به گزارش آرمان آرا،قدرت تنگه هرمز هرگز صرفاً به موقعیت جغرافیایی آن محدود نبوده است. این آبراه طی دهه‌های گذشته به مهم‌ترین اهرم بازدارندگی ایران در معادلات انرژی جهان تبدیل شده، زیرا بخش مهمی از صادرات نفت جهان از این مسیر عبور می‌کند. آنچه به این اهرم قدرت می‌بخشد، امکان ایجاد اختلال در این مسیر است، نه الزاماً استفاده از آن.

آب‌های عمان؛ رقیب جدید تنگه هرمز

در سال‌های اخیر، شرکت‌های کشتیرانی و بازیگران بازار انرژی تلاش کرده‌اند وابستگی خود به تنگه هرمز را کاهش دهند. افزایش تردد نفتکش‌ها در آب‌های عمان، توسعه زیرساخت‌های بندری و ایجاد مسیرهای جایگزین، بخشی از روندی است که می‌تواند جایگاه سنتی هرمز را با چالش روبه‌رو کند.

اگر هدف از ناامن شدن آب‌های عمان، بازگرداندن کشتی‌ها به مسیر عبور از تنگه هرمز باشد، این اتفاق بیش از آنکه بیانگر افزایش قدرت باشد، نشان‌دهنده نگرانی از کاهش تدریجی ارزش این اهرم راهبردی است.

چرا هر بحران، ارزش تنگه هرمز را کاهش می‌دهد؟

بازار جهانی انرژی نسبت به نااطمینانی واکنش نشان می‌دهد. هر بار که تنش در مسیرهای کشتیرانی افزایش پیدا می‌کند، کشورها و شرکت‌های بین‌المللی سرمایه‌گذاری بیشتری برای یافتن مسیرهای جایگزین انجام می‌دهند. نتیجه این روند، کاهش وابستگی تدریجی تجارت جهانی به تنگه هرمز است.

به بیان دیگر، هر بحران جدید شاید در کوتاه‌مدت توجه جهان را به این آبراه جلب کند، اما در بلندمدت انگیزه بیشتری برای عبور از مسیرهای جایگزین ایجاد خواهد کرد.

پارادوکس «کارت هرمز»

اهرم‌های ژئوپلیتیکی زمانی بیشترین ارزش را دارند که صرفاً وجود داشته باشند. زمانی که یک کشور برای حفظ ارزش اهرم خود ناچار به استفاده مکرر از آن شود، طرف مقابل نیز راه‌های بی‌اثر کردن آن را پیدا می‌کند.

تنگه هرمز نیز از این قاعده مستثنی نیست. هرچه تنش‌ها پیرامون این آبراه افزایش یابد، سرمایه‌گذاری برای دور زدن آن نیز بیشتر خواهد شد. در نتیجه، همان ابزاری که قرار بود قدرت‌آفرین باشد، به مرور بخشی از اثرگذاری خود را از دست می‌دهد.

تغییر آرام در تحارت انرژی

شاید مهم‌ترین تحول امروز منطقه، نه تبادل حملات نظامی، بلکه تغییر آرام در جغرافیای تجارت انرژی باشد. اگر روند افزایش تردد نفتکش‌ها در آب‌های عمان و توسعه مسیرهای جایگزین ادامه پیدا کند، تنگه هرمز به تدریج بخشی از جایگاه راهبردی خود را از دست خواهد داد.

بزرگ‌ترین تهدید برای کارت هرمز، نه یک عملیات نظامی و نه یک درگیری مقطعی، بلکه کاهش وابستگی جهان به این آبراه است. اگر این روند ادامه یابد، ایران به مرور مهم‌ترین ابزار ژئوپلیتیکی خود برای تأثیرگذاری بر معادلات انرژی جهان را از دست خواهد داد؛ فرایندی که شاید آرام باشد، اما می‌تواند یکی از مهم‌ترین تغییرات راهبردی منطقه در سال‌های آینده را رقم بزند

به گزارش آرمان آرا،؛ دفتر رسانه‌ای ابوظبی، وابسته به دولت امارات متحده عربی، روز جمعه اعلام کرد که این کشور ساخت یک خط لوله نفتی جدید را تسریع خواهد بخشید تا ظرفیت صادرات خود از طریق فجیره را تا سال ۲۰۲۷ دو برابر کند.

خبرگزاری رویترز با اعلام این خبر ادعا کرد، این اقدام به طور چشمگیری توانایی امارات برای دور زدن تنگه هرمز را افزایش می‌دهد.

دفتر رسانه‌ای ابوظبی افزود که شیخ خالد بن محمد بن زاید، ولیعهد ابوظبی، در نشست کمیته اجرایی به شرکت ملی نفت ابوظبی (ADNOC) دستور داده است تا پروژه خط لوله «غرب-شرق» را تسریع کند. این دفتر همچنین اظهار داشت که این خط لوله در حال ساخت است و انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۷ آغاز به کار کند.

به گزارش رویترز، زمان‌بندی اولیه این پروژه فاش نشده است.

خط لوله موجود نفت خام ابوظبی (ADCOP) که با نام خط لوله حبشان-فجیره نیز شناخته می‌شود، می‌تواند روزانه تا ۱.۸ میلیون بشکه نفت را منتقل کند و با توجه به تلاش این کشور برای به حداکثر رساندن صادرات مستقیم از سواحل دریای عمان، حیاتی بوده است.

امارات متحده عربی و عربستان سعودی تنها تولیدکنندگان خلیج(فارس) هستند که دارای خطوط لوله صادرات نفت خام در خارج از تنگه هرمز هستند، در حالی که عمان نیز خط ساحلی طولانی در دریای عمان دارد.

این آبراهه باریک بین ایران و عمان، در پاسخ به یک عملیات هوایی و دریایی مشترک آمریکا و اسرائیل که از ۲۸ فوریه آغاز شد، عملاً توسط ایران مسدود شد. این اقدام، حدود یک پنجم از عرضه جهانی نفت را که معمولاً به آسیا و سایر نقاط می‌رود، مختل کرده است.

کویت، عراق، قطر و بحرین تقریباً به طور کامل برای حمل و نقل خود به این تنگه وابسته هستند.

قیمت انرژی به دلیل اختلال در عرضه، افزایش یافته و دولت‌ها را وادار به سهمیه‌بندی سوخت کرده و با افزایش تورم، ترس از رکود اقتصادی را به وجود آورده است.

منبع: فارس