خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، فرگاه افشار:‌ در میان هیاهوی راهروهای پر از کتاب، قدم‌زدن‌های طولانی و چندساعته رهبر شهید در نمایشگاه تهران، آیینه تمام‌نمای نگاه ژرف، شناخت ساختاری از ادبیات جهان و پافشاری اصولی ایشان بر استقلال فرهنگی بومی بود.

سال ۱۳۹۰، پیشرفت کشور بدون پیشرفت کتاب امکان‌پذیر نیست

در اردیبهشت سال ۱۳۹۰، بیست‌وچهارمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران میزبان بازدید سه ساعته رهبر شهید بود؛ رویدادی که خود ایشان ۲۴ سال پیش از آن، سنگ بنایش را گذاشته بودند. در این دوره، برخلاف سال‌های گذشته، روال بازدید به گونه‌ای تنظیم شد که موازی با رفت‌وآمد طبیعی مردم پیش برود و خللی در کار بازدیدکنندگان ایجاد نشود. این حضور طولانی‌مدت، محملی برای تبیین اصلی‌ترین دیدگاه‌های ایشان درباره مغزِ محتوای فرهنگ مکتوب شد.

ایشان در ابتدای بازدید، در سالنی مجزا به ارزیابی تازه‌های نشر و گزارش‌های آماری مسئولان وقت پرداختند. زمانی که وزیر فرهنگ گزارش‌های عددی از رشد عناوین تألیفی ارائه داد، منطق فکری رهبر شهید با متون آماری اقناع نشد و فوراً به سراغ سنجش عینی آثار رفتند. در غرفه کتاب‌های کودک و نوجوان، با تورق دقیق چند اثر، صراحتاً ضعف محتوایی را به چالش کشیده و فرمودند که چیزهای خیلی مفیدی نبود. این واکنش نشان می‌داد که ایشان فراتر از کمیت، به روح تربیتی آثار حساس بودند.

حساسیت دیگر ایشان در این بازدید، به ساختارهای تشویقی بازمی‌گشت. با ورود به بخش علوم انسانی و دین، ایشان ضمن ابراز رضایت نسبی، دست روی جوایز کلان دولتی از جمله جشنواره‌های ۱۱۰ و ۲۰۰ سکه‌ای گذاشتند و این پرسش مبنایی را مطرح کردند که با وجود چنین حمایت‌های مادی بی‌نظیری، چرا خروجی‌های محتوایی هنوز به تراز مطلوب نرسیده‌اند؟ پس از آن، بازدید دو ساعت و نیمه از سالن ناشران آغاز شد؛ فضایی لبریز از دیالوگ‌های صمیمانه با اهالی قلم که در پایان با این جمله راهبردی از سوی ایشان به ایستگاه آخر رسید که کتاب جایگزین ندارد و با اینکه لوازم رسانه‌ای متعددی اضافه شده، هیچ‌کدام جای کتاب را نمی‌گیرد. ایشان در نهایت تأکید فرمودند که پیشرفت کشور بدون پیشرفت کتاب امکان‌پذیر نیست و ما هنوز خیلی عقبیم.

سال ۱۳۹۲؛ غزل در خط مقدم رصد فرهنگی

در اردیبهشت سال ۱۳۹۲ و در جریان بیست‌وششمین نمایشگاه کتاب، یک انتخاب کتاب از سوی رهبر شهید به‌سرعت تبدیل به سرخط اخبار فرهنگی رسانه‌ها شد. ایشان در غرفه انتشارات سوره مهر، کتاب «ضد» اثر شاعر جوان، فاضل نظری را خریدند.

این کتاب که حاوی غزل‌های عاشقانه، عارفانه و آیینی بود، از این جهت اهمیت داشت که نشان می‌داد عالی‌ترین مقام کشور تا چه حد شعر اصیل معاصر و رویش‌های جوان ادبی را رصد می‌کنند. مفهوم نام کتاب نیز که نشأت‌گرفته از مضامین ادعیه و شکایت از نفس اماره در دعای کمیل بود، پیوند ظریفی میان ادبیات کلاسیک و معارف دینی برقرار می‌کرد و انتخاب آن، بازتاب‌دهنده ذوق زیباشناختی عمیق ایشان در حوزه شعر بود.

سال ۱۳۹۴؛ شگفتی فکری و پیگیری پروژه‌های استراتژیک داستانی

بازدید سال ۱۳۹۴، تجلی هم‌زمان نگاه نظری و اشراف داستانی رهبر شهید بود. ایشان در مواجهه با قفسه‌های انتشارات صدرا، کتاب «جهاد اسلامی، آزادی عقیده» و جلد سیزدهم یادداشت‌های شهید مطهری را برداشتند. نکته ثبت‌شده در این غرفه، ابراز تعجب و شگفتی صریح ایشان از عنوان کتاب «جهاد اسلامی» بود؛ چراکه مطلع شدند چنین اثر منقح و تفکیک‌شده‌ای از منشورات شهید مطهری به زیور طبع آراسته شده و تا آن زمان با این ساختار مجزا منتشر نشده بود.

در همین بازدید، دغدغه‌ جدی ایشان برای به سرانجام رسیدن پروژه‌های بزرگ ادبیات داستانی انقلاب اسلامی رخ نمود. ایشان در گفتگو با رئیس وقت حوزه هنری، با ذکر نام و جزئیات، پیگیر وضعیت ادامه‌ نگارش و چاپ جلدهای بعدی چند اثر شدند؛ به طوری که رمان بلند و چندجلدی «جاده جنگ» اثر منصور انوری، جلد دوم کتاب مستند «دسته یک» به روایت اصغر کاظمی و کتاب خاطرات محسن رفیق‌دوست را به صورت محوری مورد مطالبه قرار دادند.

ایشان در بخش دیگری از انتشارات سوره مهر، وضعیت کتاب معروف «آنک آن یتیم نظر کرده» که رمان زندگی پیامبر اسلام اثر محمدرضا سرشار است را جویا شدند و پدیده کتب گویا با صدای خودِ نویسندگان را به همراه عرضه نرم‌افزاری آن به زبان‌های دیگر پیگیری کردند. دایره مطالعاتی و سبد خرید متفرقه ایشان در سال ۱۳۹۴، حیرت‌انگیز و منسجم بود؛ از انتشارات مرکز و ققنوس آثاری چون رمان شاهکار «داستان برادران کارامازوف» اثر داستایوفسکی، کتاب پژوهشی «گفتگو با جلال ستاری»، آثار ترجمه‌ایِ «تاریخ جهان» و «تاریخ خلیج فارس»، کتاب تخصصی «نقش برجسته نویافته ساسانیان» و اثر فکری «خداشناسی؛ از ابراهیم تاکنون» با ترجمه محسن سپهر را انتخاب و خریداری کردند. همچنین از کیفیت انتشار و تصحیح دیوان عطار در نشر چشمه ابراز رضایت فرمودند.

سال ۱۳۹۷؛ امضای یادگاری بین‌المللی بر کتاب مجاهد شهید

در جریان بیست‌وچهارمین بازدید رهبر شهید از نمایشگاه در اردیبهشت سال ۱۳۹۷ که دو و نیم ساعت به طول انجامید و ۳۳ غرفه رصد شد، یک رویداد عاطفی و حماسی در دقایق پایانی ثبت گردید.

در حین عبور از بخش‌های پایانی، غرفه‌دارانِ یکی از بخش‌ها ایشان را دعوت کردند. در این مواجهه، کتاب زندگینامه شهید حاج عماد مغنیه به ایشان تقدیم شد و غرفه‌داران گفتند که قصد دارند این نسخه را برای مجاهد شهید، سیدحسن نصرالله به لبنان ارسال کنند. از رهبر شهید درخواست شد تا به عنوان یادبود، متنی بر آن بنویسند تا در گام بعدی، سیدحسن نصرالله نیز یادداشتی بر آن بیفزاید؛ ایشان نیز این درخواست را پذیرفته و ایستاده کتاب را امضا کردند تا سندی از پیوند سرخ مقاومت در صحیفه نمایشگاه به یادگار بماند.

سال ۱۴۰۲؛ تلخی بازار کاغذ، حکمت بینوایان و منطق صریح بازار

نمایشگاه سال ۱۴۰۲، عینی‌ترین دوره بازدید رهبر شهید بود؛ جایی که نوسانات بازار فرهنگ و دغدغه‌های اقتصادی مردم کاملاً در دیالوگ‌ها جلوه کرد. در غرفه نشر سخن، وقتی مدیر نشر از جهش سرسام‌آور قیمت کاغذ گلایه کرد، پاسخ صریح و تکان‌دهنده آقا، فضایی سنگین همراه با بهت ایجاد کرد؛ ایشان فرمودند که در این حوزه از دست من کاری بر نمی‌آید، زبانم کار می‌کند که آن هم کار با این آقایان است. این واکنش صریح، بیزاری ایشان از کم‌کاری‌های اجرایی و تأثر عمیقشان از گران شدن کتاب برای مردم را نشان می‌داد.

در همان غرفه، بحث به حوزه‌ رمان کشید؛ وقتی مسئولان گفتند برای تسهیل اقتصاد فرهنگ به چاپ رمان رو آورده‌اند، ایشان در مقام یک منتقد حرفه‌ای، نگاه‌های تفریطی را زدودند و فرمودند که کار بدی هم نیست. اوج این نگاه ادبی در غرفه نشر هرمس و با دیدن ترجمه جدید «بینوایان» ویکتور هوگو رخ داد. ایشان با معرفی کتاب دیگر هوگو به نام «داستان یک جنایت»، نگاه مبنایی خود را تکرار کردند و فرمودند که ویکتور هوگو یک حکیم است و بینوایان یک کتاب حکمت است که به اعتقاد ایشان، همه باید آن را بخوانند.

ایشان نقدهای ساختاری دقیقی نیز در این دوره داشتند؛ با دیدن یک رمان دوزبانه فرمودند این کار قیمت را بالا می‌برد و به مخاطب فشار می‌آورد، چرا که مخاطب آمده رمان بخواند نه زبان. در غرفه نیماژ نیز علت کم‌اقبالی به داستان ایرانی را تقلیدی بودن برخی آثار از مدرنیته غربی دانستند و فرمودند اگر داستان درست و حسابی و کلاسیک باشد، استقبال می‌شود. یکی از اصول کلیدی ایشان، وسواس روی اصطلاح اصیل «شمارگان» به جای واژه فرنگی «تیراژ» بود؛ چرا که پاسداشت زبان فارسی را یک اصل تفکیک‌ناپذیر می‌دانستند.

طلایی‌ترین کنش ایشان در غرفه جوایز ادبی دولتی ارشاد رقم خورد؛ وقتی متصدی از عناوین برگزیده تعریف می‌کرد، آقا قاطعانه فرمودند که من با جایزه کاری ندارم، من با فروش کار دارم و به من بگویید چقدر فروش داشته‌اند. این منطق نشان می‌داد که کتاب باید جایگاهش را در سبد واقعی مردم پیدا کند. به همین دلیل، ایده ساختار بوروکراتیکِ «قرارگاه کتاب» در غرفه فاتحان را رد کرده و فرمودند قرارگاه‌های کتاب زیاد شده و تکرار آن کار جالبی نیست و کتاب باید در بازار طبیعی روی پای خود بایستد.

در همین دوره، تجلیل ایشان از ادبیات مقاومت به اوج رسید. با دیدن مرتضی سرهنگی در غرفه سوره مهر فرمودند که کتاب‌های خاطراتی که چاپ می‌شود منشأش شما هستید و خدا ان‌شاءالله حفظتان کند. ایشان در این غرفه کتاب «سیطره» را که روایت نفوذ در کومله اثر کیانوش گلزار راغب است بررسی کرده و با دیدن فائضه غفارحدادی، نویسنده کتاب «یک محسن عزیز» که زندگینامه شهید وزوایی است، از تقریظی که بر کتابش نوشته بودند سراغ گرفتند و فرمودند ظرافت‌های عاطفی این شهید را فقط یک نویسنده خانم می‌توانست این‌گونه به تصویر بکشد.

ایشان همچنین هشداری جدی به ناشران درباره هجوم بی‌رویه کتب ترجمه‌ای کودک دادند و فرمودند هنوز که هنوز است این داستان‌های خارجی مربوط به کودک و نوجوان بر مجموعه کارها غلبه دارد و این خیلی عیب بزرگی است. ایشان تأکید کردند که باید با تولید آثار داخلی مرغوب، نسل جدید را از ادبیات بیگانه بی‌نیاز کرد؛ تذکری که با تحسینِ آثار محمد میرکیانی، نویسنده کتاب «تن‌تن و سندباد» در غرفه انتشارات به‌نشر همگام بود.

سال ۱۴۰۳؛ فضای مجازی نباید جای کتاب را بگیرد

اردیبهشت سال ۱۴۰۳، مصلای تهران بار دیگر گواه گام‌های صبور و سه ساعت واژه‌گردی رهبر شهید در سی‌وپنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب بود. ایشان پس از گشت‌وگذار در میان قفسه‌ها و گفتگوی نزدیک با نویسندگان و غرفه‌داران درباره وضعیت بازار، در مصاحبه‌ای انگیزه اصلی خود را در درجه اول میل و علاقه شخصی به کتاب و در درجه دوم، زمینه‌سازی برای ترویج کتابخوانی برشمردند و بار دیگر بر موضع مبنایی خود پای فشردند که هیچ چیزی نمی‌تواند جای کتاب را بگیرد.

نقطه ثقل سخنان رهبر شهید در این دوره از نمایشگاه، صورت‌بندی رابطه میان فناوری‌های نوین و مطالعه بود. ایشان با هشدار درباره آسیب‌های فضای مجازی خاطرنشان کردند که این فضا نباید جای کتابخوانی را بگیرد و کتاب باید همواره جایگاه خاص خود را در اوقات و سبد خرید مردم حفظ کند. با این حال، نگاه ایشان انفعالی نبود؛ بلکه مأموریتی جدید برای نسل جدید متولد شد. آقا فرمودند فعالان فضای مجازی باید ترویج کتاب‌های مفید در زمینه‌های علمی، ادبی، تاریخی، هنری و دینی را وظیفه خود بدانند و به رونق نشر کمک کنند. ایشان افزایش کارهای جدید، بالا رفتن شمارگان و تجدید چاپ مکرر آثار را از خبرهای خوب و تماشایی نمایشگاه امسال دانستند.

اما دغدغه اصولی و پایانی ایشان، متوجه مسئولان دستگاه‌های آموزشی و فرهنگی بود. رهبر شهید با انتقاد از خلاءهای موجود، تولید کتاب‌های خواندنی و مناسب برای نسل جوان را یک نیاز جدی برشمردند و تأکید کردند در زمینه قضایایی همچون مشروطیت، دفاع مقدس، انقلاب اسلامی و تبیین شخصیت کم‌نظیر امام خمینی (ره)، یا کتاب مناسبی وجود ندارد یا بسیار کم است. به همین منظور، وزارتخانه‌های آموزش و پرورش و علوم را در کنار ارشاد و حوزه هنری به تلاش مضاعف برای پیوند زدن نوجوانان با کتاب‌های خوب فراخواندند. دایره رصد هنری ایشان در این دوره نیز بسیار چشمگیر بود و از غرفه‌ها و منشورات ناشران تخصصی و هنری برجسته‌ای همچون «گیلگمش»، «لگا»، «هرمس»، «یساولی»، «ایجاز»، «پرگار»، «جمال هنر»، «فرهنگستان هنر»، «نظام‌الملک»، «نمایش»، «سوره مهر» و «امیرکبیر» بازدید کرده و تکاپوی هنرمندان بومی را مورد تحسین قرار دادند.

فرجام کلماتی که در راهروها به انتظار مانده‌اند

مرور ایستگاه‌های حضور رهبر شهید در نمایشگاه کتاب، تصویرگر شخصیتی است که کتاب را روحِ جامعه می‌دانست. کلمات و دغدغه‌هایی که در طول این سال‌ها از حنجره ایشان در راهروهای مصلی طنین‌انداز شد، امروزه نقشه راهی مستند، موثق و بی‌تعارف برای استقلال فرهنگ بومی، رهایی از ادبیات مقلد غربی و تکیه بر اصالت اندیشه است.

به گزارش آرمان آرا،؛ آیین گرامیداشت شهدای صنعت پتروشیمی در جنگ تحمیلی سوم و تقدیر از خانواده‌های معززشان با حضور حسن عباس‌زاده، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت صنایع ملی پتروشیمی، محمد شریعتمداری، مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس، حسن عباس‌زاده، مدیرعامل شرکت صنایع ملی پتروشیمی، امیر صمیمی پور، فرمانده دژبان کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، محمدمهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور و اعضای هیئت مدیره، مدیران و معاونان هلدینگ خلیج‌فارس، برگزار شد.

حسن عباس‌زاده، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت صنایع ملی پتروشیمی، با درود به روح بلند امام شهید و شهدای انقلاب اسلامی، اظهار کرد: شهدای عزیز صنعت پتروشیمی مظلومانه و عزتمندانه در مسیر آرمان‌های انقلاب اسلامی و خدمت به کشور جان خود را تقدیم کردند و خون پاک آنان، روحی تازه در مسیر تداوم انقلاب اسلامی دمید.

وی با گرامیداشت یاد همکاران شهید صنعت پتروشیمی افزود: این عزیزان تا آخرین لحظات عمر خود، استوار و متعهد در کنار صنعت و مردم ایستادند و ما امروز قدردان مجاهدت‌ها و ایثار آنان هستیم. خانواده‌های معظم شهدا نیز با صبوری و بزرگواری، سرمایه‌های معنوی کشور به شمار می‌روند.

مدیرعامل شرکت صنایع ملی پتروشیمی با اشاره به تأکید رئیس‌جمهور بر تکریم خانواده شهدا تصریح کرد: همه ما وظیفه داریم قدردان خون شهیدان باشیم و خدمت به خانواده‌های معظم شهدا را مسئولیتی بزرگ برای خود بدانیم.

عباس‌زاده ادامه داد: حضور کارکنان صنعت پتروشیمی با لباس کارشان در این مراسم، نشانه وفاداری و احترام به همکاران شهیدشان است؛ همکارانی که جان خود را در مسیر عزت و اقتدار ایران اسلامی فدا کردند.

وی تأکید کرد: امروز وظیفه ما در صنعت پتروشیمی سنگین‌تر از گذشته است و باید با تلاش مضاعف نشان دهیم که ملت ایران، حتی در برابر قدرت‌های بزرگ، باعزت و اقتدار از کشور و آرمان‌های خود دفاع می‌کند.

مدیرعامل شرکت صنایع ملی پتروشیمی در پایان با ابلاغ سلام و پیام وزیر نفت به خانواده‌های شهدا و حاضران در مراسم، ابراز امیدواری کرد که مجموعه صنعت نفت و پتروشیمی بتواند قدردان ایثار، صبوری و همراهی خانواده‌های معظم شهدا باشد.

در این آیین محمد شریعتمداری مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای والامقام این صنعت، گفت: شهدای صنعت پتروشیمی، جان پاک و ارزشمند خود را در راه پایداری صنعت و اعتلای نظام اسلامی تقدیم کردند و امروز نام و یاد آنان مایه عزت و افتخار ملت ایران است.

وی با اشاره به مقام والای شهدا افزود: این عزیزان با ایثار و از خودگذشتگی، راهی را انتخاب کردند که مسیر خدمت به مردم و دفاع از ارزش‌های انقلاب اسلامی است و بی‌تردید در جوار رحمت الهی و عنایات ائمه اطهار (ع) متنعم خواهند بود.

مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس با بیان اینکه فرهنگ ایثار و شهادت بزرگ‌ترین سرمایه کشور است، اظهار داشت: ما هرچه داریم از برکت خون شهداست و باید قدردان خانواده‌های معظم آنان باشیم.

شریعتمداری با اشاره به ویژگی‌های شهدای صنعت پتروشیمی تصریح کرد: بسیاری از این عزیزان از جوانان نخبه، متخصص و آینده‌ساز کشور بودند؛ مهندسان و نیروهای متعهدی که با دانش، تخصص و روحیه جهادی در مسیر پیشرفت و پایداری صنعت کشور تلاش می‌کردند و سرانجام به مقام رفیع شهادت نائل آمدند.

وی همچنین با خطاب قرار دادن خانواده‌های معظم شهدا تأکید کرد: ما خود را خدمتگزار خانواده‌های شهدا می‌دانیم و وظیفه داریم تا همیشه در کنار آنان باشیم. مسئولان صنعت پتروشیمی نه در جایگاه مدیریتی، بلکه به‌عنوان خادمان مردم و خانواده‌های شهدا، خود را موظف به پیگیری امور و حمایت از این عزیزان می‌دانند.

مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس خاطرنشان کرد: راه شهدا، مسیر عزت، استقلال و پیشرفت ایران اسلامی است و خانواده بزرگ صنعت پتروشیمی باتکیه‌بر همین فرهنگ ایثار و مقاومت، مسیر توسعه و خدمت به کشور را باقدرت ادامه خواهد داد.

در پایان این مراسم، از خانواده‌های معظم شهیدان ابوذر ریحانی، علی ممبینی، مهدی ویسی تبار، علی امامی، محمد ترابی، علی کیانی و حسین هاشم‌پور با حضور مسئولان و مدیران صنعت نفت و پتروشیمی تقدیر و تجلیل شد.

به گزارش آرمان آرا،؛ مسعود پزشکیان در پیامی به آیین گرامیداشت شهدای صنعت پتروشیمی، با تأکید بر اینکه امروز یاد و نام انسان‌های بزرگی را پاس می‌داریم که در روزهای دشوار و سرنوشت‌ساز جنگ تحمیلی رمضان، در خط مقدم جهاد اقتصادی، مسئولانه از استقلال و اقتدار ایران اسلامی دفاع کردند و نامشان در شمار شهیدان راه خدمت و پیشرفت ایران ماندگار شد، گفت: هنگامی که دشمن آمریکایی و صهیونیستی و حامیانشان در منطقه، پس از ناکامی در تحقق اهداف شوم خود، زیرساخت‌های اقتصادی و شریان‌های حیاتی کشور را هدف قرار دادند، این فرزندان غیور ایران از جمله شما تلاشگران عزیز صنعت نفت و پتروشیمی بودید که با شجاعت و ازخودگذشتگی، اجازه ندادید حرکت تولید و چرخه اقتصاد ملی متوقف شود.

وی با بیان اینکه شهدای والا مقام این صنعت ثابت کردند جهاد تنها در میدان نبرد معنا پیدا نمی‌کند، بلکه ایستادگی در سنگر تولید و فداکاری برای حفظ استقلال اقتصادی کشور در میانه جنگ نیز جلوه‌ای روشن از جهاد مقدس است، تصریح کرد: بی‌تردید، اقتدار امروز ایران اسلامی ریشه در فرهنگ ایثار، خودباوری و روحیه مقاومت مردمی دارد که در سخت‌ترین شرایط، چرخ تولید را متوقف نکردند و امروز نیز عبور موفق کشور از شرایط موجود، متکی بر همین روحیه است.

رئیس‌جمهوری در این پیام بیان کرد: تکریم خانواده‌های معظم شهدا و ایثارگران این عرصه، تجدید عهد با ارزش‌هایی است که عزت، امنیت و پیشرفت ایران بر پایه آنها استوار مانده است. همه شما با تلاش و ایثار خود حقی بزرگ بر گردن ما دارید و صبوری‌تان در حافظه تاریخی این سرزمین باقی خواهد ماند.

پزشکیان گفت: با پاسداشت مقام شامخ شهدای گران‌قدر، از برگزارکنندگان این همایش ارزشمند سپاسگزارم و باور دارم خون پاک این شهیدان، مسیر پیشرفت، استقلال و سربلندی کشور را روشن‌تر خواهد ساخت و با تکیه بر همین سرمایه عظیم انسانی و معنوی، مسیر توسعه، بازسازی و پیشرفت صنعتی و اقتصادی کشور با قوت و قدرت ادامه خواهد یافت.

به گزارش آرمان آرا، به نقل از روابط عمومی شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس؛ صبح امروز سه‌شنبه(۲۹ اردیبهشت ماه)آیین گرامیداشت شهدای صنعت پتروشیمی در جنگ تحمیلی سوم و تقدیر از خانواده‌های معززشان با حضور محمد شریعتمداری، مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس، حسن عباس‌زاده، مدیرعامل شرکت صنایع ملی پتروشیمی، امیر صمیمی‌پور، فرمانده دژبان کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، محمدمهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر رئیس جمهور و اعضای هیأت مدیره، مدیران و معاونان هلدینگ خلیج فارس، برگزار شد.

راه شهدای صنعت پتروشیمی با قدرت ادامه دارد

در این آیین محمدشریعتمداری مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای والامقام این صنعت، گفت: شهدای صنعت پتروشیمی، جان پاک و ارزشمند خود را در راه پایداری صنعت و اعتلای نظام اسلامی تقدیم کردند و امروز نام و یاد آنان مایه عزت و افتخار ملت ایران است.

وی با اشاره به مقام والای شهدا افزود: این عزیزان با ایثار و از خودگذشتگی، راهی را انتخاب کردند که مسیر خدمت به مردم و دفاع از ارزش‌های انقلاب اسلامی است و بی‌تردید در جوار رحمت الهی و عنایات ائمه اطهار(ع) متنعم خواهند بود.

مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس با بیان اینکه فرهنگ ایثار و شهادت بزرگ‌ترین سرمایه کشور است، اظهار داشت: ما هرچه داریم از برکت خون شهداست و باید قدردان خانواده‌های معظم آنان باشیم. شریعتمداری با اشاره به ویژگی‌های شهدای صنعت پتروشیمی تصریح کرد: بسیاری از این عزیزان از جوانان نخبه، متخصص و آینده‌ساز کشور بودند؛ مهندسان و نیروهای متعهدی که با دانش، تخصص و روحیه جهادی در مسیر پیشرفت و پایداری صنعت کشور تلاش می‌کردند و سرانجام به مقام رفیع شهادت نائل آمدند. وی همچنین با خطاب قرار دادن خانواده‌های معظم شهدا تأکید کرد: ما خود را خدمتگزار خانواده‌های شهدا می‌دانیم و وظیفه داریم تا همیشه در کنار آنان باشیم. مسئولان صنعت پتروشیمی نه در جایگاه مدیریتی، بلکه به عنوان خادمان مردم و خانواده‌های شهدا، خود را موظف به پیگیری امور و حمایت از این عزیزان می‌دانند.

مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس خاطرنشان کرد: راه شهدا، مسیر عزت، استقلال و پیشرفت ایران اسلامی است و خانواده بزرگ صنعت پتروشیمی با تکیه بر همین فرهنگ ایثار و مقاومت، مسیر توسعه و خدمت به کشور را با قدرت ادامه خواهد داد.

در ادامه این مراسم، حسن عباس‌زاده، مدیرعامل شرکت صنایع ملی پتروشیمی، با درود به روح بلند امام شهید و شهدای انقلاب اسلامی، اظهار کرد: شهدای عزیز صنعت پتروشیمی مظلومانه و عزتمندانه در مسیر آرمان‌های انقلاب اسلامی و خدمت به کشور جان خود را تقدیم کردند و خون پاک آنان، روحی تازه در مسیر تداوم انقلاب اسلامی دمید.

وی با گرامیداشت یاد همکاران شهید صنعت پتروشیمی افزود: این عزیزان تا آخرین لحظات عمر خود، استوار و متعهد در کنار صنعت و مردم ایستادند و ما امروز قدردان مجاهدت‌ها و ایثار آنان هستیم. خانواده‌های معظم شهدا نیز با صبوری و بزرگواری، سرمایه‌های معنوی کشور به شمار می‌روند.

مدیرعامل شرکت صنایع ملی پتروشیمی با اشاره به تأکید رئیس جمهور بر تکریم خانواده شهدا تصریح کرد: همه ما وظیفه داریم قدردان خون شهیدان باشیم و خدمت به خانواده‌های معظم شهدا را مسئولیتی بزرگ برای خود بدانیم.

عباس‌زاده ادامه داد: حضور کارکنان صنعت پتروشیمی با لباس کار در این مراسم، نشانه وفاداری و احترام به همکاران شهیدشان است؛ همکارانی که جان خود را در مسیر عزت و اقتدار ایران اسلامی فدا کردند. وی تأکید کرد: امروز وظیفه ما در صنعت پتروشیمی سنگین‌تر از گذشته است و باید با تلاش مضاعف نشان دهیم که ملت ایران، حتی در برابر قدرت‌های بزرگ، باعزت و اقتدار از کشور و آرمان‌های خود دفاع می‌کند.

مدیرعامل شرکت صنایع ملی پتروشیمی در پایان با ابلاغ سلام و پیام وزیر نفت به خانواده‌های شهدا و حاضران در مراسم، ابراز امیدواری کرد که مجموعه صنعت نفت و پتروشیمی بتواند قدردان ایثار، صبوری و همراهی خانواده‌های معظم شهدا باشد.

در پایان این مراسم، از خانواده‌های معظم شهیدان ابوذر ریحانی، علی ممبینی، مهدی ویسی تبار، علی امامی، محمد ترابی، علی کیانی و حسین هاشم‌پور با حضور مسئولان و مدیران صنعت نفت و پتروشیمی تقدیر و تجلیل شد.

خبرگزاری مهر، گروه سیاست – نفیسه عبدالهی: نشست وزرای خارجه کشورهای عضو بریکس 14 و 15 می در دهلی نو در شرایطی برگزار شد که سایه جنگ تحمیلی 40 روزه علیه ایران بر تحولات منطقه‌ای و بین المللی سنگینی میکرد.

نشست وزرای خارجه بریکس در دهلی‌نو، برخلاف دوره‌های پیشین، صرفاً محفلی برای گفت‌وگوهای اقتصادی و توسعه‌ای نبود؛ این اجلاس عملاً به آوردگاهی ژئوپلیتیک برای سنجش وزن بازیگران، آزمون کارآمدی چندجانبه‌گرایی و بازتعریف موازنه قدرت در نظم در حال گذار جهانی تبدیل شد. در مرکز این تحولات، جمهوری اسلامی ایران قرار داشت؛ کشوری که پس از جنگ تحمیلی ۴۰ روزه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تهران، تلاش کرد روایت خود از جنگ، امنیت منطقه‌ای و آینده نظم جهانی را به محور بحث‌های بریکس تبدیل کند.

در چنین فضایی، حضور سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تنها یک مشارکت دیپلماتیک عادی نبود؛ بلکه نوعی دیپلماسی برای تغییر فضای نشست، افشای نقش همدستان منطقه‌ای متجاوزان و تثبیت موقعیت ایران در معادلات جدید جهانی محسوب می‌شد.

بریکس؛ از بلوک اقتصادی تا صحنه تقابل ژئوپلیتیک

جنگ اخیر علیه ایران، بریکس را در برابر یک پرسش راهبردی قرار داد؛ اینکه آیا این بلوک نوظهور می‌تواند در بحران‌های واقعی بین‌المللی، فراتر از بیانیه‌های اقتصادی حرکت کند و از اصول حقوق بین‌الملل دفاع کند یا خیر؟ این پرسش زمانی جدی‌تر شد که موضوع نقش امارات متحده عربی در حمایت لجستیکی و اطلاعاتی از آمریکا و رژیم صهیونیستی به متن نشست کشیده شد. همین مسئله، فضای نشست را از حالت معمول خارج و آن را به عرصه رویارویی مستقیم تهران و ابوظبی تبدیل کرد.

در واقع، دهلی‌نو شاهد شکل‌گیری دو روایت متضاد بود؛ روایت نخست، تلاش محور غربی-عربی برای مشروعیت‌بخشی به فشار علیه ایران و روایت دوم، تلاش تهران برای اثبات این گزاره که تجاوز اخیر نه‌تنها علیه ایران، بلکه علیه اصل حاکمیت ملی و حقوق بین‌الملل بوده است.

پاسخ صریح عراقچی

نقطه عطف نشست، درگیری لفظی میان نمایندگان امارات با ایران بود. هنگامی که نماینده ابوظبی تلاش کرد ایران را عامل تنش معرفی کند، عراقچی با موضعی تحسین برانگیز، مستقیماً امارات را به مشارکت در تجاوز اعلام کرد.

عراقچی که در سخنرانی اصلی خود در روز نخست به منظور حفظ وحدت از ذکر نام امارات خودداری کرده بود، درخواست پاسخ‌گویی کرد و با قاطعیت، پرده از همکاری امارات با متجاوزان برداشت.

اهمیت این موضع‌گیری در چند سطح قابل ارزیابی است، نخست اینکه شکستن تابوی محافظه‌کاری منطقه‌ای؛ تهران سال‌ها تلاش کرده بود اختلافات با همسایگان عربی را در چارچوبی کنترل‌شده نگه دارد، اما در دهلی‌نو وزیر خارجه ایران در یک نشست چندجانبه رسمی، امارات را شریک تجاوز نظامی معرفی کرد.

انتقال میدان نبرد از نظامی به حقوقی نکته دوم این موضع گیری بود که عراقچی عملاً کوشید جنگ اخیر را از قالب یک تقابل امنیتی، به پرونده‌ای حقوقی و اخلاقی تبدیل کند؛ پرونده‌ای که در آن، مسئله اصلی نه قدرت نظامی، بلکه نقض آشکار منشور سازمان ملل و حمایت برخی دولت‌های منطقه‌ای از تجاوز است.

بازتعریف مفهوم امنیت منطقه‌ای نکته سوم این موضع گیری وزیرخارجه بود که درواقع پیام محوری ایران این بود که اتکا به آمریکا و رژیم صهیونیستی نه‌تنها امنیت‌آفرین نیست، بلکه کشورهای منطقه را به میدان بحران تبدیل می‌کند.

سه سخنرانی؛ ترسیم نقشه راه ایران برای نظم جدید

عراقچی در جریان نشست بریکس در سه سخنرانی خود تلاش کرد تصویری فراتر از یک کشور درگیر جنگ ارائه دهد و ایران را به‌عنوان بازیگری دارای طرح و ایده برای آینده نظم جهانی معرفی کند.

محور نخست سخنان او گزاره‌ای بود که مستقیماً ساختار موجود نظام بین‌الملل را هدف قرار می‌دهد.

عراقچی در اولین سخنرانی خود در صحن اجلاس، از همه اعضای بریکس و جامعه بین‌المللی خواست نقض حقوق بین‌الملل از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی، از جمله تجاوز غیرقانونی آنان علیه ایران را به‌صراحت محکوم کنند.

وی تأکید کرد: ایران از کشورهای عضو بریکس و همه اعضای مسئول جامعه بین‌المللی می‌خواهد از سیاسی‌سازی نهادهای بین‌المللی جلوگیری به عمل آورند و اقدامات عملی برای متوقف‌کردن جنگ‌افروزی و پایان‌دادن به مصونیت ناقضان منشور سازمان ملل متحد اتخاذ کنند.

عراقچی در این سخنرانی، چشم‌انداز ایران از نقش بریکس را نیز ترسیم کرد: ما بر این باوریم که بریکس می‌تواند و باید به یکی از ستون‌های اصلی در شکل‌دهی به نظم جهانی تبدیل شود؛ نظمی که عادلانه‌تر، متوازن‌تر و انسانی‌تر باشد؛ نظمی که در آن، قدرت هرگز جایگزین حق نشود.

وی در پایان با تأکید بر مقاومت ملت ایران افزود: ملت‌هایی که برای عزت و استقلال خود ایستادگی می‌کنند، ممکن است سختی‌های فراوانی را تحمل کنند، اما هرگز شکست نخواهند خورد.

تروریسم اقتصادی و بحران مشروعیت غرب

وزیر خارجه ایران با توصیف تحریم‌ها به‌عنوان «تروریسم اقتصادی»، تلاش کرد میان فشار اقتصادی غرب و بحران انسانی پیوند برقرار کند و روایت ایران از تحریم را وارد ادبیات بریکس کند.

عراقچی تحریم‌های یکجانبه را «تروریسم اقتصادی» خواند و تأکید کرد : این اقدامات که در نقض آشکار قوانین بین‌المللی انجام می‌شوند، حقوق بنیادین انسان‌ها از جمله حق حیات، سلامت و توسعه را هدف قرار می‌دهند.

اما مهم ترین و تاثیرگذارترین بخش این سخنرانی، اشاره به جنایت حمله به مدرسه دخترانه در شهر میناب بود. عراقچی در اینباره گفت: در این حمله دو مرحله‌ای، ۱۶۸ انسان بی‌گناه شامل دانش‌آموزان دختر و پسر در ساعات درس و در مکان آموزشی خود به شهادت رسیدند. متجاوزان حتی نیم‌ساعت به کودکان فرصت زنده‌ماندن ندادند.

وی هشدار داد: اگر امروز در برابر خون کودکان میناب سکوت کنیم، فردا این چرخه خشونت به هر نقطه دیگری از جهان منتقل می‌شود. دفاع از ایران، دفاع از اصل جهان‌شمول کرامت انسانی است.

شاید مهم‌ترین بخش سخنان عراقچی، تأکید بر ضرورت «گذار از مدیریت بحران به مدیریت ساختار» بود؛ مفهومی که نشان می‌دهد تهران، بریکس را نه یک ائتلاف موقت، بلکه بخشی از معماری نظم آینده جهان می‌داند.

دیپلماسی فشرده دوجانبه؛ پنج دیدار با همتایان

در حاشیه نشست بریکس، عباس عراقچی چندین دیدار دوجانبه با همتایان خود از روسیه، آفریقای جنوبی، مصر، مالزی و تایلند و همچنین با همتای هندی خود انجام داد که هریک از حیث پیام‌رسانی و هماهنگی منطقه‌ای دارای اهمیت راهبردی بود.

دیدار با همتای روسی

شاید مهم‌ترین دیدار وزیر امور خارجه، به دیدار با همتای روسی تعلق داشت. دو طرف به‌طور عمیق و محرمانه درباره روند حل ‌جنگ خاورمیانه تبادل‌ نظر کردند. لاوروف بر اهمیت حفظ آتش‌بس و صلح شکننده و همچنین جلوگیری از اختلال در تلاش‌های سیاسی و دیپلماتیک برای دستیابی به توافق جامع ایران و آمریکا تأکید کرد.

وزیر خارجه روسیه آمادگی کشورش را برای ارائه تسهیلات به طرفین جهت یافتن راه‌حل‌های قابل قبول اعلام کرد.

دیدار با وزیر خارجه آفریقای جنوبی

عباس عراقچی در ادامه با لامولا، وزیر امور خارجه ‌آفریقای جنوبی‌ دیدار کرد. عراقچی از مواضع سازنده و مثبت آفریقای جنوبی در قبال جنگ تحمیلی علیه ایران قدردانی کرد و با اشاره به مواضع این کشور در حمایت از مردم فلسطین، نتانیاهو را «جنایتکار جنگی» خواند.

همتای آفریقای جنوبی نیز بر حمایت قاطع کشورش از مسیر دیپلماتیک تأکید کرد.

دیدار با همتای مصری و مالزی

عراقچی دیدار مهمی هم با عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر داشت. دو طرف آخرین وضعیت منطقه غرب آسیا، روند تحولات پس از آتش‌بس و ضرورت تداوم رایزنی‌های منطقه‌ای برای کمک به ثبات و امنیت منطقه را بررسی کردند.

دیداری با وزیر خارجه مالزی نیز برگزار شد و عراقچی جنگ ۴۰‌روزه را نقطه عطفی مهم در تحولات منطقه غرب آسیا توصیف کرد و گفت: امروز کشورهای منطقه بیش از هر زمان دیگری دریافته‌اند که امنیت منطقه‌ای یک کل به‌هم‌پیوسته است و نمی‌توان برای تأمین امنیت منطقه به آمریکا و رژیم اسرائیل متکی بود.

وزیر خارجه مالزی نیز بر مخالفت کشورش با توسل به زور تأکید کرد.

دیدار با وزیر خارجه تایلند

عراقچی دیداری هم با فوآنگ کتکئو، وزیر امور خارجه تایلند، داشت که وزیر امور خارجه کشورمان با اشاره به سابقه بدعهدی آمریکا در قبال توافق هسته‌ای، اظهار کرد:آمریکایی‌ها طی یک سال گذشته دو بار به مسیر دیپلماسی خیانت کرده و در میانه مذاکرات، علیه ایران دست به حمله نظامی زدند.

همتای تایلندی نیز از هر ابتکاری که به ثبات و کاهش تنش در منطقه کمک کند، حمایت کرد.

وزیر امور خارجه کشورمان با همتای هندی هم دیدار و گفت‌وگو داشت.

دیدار با نخست وزیر هند

همچنین سیدعباس عراقچی در حاشیه نشست، با مودی، نخست‌وزیر هند گفت‌وگو کرد. وزیر امور خارجه کشورمان در این گفت‌وگو با اشاره به روابط تاریخی و دوستانه تهران-دهلی‌نو، مبادرت به تشریح آخرین وضعیت فعلی جنگ و پیامدهای ناشی از آن کرد.

ناراندا مودی، نخست‌وزیر هند نیز در این گفت‌وگو ضمن تأکید بر اهمیت حفظ مناسبات دو کشور، ثبات و امنیت منطقه را مورد اشاره قرار داد و بر آمادگی هند برای کمک به استقرار امنیت در ‌منطقه‌ تأکید کرد.

کارشکنی امارات بریکس را بدون بیانیه پایانی مشترک گذاشت

اختلافات تهران و ابوظبی و همچنین کارشکنی امارات مانع از دستیابی اعضا به اجماع برای صدور بیانیه مشترک پایانی شد؛ در نتیجه، برخلاف روال معمول، نشست دهلی‌نو بدون بیانیه مشترک پایان یافت و تنها بیانیه‌ای از سوی رئیس دوره‌ای بریکس منتشر شد.

تغییر موازنه در بریکس؛ دستاورد واقعی تهران چه بود؟

در جریان نشست بریکس ایران در سه حوزه موفق عمل کرد، نخست اینکه تبدیل ایران از «متهم» به «مدعی»؛ تهران توانست فضای نشست را از تمرکز بر اقدامات متقابل ایران، به سمت اصل تجاوز و نقش حامیان منطقه‌ای آن تغییر دهد.

دوم تثبیت ایران به‌عنوان بازیگر مؤثر در نظم در حال گذار؛ سخنان عراقچی نشان داد ایران بخشی از طراحی نظم آینده است.

سوم، افزایش وزن ژئوپلیتیک تهران در بریکس؛ حجم رایزنی‌ها، نوع واکنش اعضا نشان داد که ایران اکنون به یکی از پرونده‌های تعیین‌کننده در آینده بریکس تبدیل شده است.

نشست دهلی‌نو نشان داد بریکس دیگر صرفاً یک بلوک اقتصادی نیست؛ این مجموعه به تدریج به صحنه رقابت روایت‌ها، بازتعریف ائتلاف‌ها و شکل‌گیری نظم جدید جهانی تبدیل می‌شود.

در این میان، جمهوری اسلامی ایران تلاش کرد برای تثبیت روایت خود استفاده کند؛ روایتی مبتنی بر مقاومت، چندجانبه‌گرایی و مقابله با هژمونی غرب. در جریان این نشست یک واقعیت آشکار شد اینکه ایران دیگر صرفاً موضوع تحولات منطقه نیست، بلکه به یکی از بازیگران تأثیرگذار در معادلات نظم جهانیِ در حال گذار تبدیل شده است؛ وضعیتی که بریکس نیز دیگر نمی‌تواند آن را نادیده بگیرد.

به گزارش آرمان آرا، حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان فارسی، با اشاره به ظرفیت گسترده زبان و ادب فارسی برای ترویج فرهنگ و تمدن غنی ایران اسلامی در گستره جهانی تاکید کردند: حماسه حضور و دفاع و پیروزی ملت عزیز ایران در دفاع مقدس سوم تکلیف بزرگی را بر دوش اهالی فرهنگ و ادب و هنر می‌گذارد تا همچون فردوسی برخیزند و بعثت هنرمندان را در امتداد بعثت مردم رقم زنند و روایت خیزش عظیم ملت را در تاریخ، ماندگار کنند.

متن پیام رهبر انقلاب اسلامی به این شرح است:

بسم‌الله الرّحمن الرّحیم

زبان فارسی علاوه بر ابزار گفتار و نوشتار، قالب شناخت و رشته‌ی اتّصال اندیشه و مرزهای هویتی ایرانیان را تشکیل میدهد. زبان و ادب فارسی یکی از بزرگترین ظرفیتها برای ترویج فرهنگ و تمدّن غنی ایرانِ اسلامی در گستره‌ی جهانی است؛ و توصیه‌ی رهبر حکیم و شهیدمان اعلی‌الله مقامه‌الشریف به قدرتمند شدن زبان فارسی، چراغ راه اقتدارِ «تمدن ایرانی ـ اسلامی» می‌باشد.

ملت عزیز ایران در دفاع مقدس سوم نیز همچون دو جنگ تحمیلی قبلی ثابت کردند که داستانهای اسطوره‌ای فردوسی، واقعیت زندگی و شخصیت قهرمانانه‌ی آنان بوده و مفاهیم انسان‌ساز، سلحشورانه، و قرآنیِ شاهنامه، همه‌ی اقوام و اقشار ایران را در حفظ هویت، اصالت و استقلال خود و مبارزه با «ضحّاک‌وَشانِ» متجاوز، همدل و همراه و همساز میکند. این حماسه‌ی حضور و دفاع و پیروزی، تکلیف بزرگی را بر دوش اهالی فرهنگ و ادب و هنر می‌گذارد تا همچون فردوسی برخیزند و بعثت هنرمندان را در امتداد بعثت مردم رقم زنند؛ فکر و قلم و زبان را با هنر درآمیزند و روایت خیزش عظیم ملت را در تاریخ، ماندگار کنند.

از سوی دیگر مقاومت غیورانه و پیروزی افتخارآمیز در برابر تهاجم دیوسیرتان و شیاطین جهان، ملت را برای پاسداری از استقلال تمدنی و مقابله با تهاجم زبانی، فرهنگی، و سبک زندگی امریکایی آماده‌تر کرده است تا با ابتکار و نوآوریِ فعالان عرصه‌ی فرهنگی در جهت تأمین پدافند زبانی و گفتمانی و رشد و بالندگی کودکان، نوجوانان و جوانان، مراحل باقیمانده تا پیروزی نهایی را با استواری بیشتر بپیماید، بِعَون‌ الله تعالی.

سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای

۲۵/اردیبهشت/۱۴۰۵

به گزارش خبرنگار اعزامی مهر، سیدعباس عراقچی در نشست وزرای خارجه کشورهای عضو بریکس سخنرانی کرد. متن سخنرانی به شرح زیر است:

جناب آقای دکتر سوبرانیام جایشانکار، وزیر محترم امور خارجه هند،

وزرای محترم امور خارجه کشورهای عضو بریکس،

نمایندگان عالی‌رتبه، همکاران ارجمند،

همان‌گونه که همگی شاهد بوده‌اید، کشور من طی کمتر از یک سال، دو بار هدف تجاوزی وحشیانه و غیرقانونی از سوی ایالات متحده و اسرائیل قرار گرفته است.

حملات علیه مردم ما با ادعاهای دروغینی توجیه شده که با ارزیابی‌های آگاهانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و حتی با برآوردهای نهادهای اطلاعاتی خود آمریکا در تضاد است. حقیقت آن است که ایران، همانند بسیاری از کشورهای مستقل، قربانی توسعه‌طلبی غیرقانونی و جنگ‌افروزی شده است. این‌ها پدیده‌هایی زشت هستند که هیچ جایگاهی در جهان امروز ندارند. کسانی که به‌دنبال ماجراجویی‌های بی‌پروا هستند، شاید تصور کنند که این اقدامات در راستای منافع ژئوپلیتیکی آنان است؛ اما همان‌گونه که امروز ملت‌ها و دولت‌ها در سراسر جهان دریافته‌اند، بی‌ثباتی منطقه‌ای یک وضعیت باخت ـ باخت برای همه طرف‌ها، از جمله برای خود متجاوزان، به شمار می‌رود.

در برابر این خشونت هولناک، مردم ایران با استواری و سربلندی از خود دفاع کرده‌اند. آیا ما از آرمان استقلال خود عقب‌نشینی کردیم؟ آیا در برابر اراده و هوس قدرت‌های سلطه‌گر تسلیم شدیم؟ پاسخ روشن است: هرگز چنین نکرده‌ایم و هرگز نخواهیم کرد.

من از سرزمینی کهن می‌آیم؛ سرزمینی که رهبرانش با شجاعت در کنار مردم خود برای تحقق عدالت، استقلال، و دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی ایستاده‌اند و جان خود را در راه آرمان‌های تاریخی و ملی فدا کرده‌اند.

من از جانب ایرانی سخن می‌گویم که نیروهای مسلح، کادر درمان، معلمان و نیروهای انتظامی آن، حتی یک‌بار نیز امنیت شخصی خود را بر نجات جان مردمی که موظف به حفاظت از آنان بودند ترجیح ندادند و با افتخار در خط مقدم انسانیت خدمت کردند.

من از جانب مردمی سخن می‌گویم که زیر بمباران‌های هولناک، ایستادگی را برگزیدند؛ از مادران میناب که زیر بار اندوه از دست دادن فرزندانشان خم نشدند؛ از جوانانی که اجازه نمی‌دهند غبار جنگ آینده روشن آنان را محو کند؛ و از ملتی که با وجود همه فشارها، همچنان به جهانی آزاد، باثبات و عادلانه ایمان دارد.

اکنون باید برای همگان روشن شده باشد که ایران شکست‌ناپذیر است و هر زمان تحت فشار قرار گیرد، نیرومندتر و متحدتر از پیش ظاهر می‌شود. همان‌گونه که آماده‌ایم با تمام توان برای دفاع از آزادی و سرزمین خود بجنگیم، به همان اندازه نیز آماده پیگیری و پاسداری از دیپلماسی هستیم.

همان‌طور که بارها تأکید کرده‌ام، هیچ‌گونه راه‌حل نظامی برای هر موضوعی که به ایران مربوط باشد وجود ندارد. ما ایرانیان هرگز در برابر هیچ فشار یا تهدیدی سر خم نمی‌کنیم، اما به زبان احترام پاسخ متقابل می‌دهیم. هرچند نیروهای مسلح قدرتمند ما آماده‌اند پاسخی کوبنده و ویرانگر به متجاوزان خارجی بدهند، اما مردم ما صلح‌طلب هستند و خواهان جنگ نیستند. در این وضعیت شرم‌آور، ما متجاوز نیستیم؛ بلکه طرفی هستیم که مورد ظلم و تجاوز قرار گرفته است.

جناب رئیس، همکاران ارجمند،

در طول یک سال گذشته، این افتخار را داشته‌ام که در دو نشست بریکس شرکت کنم تا باور دولت ایران را بیان کنم، باور به اینکه این سازوکار، نماد ظهور نظمی نوین در جهان است؛ نظمی که در آن جنوب جهانی یکی از معماران اصلی آینده جهان به شمار می‌رود. آنچه زمانی آرمانی بلندپروازانه بود، امروز به واقعیت تبدیل شده است؛ اما این واقعیت، واقعیتی شکننده است. قدرت‌های امپریالیستیِ رو به افول می‌خواهند زمان را به عقب بازگردانند و در مسیر سقوط خود، با استیصال واکنش‌های تهاجمی نشان می‌دهند.

این مسئله برای مجموعه کشورهای بریکس‌پلاس اهمیت اساسی دارد، زیرا نبردی که ایران در آن ایستادگی کرده، دفاع از همه اعضاء و دفاع از جهانی جدید است که در حال ساختن آن هستیم. سربازان شجاع ما جان خود را برای مقابله با هژمونی غرب و مصونیتی که آمریکا تصور می‌کند از آن برخوردار است، فدا کرده‌اند. اگرچه ایران از حمایت و همبستگی کشورهای بریکس سپاسگزار است، اما ضرورت دارد که همگی تلاش‌های خود را برای پایان دادن به این احساس برتری و مصونیت از سوی آمریکاافزایش دهیم؛ احساسی که هیچ جایگاهی در جهان امروز ندارد.

برای تقریباً همه حاضران در این نشست، مقاومت در برابر زورگویی آمریکا نبردی ناآشنا نیست. بسیاری از ما با شکل‌های متفاوتی از همین فشار و اجبار نفرت‌انگیز روبه‌رو هستیم.

اکنون زمان آن فرا رسیده است که با همکاری یکدیگر روشن کنیم این‌گونه رفتارها باید به زباله‌دان تاریخ سپرده شوند.

امروز ملت‌های ما بیش از هر زمان دیگری به یکدیگر نزدیک شده‌اند و نمی‌توانیم تهدید مشترک و خطرناکی را که همگی با آن روبه‌رو هستیم نادیده بگیریم.

تاریخ نشان داده است که امپراتوری‌های رو به افول برای جلوگیری از سرنوشت اجتناب‌ناپذیر خود، از هیچ اقدامی فروگذار نمی‌کنند. حیوان زخمی در مسیر سقوط، با ناامیدی چنگ می‌زند و غرش می‌کند. کنار گذاشتن همه ظواهر و نقاب‌ها را می‌توان در فجایعی دید که غرب یا آشکارا دنبال کرده یا بی‌شرمانه از آن‌ها در جنوب جهانی حمایت مالی و سیاسی کرده است؛ چه در آسیا، چه در آفریقا و چه در آمریکای لاتین. آنچه زمانی غیرقابل تصور و عمیقاً شرم‌آور تلقی می‌شد، امروز یا نادیده گرفته می‌شود یا آشکارا در پایتخت‌های غربی مورد پذیرش قرار می‌گیرد: یعنی نسل‌کشی‌های هولناک، نقض تکان‌دهنده حاکمیت کشورها، و دزدی دریایی آشکار در آب‌های آزاد. این جنایات، و سکوت غرب در برابر آن‌ها، تنها زمانی ممکن می‌شود که نوعی احساس مصونیت و بی‌کیفرمانیوجود داشته باشد. این احساس کاذب برتری و مصونیت باید به دست همه ما در هم شکسته شود.

از این رو، ایران از کشورهای عضو بریکس و همه اعضای مسئول جامعه بین‌المللی می‌خواهد که نقض حقوق بین‌الملل از سوی ایالات متحده و اسرائیل، از جمله تجاوز غیرقانونی آنان علیه ایران را به‌صراحت محکوم کنند؛ از سیاسی‌سازی نهادهای بین‌المللی جلوگیری به عمل آورند؛ و اقدامات عملی برای متوقف ساختن جنگ‌افروزی و پایان دادن به مصونیت ناقضان منشور سازمان ملل متحد اتخاذ کنند.

ما بر این باوریم که بریکس می‌تواند ـ و باید ـ به یکی از ستون‌های اصلی در شکل‌دهی به نظم جهانی تبدیل شود، نظمی که عادلانه‌تر، متوازن‌تر و انسانی‌تر باشد؛ نظمی که در آن، قدرت هرگز جایگزین حق نشود.

ملت‌هایی که برای عزت و استقلال خود ایستادگی می‌کنند، ممکن است سختی‌های فراوانی را تحمل کنند، اما هرگز شکست نخواهند خورد.

جناب رئیس، از توجه شما سپاسگزارم.

خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از هشت سال و نیم از اولین سفر خود، بار دیگر به چین سفر کرد؛ سفری که ترامپ در آن احتمالا فرصت‌های زیادی در اختیار نخواهد داشت. ارتش آمریکا در طول یک ماه و نیم جنگ با ایران، بخش زیادی از ذخایر تسلیحات و مهمات خود را از دست داد و ترامپ نیز از داخل و خارج مورد انتقادهای زیادی قرار گرفت و محبوبیت او و شانس حزبش در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره که قرار است در آبان آینده برگزار شود، کاهش پیدا کرده است.

الجزیره در این زمینه می نویسد که ناظران مسائل سیاسی معتقدند که پکن از این بحران چندین دستاورد در رقابت با رقیب سنتی خود به دست آورده است. با وجود اظهارات خوش‌بینانه و تشریفات پروتکلی که در پکن در انتظار ترامپ است، به نظر می‌رسد این اجلاس از دستیابی به یک راه‌حل جامع فاصله دارد. جنگ ایران همچنان ادامه دارد، تنش‌ها بر سر تایوان در حال افزایش است، جنگ تجاری بین دو کشور حل نشده است و مشکل انرژی، ریزتراشه‌های الکترونیکی و فلزات کمیاب به سلاح‌های ژئوپلیتیک در نبرد برای بازسازی موازنه قدرت در قرن بیست و یکم تبدیل می‌شوند.

هیئت همراه ترامپ در این سفر

اسکات بیسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، از مهم‌ترین اعضای هیئت همراه ترامپ در سفر به چین است. نکته قابل توجه در این دیدار، مشارکت رؤسای شرکت‌های بزرگ آمریکایی است که برجسته‌ترین آنها ایلان ماسک از تسلا و تیم کوک از اپل هستند. یک مقام کاخ سفید فهرستی از حضور مدیران عامل گروه‌های غول‌پیکر آمریکایی در زمینه‌های صنعتی مانند بوئینگ و جنرال الکتریک، و بخش مالی مانند گلدمن ساکس، ویزا و مسترکارت، و فناوری مانند متا و سیسکو در این سفر خبر داد.

محورهای مذاکرات شی و ترامپ

این سفر در زمانی انجام می‌شود که تنش‌ها در منطقه خاورمیانه به اوج خود رسیده است. روابط بین آمریکا و چین در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ شاهد تنش‌های زیادی بوده است. این اختلافات در افزایش تعرفه‌های گمرکی واشنگتن، اعمال محدودیت‌ بر فناوری های چینی، و تلاش‌های چین برای کنترل عناصر خاکی نادر نمود پیدا کرد.

با این وجود مذاکرات دوجانبه در این سفر در محورهای زیر انجام خواهد شد:

الف: اقتصاد و تجارت

روابط تجاری دوجانبه یکی از محورهای مهم مذاکرات به شمار می‌رود، آن هم در شرایطی که سال گذشته شاهد رویارویی دو طرف از طریق تعرفه‌های گمرکی و محدودیت‌های متعدد بر مبادلات تجاری دوجانبه بودیم. با این وجود دو طرف نیاز به آرامش در مناسبات دوجانبه دارند. چین اولویت بالایی برای رشد اقتصادی قائل است و بنابراین به دنبال حفظ ثبات اقتصاد جهانی در مواجهه با چالش‌های کنونی مانند کندی رشد و بازگشت فشارهای تورمی است.

آرامش بین دو کشور همچنین به نفع آمریکا نیز هست. ترامپ در سایه نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای به دنبال دستیابی به دستاوردهای اقتصادی است که شانس او و حزب جمهوری‌خواهش را افزایش دهد.

ب: پرونده ایران

علاوه بر تجارت، انتظار می‌رود بحران خاورمیانه، و پیامدهای جهانی و تأثیرات آن بر دو طرف، جایگاه مهمی در مذاکرات داشته باشد. واشنگتن اعلام کرد که ترامپ قصد دارد از سفر خود به چین استفاده کند تا پکن از نفوذ خود بر ایران برای کمک به حل بحران خلیج فارس بهره ببرد.

چین یک شریک اقتصادی و سیاسی کلیدی برای ایران است و با اختلاف زیادی بزرگترین واردکننده نفت ایران محسوب می‌شود. این کشور غول‌پیکر آسیایی به طور مستقیم تحت تأثیر رویارویی آمریکا و ایران و بسته شدن تقریباً کامل تنگه هرمز قرار دارد.

ج: تایوان

ترامپ دوشنبه گفت که با شی درباره فروش تسلیحات به تایوان گفتگو خواهد کرد. با این وجود سخنگوی وزارت خارجه چین اعلام کرد که کشورش به طور «قاطع و بدون ابهام» با این قراردادها مخالف است. ترامپ در دسامبر گذشته بزرگترین قرارداد تسلیحاتی آمریکا با تایوان را اعلام کرد که ارزش آن بیش از ۱۱ میلیارد دلار بود.

د: هوش مصنوعی

دو طرف همچنین به دنبال تفاهمات تدریجی در مورد مسائل حل نشده در زمینه فناوری، تراشه‌های الکترونیکی و هوش مصنوعی هستند. آمریکا به شدت بر چین فشار می‌آورد تا از دسترسی آن به برخی فناوری‌های پیشرفته در زمینه هوش مصنوعی جلوگیری کند. ریز تراشه‌های الکترونیکی یکی از عرصه‌های فشار آمریکا بر چین است.

ناظران معتقدند که درگیری واقعی بین دو طرف در «حاکمیت فناوری» نهفته است. در حالی که واشنگتن از چین می‌خواهد بازارهای خود را باز کند و محدودیت‌ها را از دستیابی آمریکا به فلزات کمیاب به عنوان عنصر ضروری برای صنایع دفاعی بردارد، پکن برای رفع ممنوعیت ریز تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی فشار می‌آورد.

ترامپ از چین چه می‌خواهد؟

به نوشته خبرگزاری رویترز ترامپ می‌خواهد از چین برای پایان دادن به جنگ علیه ایران کمک بگیرد. آلخاندرو ریس، استاد سیاست خارجی چین در دانشگاه هنگ کنگ، می‌گوید که ترامپ «بیشتر از آنچه چین به او نیاز دارد، به چین نیاز دارد.» او به رویترز گفت که رئیس‌جمهور آمریکا به نوعی «پیروزی در سیاست خارجی» نیاز دارد تا وانمود کند به دنبال تضمین ثبات در جهان است و آشفتگی‌های سیاسی در سطح جهانی ایجاد نمی کند.

روزنامه گاردین نیز نوشت که ترامپ برای حل بحران بستن تنگه هرمز از شی جین پینگ درخواست کمک دارد. این روزنامه می‌افزاید که این وضعیت، پیش از آغاز رسمی مذاکرات، نفوذ دیپلماتیک عظیمی به پکن می‌دهد.

چین از آمریکا چه می‌خواهد؟

روزنامه‌های آمریکایی می‌گویند که برجسته‌ترین مسئله ژئوپلیتیکی مد نظر پکن، آینده تایوان است و چین تمایل خود را برای کسب دستاوردهایی در این پرونده نشان داده است. پیش از این سفر، گمانه‌زنی‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه ترامپ ممکن است موضع آمریکا را در مورد آینده این جزیره تغییر دهد، و به جای اکتفا به عدم حمایت از این جزیره، مخالفت صریح واشنگتن با استقلال تایوان را اعلام کند.