشجویان دوره کارشناسی که مدرک معادل کاردانی (اعم از کاردانی عمومی یا کاردانی) را دریافت کرده اند، نیز مانند مقررات مربوط به دانشجویان انصرافی، پس از تسویه حساب کامل با مؤسسه ذیربط و همچنین اداره کل امور دانشجویان داخل و صندوق رفاه دانشجویان وزارت ذیربط و در صورت نداشتن مشکل نظام وظیفه (برای برادران) حق ثبت نام در این آزمون را داشته و محدودیتی در انتخاب رشته ندارند.

بر اساس اعلام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشجویان شاغل به تحصیل در سال ۱۴۰۳ و قبل از آن در صورت انصراف و شرکت در این آزمون، موظف به پرداخت خسارت آموزش رایگان، مطابق با آخرین مبالغ اعلامی از سوی معاونت آموزشی این وزارت هستند.

ممنوعیت ثبت نام متعهدین به خدمت در رشته های علوم پزشکی کنکور ۱۴۰۵

در ضمن متعهدین خاص به ارگان ها و دستگاه های اجرایی کشور، مجاز به انتخاب رشته های علوم پزشکی تحت پوشش وزارت بهداشت در آزمون سراسری در هیچ یک از دوره های تحصیلی، اعم از روزانه، نوبت دوم، شهریه پرداز، مناطق محروم، افزایش ظرفیت شورای عالی انقلاب فرهنگی و … نیستند.

به گزارش آرمان آرا زمان ثبت‌نام دوره هجدهم آزمون غربالگری المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی که پیش‌تر برای ۲ تا ۵ اردیبهشت‌ماه سال جاری برنامه‌ریزی شده بود، به دلیل شرایط ناشی از جنگ تحمیلی سوم به تعویق افتاد و زمان جدید آن از ساعت ۱۰ صبح سه شنبه ۱۲ خردادماه آغاز و تا پایان ساعت اداری شنبه ۱۶ خردادماه ۱۴۰۵ اعلام شده است.

همچنین بر اساس اعلام قبلی مرکز سنجش آموزش پزشکی، آزمون غربالگری المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی این دوره در تاریخ ۱۲ تیرماه ۱۴۰۵ و به صورت الکترونیکی در سطح دانشگاه‌های ۱۰ کلان منطقه آمایشی برگزار خواهد شد.

بر اساس اطلاعیه دبیرخانه دائمی المپیاد؛ شرایط حضور دانشجویان در هجدهمین دوره المپیاد تسهیل شده و ظرفیت دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور در مرحله اول المپیاد به سه برابر ظرفیت اولیه مندرج در سایت المپیاد علمی افزایش یافته است؛ البته حیطه کارآفرینی مطابق شیوه‌نامه اختصاصی خود اجرا خواهد شد. همچنین با توجه به افزایش سهمیه، دانشگاه‌ها می‌توانند در صورت تمایل، آزمون‌های غربالگری درون‌دانشگاهی برگزار کنند.

طبق ضوابط اعلام‌شده قبلی از سوی دبیرخانه المپیاد، معیار پذیرش در مرحله نخست، کسب حداقل ۵۰ درصد نمره کل خواهد بود و برای هر کلان‌منطقه نیز سهمیه مشخصی در نظر گرفته شده است. بر این اساس، بالاترین نمرات واجد حد نصاب به مرحله بعد راه خواهند یافت.

به گزارش آرمان آرا، آمارهای رسمی وزارت بهداشت، سازمان ثبت احوال و مرکز ملی آمار ایران؛ نشان می‌دهد که روند افزایشی جمعیت کشور، در سال‌های گذشته، نه تنها متوقف شده که حتی سیر نزولی پیدا کرده است.

شاید همین آمار، یک تلنگر برای جامعه‌ای باشد که شاهد رشد جمعیت سالمندی است و در عین حال، رشد موالید نیز روند کاهشی دارد.

علی زارعان، عضو کارگروه جمعیت فرهنگستان علوم پزشکی ایران، گفت: بر اساس آمارهای رسمی سازمان جهانی بهداشت، تا سال ۲۱۰۰ میلادی جمعیت عربستان به حدود ۳۵۰ میلیون نفر خواهد رسید و پاکستان، با جمعیتی در حدود یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون نفر، در شمار پرجمعیت‌ترین کشورهای جهان قرار خواهد گرفت. در حالی که پیش بینی می شود جمعیت ایران در همان بازه زمانی بین ۳۰ تا ۳۲ میلیون نفر باشد.

وی افزود: اگر روند کاهش جمعیت ادامه پیدا کند، ایران در معرض هجوم جمعیتی قرار می‌گیرد و این مسئله می‌تواند آینده تمدنی و هویتی کشور را با چالش‌های جدی مواجه کند.

پیش بینی ایران ۳۰ میلیونی!

اگر قرار باشد ایران با همین دست فرمان جمعیتی جلو برود، می توان پیش بینی کرد که جمعیت کشورمان در سال ۱۴۸۰، یعنی ۷۵ سال دیگر؛ به مرز ۳۰ میلیون نفر خواهد رسید.

رضا سعیدی، رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت، در واکنش به توقف رشد موالید در کشور، گفت: اگر روند فعلی کاهش تولدها ادامه پیدا کند، ایران طی ۱۰ تا ۱۵ سال آینده به نقطه صفر رشد جمعیت خواهد رسید و پس از آن وارد روند منفی جمعیتی می‌شود.

وی افزود: متاسفانه هر سال بین ۷ تا ۱۰ درصد نسبت به سال قبل، موالید جدید در کشور کاهش پیدا می کند و رشد جمعیت کشور اکنون به حدود ۰.۵ درصد رسیده است. این روند به ما می گوید اگر با همین روند جلو برویم، حدود سال ۱۴۲۰ رشد جمعیت کشور به صفر خواهد رسید و احتمالا از آنجا به بعد وارد سیاهچاله جمعیتی می شویم.

بنابر آمارهای رسمی سازمان ثبت احوال کشور، در سال ۱۴۰۴ حدود ۸۹۲ هزار ولادت نوزاد ایرانی در کشور ثبت شد، در حالی که حدود ۴۵۰ هزار فوت داشتیم. اگر تعداد فوتی ها را از ولادت ها کم کنیم، حدود ۴۵۰ هزار نفر به جمعیت کشور اضافه شده که تقریبا معادل نیم درصد رشد جمعیت است.

این در حالی است که ایران در دهه های گذشته رشد جمعیتی بالای ۳ و ۴ درصد را تجربه کرده و اکنون رشد جمعیت کشور به نیم درصد رسیده و پیش بینی می شود طی دو دهه آینده این نرخ به صفر برسد.

سیاست‌های جمعیتی محقق نشده است

در همین راستا، فاطمه ترابی عضو کارگروه جمعیت فرهنگستان علوم پزشکی ایران، معتقد است؛ اطلاعات موجود درباره تغییرات باروری، ازدواج و طلاق حکایت از آن دارند که اهداف سیاست‌های جمعیتی محقق نشده است.

وی، مهم‌ترین چالش در سیاست‌گذاری جمعیتی را فقدان داده‌های طولی در سطح ملی دانست و گفت: برای طراحی سیاست‌های اثربخش، باید اسناد پشتیبان علمی بر اساس داده‌های به‌روز درباره عوامل اثرگذار بر تغییرات حوزه خانواده و جمعیت در دسترس باشد.

این جمعیت شناس با اشاره به اینکه هنوز روند نزولی باروری کل ادامه دارد و سن ازدواج رو به افزایش است و طلاق نیز کاهش نیافته است، افزود: با وجود اجرای بخشی از حمایت‌ها و خدمات، خروجی این اقدامات در شاخص‌های جمعیتی، حرکت محسوسی به سمت اهداف سیاست‌گذاری‌ شده نشان نمی‌دهد.

نرخ باروری کلی

نرخ باروری کلی یا TFR چیست و چرا اهمیت دارد. زیرا، این شاخص، تعداد فرزند به ازای زنان ۱۵ تا ۴۹ ساله را نشان می دهد.

در حال حاضر TFR کشور به حدود ۱.۰۳۵ رسیده، در حالی که حدود چهار دهه قبل این شاخص بین ۶.۵ تا ۷ بود. یعنی آن زمان به ازای هر خانم، بیش از ۶ فرزند متولد می شد اما اکنون این عدد به حدود ۱.۴ تا ۱.۵ فرزند رسیده است.

در همین رابطه، رضا سعیدی رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت، گفت: اگر TFR کمتر از ۲.۱ باشد، جمعیت در سطح جانشینی قرار ندارد. به عبارت دیگر، جامعه برای حفظ جمعیت خود باید به ازای هر زوج، حداقل ۲.۱ فرزند داشته باشد. پایین تر بودن این شاخص به معنای حرکت تدریجی جامعه به سمت سالمندی و در نهایت رشد منفی جمعیت است.

وضعیت سایر کشورها

برخی کشورهای آفریقایی TFR بالای ۶ و ۷ دارند و رشد جمعیتی شدیدی را تجربه می کنند، اما در بسیاری از کشورهای اروپایی، ژاپن و کره جنوبی نرخ باروری به حدود یک یا کمتر از یک رسیده است. به همین دلیل اغلب این کشورها به سمت سیاست های مهاجرپذیری حرکت کرده اند تا بخشی از کاهش جمعیت خود را جبران کنند.

۶۰ کشور دنیا درگیر کاهش جمعیت یا سالمندی هستند

به گفته رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت، بیش از ۶۰ کشور دنیا درگیر مسئله کاهش یا سالمندی جمعیت هستند و تلاش می کنند باروری کلی را به بالای ۲ برسانند، اما تقریبا سیاست های اغلب این کشورها موفق نبوده است. البته کشورهایی مانند فرانسه و سوئد با اجرای سیاست های پایدار و جذاب توانسته اند TFR خود را به حدود ۱.۷ تا ۱.۸ برسانند.

جنگ جمعیتی

مریم یزدیان متخصص طب ایرانی با عنوان این مطلب که متاسفانه کشور ما با سرعت زیادی به سمت پیری و سالمندی جمعیت پیش می‌رود، گفت: برآوردها نشان می‌دهد که ممکن است حدود ۱۳۰ سال زمان لازم باشد تا یک کشور پیر دوباره به جمعیت جوان بازگردد.

وی افزود: در همین راستا برخی تحلیلگران از مفهوم «جنگ جمعیتی» یاد می‌کنند. حتی سال‌ها پیش یکی از مشاوران جورج بوش گفته بود که نیازی به حمله به ایران نیست، زیرا ایران ممکن است در اثر بحران جمعیتی دچار مشکل شود.

یزدیان با اشاره به آثار روانی و اجتماعی فرزندآوری، گفت: خانواده‌های چندفرزندی از نظر روحی و روانی، مزایای متعددی دارند. معمولا نشاط کودکان در این خانواده‌ها بیشتر است، احساس رضایت عاطفی و معنای زندگی در میان اعضای خانواده افزایش پیدا می‌کند و کودکان احساس تنهایی کمتری دارند.

وی افزود: همچنین مهارت‌های اجتماعی در این کودکان بیشتر شکل می‌گیرد، اعتمادبه‌نفس آنان افزایش می‌یابد و احتمال اینکه در آینده بتوانند حمایت بیشتری از والدین خود داشته باشند نیز بیشتر است.

مسئله جمعیت از جنگ مهم تر است

علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزارت بهداشت، در تبیین اهمیت راهبردی جمعیت، گفت: معتقدم مسئله جمعیت حتی از چالش‌های نظامی و جنگ‌های جاری نیز با اهمیت‌تر است، چرا که اقتدار و ماندگاری یک ملت به سرمایه انسانی و حضور جوانان آن وابسته است.

وی با ارائه آماری از روند کاهشی موالید در کشور، اظهار داشت: آمار موالید از ۹۷۹ هزار و ۹۲۹ نفر در سال ۱۴۰۳ به ۸۹۲ هزار و ۶۸ نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده است که این روند نزولی، هشداری جدی برای آینده جمعیتی کشور محسوب می‌شود.

رئیسی با تحلیل فاصله میان نرخ موالید و مرگ‌ومیر افزود: در حال حاضر سالانه حدود ۵۰۰ هزار تولد و ۵۰۰ هزار مرگ داریم که تفاوت این دو رقم، نرخ رشد جمعیت را تعیین می‌کند. اگر میزان مرگ‌ومیر به ۶۰۰ یا ۷۰۰ هزار نفر افزایش یابد و در مقابل، آمار تولد به زیر ۸۰۰ هزار نفر سقوط کند، به مرحله‌ای می‌رسیم که تعداد مرگ‌ها از تولدها پیشی گرفته و رشد جمعیت منفی می‌شود.

‌معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به وضعیت بحرانی در برخی مناطق کشور اذعان کرد: هم‌اکنون در استان‌های گیلان، البرز و مازندران، تعداد مرگ‌ومیر از میزان تولدها بیشتر شده است. این موضوع در کنار پدیده سالمندی، تهدیدی جدی برای جمعیت فعال کشور است؛ به‌طوری که پیش‌بینی می‌شود در دو دهه آینده، از هر سه ایرانی یک نفر سالمند باشد.

به نظر می‌رسد ایران وارد جنگ جمعیتی شده و برای اینکه از آثار و ترکش‌های این جنگ در امان بماند، لازم است هرچه زودتر نسبت به اصلاح نقاط ضعف قانون جوانی جمعیت و دیگر قوانین دست و پا گیر در حوزه جمعیت؛ اقدام کند.

عباس استاد تقی‌زاده، مدیر گروه سلامت در حوادث و بلایای دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتگو با آرمان آرا در تعریف تاب‌آوری نظام سلامت گفت: تاب‌آوری به معنای توانمندی یک سیستم ارائه‌دهنده خدمات سلامت برای استمرار بخشی به مراقبت‌های استاندارد و ضروری در هر زمان، هر مکان و تحت هرگونه شرایط بحرانی است. برای یک نظام سلامت تاب‌آور، نوع بحران اعم از حوادث طبیعی مانند سیل و زلزله یا چالش‌هایی نظیر جنگ و شیوع بیماری‌های واگیردار تفاوتی ندارد؛ بلکه اولویت اصلی، حفظ جریان خدمات‌رسانی به مردم است.

مدیر گروه سلامت در حوادث و بلایای دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران با تبیین حیطه‌های عملکردی این مفهوم اذعان کرد: در گام نخست، سیستم باید قدرت جذب بالایی داشته باشد؛ به این معنا که اگر ظرفیت مراجعات روزانه یک مرکز از ۵۰۰ نفر به ۷۰۰ نفر افزایش یافت، زیرساخت‌ها دچار فروپاشی نشود. گام دوم، تداوم خدمات حیاتی است؛ حتی اگر بر اثر بحران، زیرساخت‌هایی مانند برق دچار اختلال شده یا حضور پرسنل با چالش مواجه شود، بخش‌های حیاتی نظیر اورژانس و اتاق‌های عمل نباید تعطیل شوند، هرچند می‌توان خدمات غیراورژانسی و انتخابی (الکتیو) را به تعویق انداخت.

وی سرعت بازسازی را سومین رکن اساسی برشمرد و تصریح کرد: شاخص مهم در سنجش تاب‌آوری این است که یک مجموعه پس از وقوع حادثه، با چه سرعت و کیفیتی می‌تواند خود را بازیابی کرده و به وضعیتی بهتر از قبل بازگردد. تفاوت نظام‌های پیشرو در مدت‌زمان این بازسازی نهفته است و هرچه این فرایند کوتاه‌تر باشد، نشان‌دهنده سطح بالاتر تاب‌آوری در آن جامعه است.

دانش بومی و مدیریت علمی؛ ضرورت پیوند میان تحقیق و سیاست‌گذاری در بحران

مدیر گروه سلامت در حوادث و بلایای دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر لزوم بهره‌گیری از مدل‌های علمی در مدیریت بحران اظهار داشت: نهادهای بین‌المللی نظیر سازمان جهانی بهداشت بر استفاده از دانش بومی تأکید دارند؛ دانشی که ترکیبی از آموزه‌های آکادمیک و تجربیات زیسته یک سیستم است و زمانی قابلیت انتقال و تدریس می‌یابد که با روش‌های علمی تدوین شود. نظام سلامت ایران در حوزه حوادث و بلایا پیشرو بوده و از سال ۱۳۸۹ با تربیت متخصصان در مقطع دکتری، ذخیره دانش بسیار غنی و ارزشمندی در سطوح مختلف، از خانه‌های بهداشت تا دانشگاه‌های علوم پزشکی و ستاد وزارتخانه، ایجاد کرده است.

استاد تقی‌زاده با شناسایی چالش‌های موجود در این حوزه اذعان کرد: در حال حاضر میان تولید دانش و عرصه سیاست‌گذاری یک خلأ جدی وجود دارد. محققان ما دانش بومی فراوانی تولید می‌کنند، اما این یافته‌ها به اندازه کافی به برنامه و سیاست‌های اجرایی تبدیل نمی‌شوند. مشکل دوم در فاصله میان برنامه‌ریزی و اجرا نهفته است؛ به‌طوری که بسیاری از برنامه‌های استراتژیک و عملیاتی، به دلیل عدم تأمین منابع مالی، انسانی و تجهیزاتی، در مقام اجرا با پیشرفت‌های ناچیزی مواجه می‌شوند.

وی با فراخوان دانشگاه‌ها برای ریشه‌یابی این گسست تصریح کرد: باید بررسی شود که چرا زبان مشترکی میان محقق و سیاست‌گذار شکل نمی‌گیرد و مانع اصلی در تبدیل علم به عمل کجاست. برای رسیدن به آمادگی مطلوب در برابر بحران‌هایی نظیر بیماری‌های نوپدید یا حوادث طبیعی، باید فرایند تبدیل دانش به سیاست و سپس اجرای دقیق آن برنامه به‌گونه‌ای اصلاح شود که در هیچ سطحی از خانه بهداشت تا بیمارستان، دچار اختلال نشویم. وی در پایان از طراحی مدلی بومی برای سنجش آمادگی در تمامی سطوح نظام سلامت بر اساس همین چارچوب علمی خبر داد.

استاد تقی‌زاده با تبیین سه گام اصلی برای ارتقای آمادگی و تاب‌آوری در نظام سلامت اظهار داشت: اولین و پایه‌ای‌ترین اقدام، شناسایی وضعیت موجود و ارزیابی دقیق ریسک است. تا زمانی که مخاطرات طبیعی، انسانی و فناوری که یک سیستم را تهدید می‌کنند به درستی شناسایی نشوند، امکان برنامه‌ریزی هدفمند برای مقابله با بحران‌هایی نظیر جنگ یا پاندمی وجود نخواهد داشت.

مدیر گروه سلامت در حوادث و بلایای دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به ضرورت تبدیل برنامه‌ها به اقدام اجرایی اذعان کرد: در گام دوم، تأمین منابع تجهیزاتی و ارتقای شایستگی مدیریت اهمیت حیاتی دارد. مدیران باید فرایندهای مدیریت بحران را به‌گونه‌ای طراحی کنند که در زمان وقوع حادثه، پرسنل دچار سردرگمی نشوند؛ تحقق این امر مستلزم آموزش‌های مستمری است که دانش تجربی را به مفاهیم قابل انتقال و کاربردی تبدیل کند.

استاد تقی‌زاده ضمن تأکید بر لزوم هماهنگی‌های بین‌بخشی در حوزه سلامت تصریح کرد: نظام سلامت صرفاً به وزارت بهداشت محدود نمی‌شود و سازمان‌هایی که در حوزه‌های تأمین آب، غذا و هوا فعالیت می‌کنند نیز بخشی از این کل واحد هستند. برای پیشبرد اهداف، اشتراک‌گذاری دانش و هماهنگی دقیق میان تمامی ذینفعان از جمله نهادهای مرتبط با دامپزشکی و کشاورزی برای تأمین امنیت غذایی ضروری است.

مدیر گروه سلامت در حوادث و بلایای دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران تمرین مستمر را مکمل آموزش و تجهیز زیرساخت‌ها دانست و خاطرنشان کرد: اقدامات پیش‌بینی شده در زمان بحران تنها از طریق تمرین و تکرار است که به ملکه‌ ذهنی پرسنل و بخشی از فرایندهای سیستماتیک مدیریتی تبدیل می‌شود. وی تأکید کرد که بدون تمرین‌های عملیاتی، حتی بهترین برنامه‌های مکتوب نیز در زمان حادثه کارایی لازم را نخواهند داشت.

به گزارش آرمان آرا به نقل از دانشگاه تهران، باقر لاریجانی، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در ابتدای سخنان خود با اشاره به جایگاه والای شهدا گفت: همه شهدا راه ارتقای معنوی را که اولیا و عرفا عمری در پی پیمودن آن بودند، با سرعت طی کردند.

وی سپس با بیان اینکه از او خواسته شده درباره شهید دکتر علی لاریجانی و فرزند عزیزشان، مرتضی لاریجانی، سخن بگوید، اظهار داشت: ایشان شخصیتی خدا باور، متعهد و متخلق داشتند و اعتقاد عمیقی به معارف و فرهنگ اسلامی داشتند.

به گفته او، حشر و نشر این شهید با عالمان و عارفانی همچون مرحوم آیت‌الله حسن‌زاده آملی، آیت‌الله سیدحسین تهرانی و مرحوم آیت الله کشمیری در کنار معاشرتی که با مرحوم استاد مطهری و مرحوم پدرمان داشتند، از ویژگی‌های برجسته زندگی ایشان بود.

لاریجانی با نقل خاطره‌ای از مرحوم آیت‌الله حسن‌زاده در منزل آن شهید، تصریح کرد: «ایشان فرمودند نکند زمانی برسد که مسحور مقام و سمت شویم و غبطه افرادی که زندگی اجتماعی معمولی دارند را داشته باشیم».

وی افزود: این باور قلبی، در رفتار و منش آن شهید نیز کاملاً مشهود بود و این آموزه ها بود که ایشان خود را بنده خدا به حقیقت تلقی می کرد. او جوزدگی در رفتار اجتماعی را برای خود نمی‌پسندید. به گفته وی، تشخیص منافع ملی و ترجیح دادن منافع کشور بر منافع شخصی، از روش‌های معقول و ثابت در سیره آن شهید بود.

سخنران این مراسم، رسالت‌محوری و باور به هدف را از دیگر ویژگی‌های برجسته شهید علی لاریجانی دانست و گفت: ایشان در مسیر پذیرش مسئولیت‌ها، با وجود برخی ملاحظات و حتی تردیدها نسبت به پذیرش مسئولیت در شرایط فعلی، با بیان رهبر شهید انقلاب آن مسئولیت را پذیرفتند و با سکوت، جدیت و تمام وجود در آن تلاش کردند.

وی ادامه داد: در مسیر زندگی اجتماعی، آن شهید با اگر چه با چالش هایی مواجه بودند اما توانسته بود فضیلت کناره‌گیری از مسئولیت و فضیلت حضور در خدمت را در کنار هم جمع کند. دکتر باقر لاریجانی تصریح کرد: گاهی انسان در شرایط کنار بودن از مسئولیت‌ها، برخی فضایل را فراموش می‌کند، اما ایشان از همین شرایط نیز برای ارتقا بهره می‌برد. وی افزود: مرحوم آیت‌الله حسن‌زاده آملی بسیار از آیه شریفه «یَا أَیُّهَا الْإِنْسَانُ إِنَّکَ کَادِحٌ إِلَی رَبِّکَ کَدْحًا فَمُلَاقِیهِ» استفاده می‌کردند و این معنا به جان آن شهید نشسته بود. سختی ها، به نوعی مسیر ارتقا را برای ایشان هموار می کرد.

باقر لاریجانی همچنین با اشاره به موفقیت‌های آن شهید در عرصه سیاست، خاطرنشان کرد: ایشان از سیاست‌مداران موفقی بودند که لغزش‌ها و فشارهای متعارف، آرامش ایشان را بر هم نمی‌زد. هوش هیجانی ایشان در کنار آرامش در رفتار منش انسانی ویژه ای را در ایشان ایجاد کرده بود. ضمنا ایشان تعهد به نهاد علم، شخصیت آکادمیک، کتاب‌خوانی، داشتن کتابخانه‌ای مفصل در منزل، گسترش نگاه میان‌رشته‌ای و حضور در دانشگاه در عین درگیری اجتماعی را از دیگر ویژگی‌های برجسته آن شهید برشمرد.

او در ادامه گفت: در پاسخ به پرسشی که زمانی درباره پذیرش مسئولیتی در دانشگاه از ایشان داشتم، فرمودند: «دانشگاه با دیگر سازمان‌ها قابل مقایسه نیست و هر کارش میتواند برنامه‌ای ارزشمند باشد.» به گفته وی، این نگاه نشان‌دهنده احترام عمیق شهید به جایگاه دانشگاه و علم بود.

وی همچنین درباره مرتضی لاریجانی اظهار داشت: ایشان از نخبگان دانشگاه صنعتی شریف بودند و با انتخابی آگاهانه، مسیر زندگی خود را در همراهی با پدر برگزیدند. وی افزود: دکتر مرتضی با وجود همه علایق به زندگی خانوادگی، کار خود را با عشق دنبال می‌کرد و در نهایت با پشت کردن به جلوه‌های دنیا، مسیر شهادت را انتخاب کرد. او اکنون در کنار پدر بزرگوار و دو جدّ بزرگوارش، در محل مدفن عالمان بزرگ و در جوار مرقد مطهر حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها آرام گرفته است.

وی در پایان تأکید کرد: تلفیق بندگی خداوند بزرگ، مسئولیت‌پذیری، عقل و عشق، تبعیت از رهبری، شجاعت در بیان حق و علاقه به کشور، از شهید علی لاریجانی الگویی ماندگار برای آینده در پهنه سیاسی کشور ساخته است. در پایان این مراسم، حاضران یاد و خاطره این شهید والامقام را گرامی داشتند و بر تداوم راه ایشان در عرصه‌های علمی، اخلاقی و ملی تأکید کردند.

به گزارش آرمان آرا، نشست تخصصی دومین همایش بین‌المللی الگوی حکمرانی آیت‌الله شهید دکتر ابراهیم رئیسی با حضور دکتر محمدعلی زلفی‌گل، وزیر علوم دولت سیزدهم، علی شمسی‌پور، مشاور وزیر علوم و سرپرست دفتر وزارتی دولت سیزدهم، و روح‌الله رازینی، رئیس مرکز نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت وزارت علوم دولت سیزدهم، به بهانه سالگرد آیت‌الله رئیسی و مرور برنامه‌های آموزش عالی برگزار شد.

علی شمسی‌پور در این نشست عنوان کرد: من در دوره‌ای در شورای عالی انقلاب فرهنگی بودم و در حوزه نقشه جامع علمی کشور کمک می‌کردم. در مطالعه‌ای که انجام دادم مبنی بر اینکه رهبران انقلاب اسلامی در خصوص آموزش عالی چه بیاناتی داشتند، به این جمع‌بندی رسیدم که در سه دوره بر سه موضوع تمرکز داشتند. در دوره امام خمینی (ره)، بیانات ایشان بیشتر بر «تربیت منابع انسانی» متمرکز بود و اواخر عمر ایشان بر «تولید علم» تأکید داشتند؛ در ادامه، مقام معظم رهبری تولید علم را با قدرت ادامه دادند تا جایی که همه انگیزه تولیدات علمی داشتند.

شمسی‌پور افزود: از یک جایی به بعد، نگاه به سمت جهت‌دهی علم و عالم رفت و به سمت حل مسئله سوق پیدا کرد. حوزه فناوری نیز با هدایت و راهبری ایشان قدرت گرفت. در جلسه‌ای که در ماه مبارک در محضر رهبر شهید انقلاب بودیم، ایشان بر سه رکن «تولید علم، تولید عالم و جهت‌دهی علم و عالم» تأکید داشتند و من معتقدم جمهوری اسلامی در این زمینه بسیار خوب عمل کرده است.

وی ادامه داد: البته نقاط ضعفی هم وجود دارد، از جمله برخی کارهایی که امامان انقلاب اسلامی از ما خواستند و به اراده ملی نیاز دارد. ما تمرکز در جهت‌دهی عالم را فقط به آیین‌نامه ارتقا محدود کردیم و بخش‌های دیگر را نادیده گرفتیم. حضرت آقا این نگاه را داشتند و به همین دلیل معاونت علمی شکل گرفت. در حال حاضر معاونت علمی وظیفه اصلی خود را در این حوزه به‌خوبی انجام نمی‌دهد. مهارت‌محور شدن آموزش عالی بارها مطالبه شده است و شهید رئیسی در ماه‌های آخر دوره ریاست جمهوری خود دستورات مهمی در این زمینه صادر کردند.

شکل‌گیری آموزش مهارتی خوب در حوزه پزشکی

وی در ادامه به حوزه علوم پزشکی و ارتباط آن با صنعت اشاره کرد و افزود: دانشجو در حوزه پزشکی در صنعت قرار می‌گیرد و یک آموزش مهارتی خوب شکل می‌گیرد. ما اکنون گردشگر پزشکی نیز داریم و در اینجا صنعت و دانشگاه به‌گونه‌ای گره خورده‌اند؛ زیرا بیمارستان ذیل وزارت بهداشت قرار دارد و اداره آن بر عهده وزارت بهداشت است و یک آموزش مهارتی فوق‌العاده شکل می‌گیرد. این موضوع نیاز دارد در وزارت علوم نیز تدبیر شود. به نظر من اینجا جایی است که «معاونت علمی» باید نقش ایفا کند.

وی افزود: در وزارت علوم نیز کارهای مهمی در این زمینه انجام شده است، اما ما تنها یک طرف قضیه هستیم. دکتر زلفی‌گل سامانه نان را ایجاد کرد و صندوق عالی علوم، تحقیقات و فناوری شکل گرفت. بخشی از بودجه پژوهش و توسعه تحقیقات در آنجا قرار می‌گیرد و با مدیریت هیئت امنایی توزیع می‌شود، اما این تنها یک طرف قضیه است و نقص‌هایی وجود دارد که باید روی آن کار شود.

شمسی‌پور ادامه داد: سه محوری که رهبر شهید ما به عنوان دستورالعمل حوزه آموزش عالی بر آن تأکید داشتند، شاه‌کلید است. اگر این سه محور (تولید علم، تولید عالم و جهت‌دهی علم و عالم) را دنبال کنیم، ۹۰ درصد مسیر را طی کرده‌ایم. دکتر زلفی‌گل در موضوع «مرجعیت علمی» ابتکاری داشتند که در دولت جدید نیز ادامه یافت؛ تلاش شد مجلات علمی کشور نمایه بین‌المللی شوند. این اقدام با وجود سرعت گرفتن برخی رقبا مانند عربستان، ترکیه و هلند، بسیار کمک‌کننده بوده است.

عبور مهارت‌محوری از مسیر بورس

وی با بیان اینکه باید اساتید و پژوهشگران حمایت شوند، افزود: بحث مهارت‌محوری به اعتقاد من در کشور می‌تواند از مسیر بورس عبور کند. به یاد دارم ۱۳ بورس در دولت قبل پیش‌بینی شد. یک بورس برای رشته‌هایی در نظر گرفته شده بود که متقاضی کمی داشتند اما برای کشور ضروری بودند. در این طرح، اگر دانشجویی در رشته‌های اولویت‌دار کم‌متقاضی تحصیل می‌کرد، ماهانه پرداختی دریافت می‌کرد و پس از دکتری نیز جذب هیئت علمی می‌شد. اگر این اقدامات استمرار یابد، می‌تواند بسیاری از مشکلات را حل کند. از رسانه‌ها نیز خواهش می‌کنیم موضوعاتی را که به درد کشور می‌خورد پیگیری کنند. بسیاری از این بورس‌ها مبتنی بر درخواست صنعت بودند. بنابراین تأکید می‌کنم مهارت‌محوری را می‌توان از طریق توسعه نظام بورس دنبال کرد.

آمایش آموزش عالی پایه بسیاری از تحولات است

شمسی‌پور افزود: می‌دانیم که برخی موانع در رسیدن به اهداف آموزش عالی وجود دارد. یکی از آن‌ها آمایش آموزش عالی است که پایه بسیاری از تحولات محسوب می‌شود. اگر آمایش به‌درستی انجام شود، کارها سرعت بیشتری می‌گیرد. یکی از آسیب‌هایی که به نظام آموزش عالی وارد می‌کند، مسئله آمایش و عدم اجرای آن است که باعث هدررفت منابع انسانی، انرژی و ساختمان‌ها می‌شود. این مسئله موجب ناکارآمدی سیستم و کاهش کیفیت تولیدات علمی می‌شود.

وجود بیش از ۲ هزار واحد دانشگاهی در کشور

وی ادامه داد: من ۱۰ ماه در خدمت دکتر شهید طهرانچی بودم. دانشگاه آزاد اسلامی ظرفیت عظیمی از نظر ساختمانی دارد که بخشی از آن بلااستفاده مانده است. دکتر شهید طهرانچی تلاش می‌کرد این ظرفیت‌ها را فعال کند، اما موانعی جدی وجود داشت. در دانشگاه پیام نور و دانشگاه‌های سراسری نیز وضعیت مشابهی وجود دارد. اکنون بیش از ۲ هزار واحد دانشگاهی در کشور داریم؛ سؤال این است که آیا همه آن‌ها کارایی دارند؟ این موضوع مشخص نیست.

وزیر علوم در مجلس گرفتار می‌شود

وی افزود: حال اگر وزیر علوم بخواهد بحث آمایش را حل کند، فکر می‌کنید چقدر می‌تواند دوام بیاورد؟ تفاوتی هم ندارد اصلاح‌طلب باشد یا اصول‌گرا؛ نهایتاً شش ماه دوام می‌آورد و ممکن است استیضاح شود. چرا؟ چون وزیر علوم در مجلس گرفتار می‌شود. مسئله این است که ساختار ایراد دارد. نمایندگان درگیر مطالبات حوزه انتخابیه خود هستند. اگر واحدی در منطقه‌ای بر اساس منافع ملی حذف شود، واکنش‌های شدیدی شکل می‌گیرد، حتی اگر تصمیم درست باشد. بنابراین اراده ملی لازم است و مجلس باید کمک کند. هرچند برخی شهرستان‌ها اکنون دانشگاه ندارند، چون تقاضا وجود ندارد و در نتیجه مجبور به ادغام یا حذف برخی واحدها هستیم.

در ساختار وزارت علوم نیز اگر بخواهیم برخی پژوهشگاه‌ها را ادغام کنیم، نیاز به انرژی زیادی دارد. برخی پژوهشگاه‌ها موازی‌کاری دارند و ادغام آن‌ها به‌سادگی پذیرفته نمی‌شود.

حمله به دانشگاه‌ها «غلط اضافه» بود

شمسی‌پور افزود: باید به این مسئله فکر کرد که چرا دانشگاه ما مورد حمله قرار گرفت و چرا دانشمندان ما به شکل وقیحانه حذف شدند؟ این موضوع نشان می‌دهد طراحی ما درست بوده است. این اتفاقات نشان می‌دهد که توان موشکی بومی به سطح قابل توجهی رسیده و زنجیره کامل شده است. این حملات نشانه موفقیت ساختار علمی و دفاعی کشور است. چرا دانشگاه ما را می‌زنند؟ این یک «غلط اضافه» بود. در کشورهایی که به ما حمله کردند، اساتید دانشگاه درگیر پروژه‌های نظامی هستند، اما در مورد ما چنین اقداماتی صورت می‌گیرد. آن‌ها جنایات جنگی نیز انجام می‌دهند و افراد را هدف‌گیری می‌کنند. چگونه متوجه نشدند که حتی مدارس را هدف قرار می‌دهند؟ اروپا نیز به همین شکل است. مدل صنعت نظامی ما به‌درستی کار می‌کند.