اینفوگرافیک/ از ضوابط کنکور ۱۴۰۵ چه می‌دانیم؟ 

مهم‌ترین مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص شرایط و ضوابط آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ توسط دبیرخانه شورای سنجش و پذیرش دانشجو، اعلام شد. ثبت‌نام آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ از ۱۸ اسفندماه جاری آغاز می‌شود و ۲۸ این ماه به اتمام می رسد. همچنین کنکور سال ۱۴۰۵ در روزهای ۱۱ و ۱۲ تیرماه برگزار خواهد شد.

اینفوگرافیک/ از ضوابط کنکور ۱۴۰۵ چه می‌دانیم؟ 

اینفوگرافیک: مهدی برازنده 

ورود گرافن و مواد دوبعدی به دنیای صنعتی نیمه‌هادی‌ها با لیزر

یک کنسرسیوم اروپایی با توسعه فرایند لیزری دیجیتال، امکان انتقال گرافن و دیگر مواد دوبعدی را روی ویفرهای سازگار با CMOS و فوتونیک سیلیکون فراهم کرده است. این روش بدون نیاز به حلال و با دقت بالا، گامی کلیدی به سمت تولید صنعتی نانو-اپتوالکترونیک‌های پیشرفته محسوب می‌شود. آینده ادغام مواد دوبعدی با حسگرها، مبدل‌های نوری و ماژول‌های فوتونیکی پرسرعت اکنون روشن‌تر شده است.

به گزارش ایسنا، کنسرسیوم اروپایی L2D2، تحت حمایت شورای نوآوری اروپا (European Innovation Council) و با مشارکت دانشگاه ملی فنی آتن (NTUA)، شرکت‌های Graphenea Semiconductor، NVIDIA Mellanox، دانشگاه Bar-Ilan و شرکت Exelixis Research Management & Communication اعلام کرد که به پیشرفت‌های فنی چشمگیری در ادغام مواد دوبعدی با ویفرهای صنعتی دست یافته است.

این پروژه موفق به توسعه فرایند Laser Digital Transfer (LDT) شده است؛ یک روش دیجیتال مبتنی بر لیزر که در یک مرحله، بدون استفاده از حلال، مواد دوبعدی مانند گرافن را روی ویفرهای سازگار با CMOS و فوتونیک سیلیکون تا ابعاد ۸ اینچ منتقل می‌کند. این فناوری، یکی از بزرگ‌ترین موانع در مسیر ادغام صنعتی مواد دوبعدی را برطرف کرده است: * امکان انتقال انتخابی، پاک و بدون نقص در مقیاس صنعتی.

* قابلیت‌های برجسته LDT

* انتقال و الگوپردازی پیکسل‌های مواد دوبعدی با اندازه ویژگی از کمتر از ۱۰ میکرومتر تا بیش از ۵۰۰ میکرومتر

* سازگاری با ویفرهای ۴ و ۸ اینچی

* انتقال پاک بدون باقی‌مانده‌های پلیمری یا آلودگی حلالی

* قابلیت تکرارپذیری صنعتی و خودکارسازی فرایند.

این ویژگی‌ها راه را برای ادغام گرافن و دیگر مواد دوبعدی در دستگاه‌های نانو-اپتوالکترونیک پیشرفته باز می‌کند، از جمله: مدولاتورها و آشکارسازهای نوری، ترنسسیورهای یکپارچه و طیف گسترده‌ای از حسگرها.

پروفسور ایوانا زرگوتی (Ioanna Zergioti)، هماهنگ‌کننده پروژه و استاد دانشگاه NTUA، درباره اهمیت این فناوری گفت: LDT یک گام تعیین‌کننده برای پر کردن فاصله میان تحقیقات مواد دوبعدی و تولید صنعتی با استانداردهای نیمه‌هادی‌ها است. نتایج ما نشان می‌دهد که ادغام در مقیاس ویفر اکنون در دسترس قرار گرفته است.

چشم‌انداز آینده

با توجه به قابلیت‌های LDT، ادغام مواد دوبعدی دیگر محدود به آزمایشگاه نیست و می‌تواند مستقیم وارد تولید سیستم‌های فوتونیکی و نانوالکترونیک‌های صنعتی شود. این امکان شامل تولید ماژول‌های نوری پرسرعت، حسگرهای حساس و قطعات نوری کوچک‌شده است که کاربرد آن‌ها در شبکه‌های مخابراتی، ارتباطات داده پرسرعت و حسگرهای پیشرفته صنعتی چشمگیر خواهد بود.

به نقل از ستاد نانو، پیشرفت کنسرسیوم L2D2، نشانه‌ای روشن است از ورود مواد دوبعدی به خط تولید نیمه‌هادی‌ها و تحقق وعده فناوری‌هایی که سال‌ها در سطح تحقیقاتی باقی مانده بودند، اکنون در مسیر صنعتی شدن هستند.

انتهای پیام

«اوپن‌ای‌آی» از یک برنامه هوش مصنوعی برای دانشمندان رونمایی کرد

برنامه جدید «اوپن‌ای‌آی»، یک فضای کاری مبتنی بر هوش مصنوعی را برای دانشمندان فراهم می‌کند.

به گزارش ایسنا، شرکت «اوپن‌ای‌آی»(OpenAI) روز سه‌شنبه یک برنامه علمی جدید را به نام «پریسم»(Prism) عرضه کرد که به صورت رایگان برای هر کسی که دارای حساب «چت‌جی‌پی‌تی»(ChatGPT) است، در دسترس قرار دارد.

به نقل از تک کرانچ، پریسم که به عنوان یک پردازشگر متن و برنامه پژوهشی پیشرفته هوش مصنوعی برای مقالات علمی طراحی شده، عمیقاً با «GPT-5.2» ادغام شده است که می‌توان از آن برای ارزیابی ادعاها، اصلاح نثر یا جست‌وجوی پژوهش‌های پیشین استفاده کرد.

پریسم برای انجام دادن پژوهش‌ها به تنهایی و بدون راهنمایی انسان طراحی نشده است. مقامات اوپن‌ای‌آی معتقدند که این نرم‌افزار، کار دانشمندان انسانی را تسریع می‌کند و آن را با رابط‌های برنامه‌نویسی مانند «کرسر»(Cursor) و «ویندسرف»(Windsurf) مقایسه می‌کنند.

«کوین ویل»(Kevin Weil)، معاون رئیس بخش علم اوپن‌ای‌آی در کنفرانس مطبوعاتی معرفی این برنامه، گفت: من فکر می‌کنم سال ۲۰۲۶ برای هوش مصنوعی و علم همان چیزی خواهد بود که سال ۲۰۲۵ برای هوش مصنوعی و مهندسی نرم‌افزار بود.

این نرم‌افزار جدید که از طریق یک برنامه وب قابل دسترسی است، در حالی عرضه می‌شود که اوپن‌ای‌آی با سیل بزرگی از پرسش‌های علمی سرازیرشده به محصولات مصرفی خود مانند چت‌جی‌پی‌تی روبه‌رو شده است. این شرکت می‌گوید که چت‌جی‌پی‌تی به طور میانگین ​​​​هفته‌ای ۸.۴ میلیون پیام را درباره موضوعات پیشرفته در علوم پایه دریافت می‌کند؛ اگرچه تشخیص این که چه تعداد از آنها از سوی پژوهشگران حرفه‌ای هستند، دشوار است.

پژوهش با کمک هوش مصنوعی به تدریج در میان پژوهشگران دانشگاهی رایج‌تر می‌شود. در حوزه ریاضی، از مدل‌های هوش مصنوعی برای اثبات تعدادی از مسائل قدیمی «اردوش» (Erdős) به کمک ترکیبی از بررسی متون و کاربردهای جدید روش‌های موجود استفاده شده است.

مقاله‌ای که در ماه دسامبر منتشر شد، از GPT 5.2 Pro برای اثبات یک اصل اساسی نظریه آماری استفاده کرد و پژوهشگران انسانی فقط کار مدل را تشویق و تأیید کردند. اوپن‌ای‌آی در یک پست وبلاگ، نتیجه کار را تحسین کرد و از آن به عنوان مدلی برای همکاری انسان و هوش مصنوعی در پژوهش‌های آینده نام برد. در این پست آمده است: مدل‌های پیشرو در حوزه‌هایی با مبانی نظری بدیهی می‌توانند به کاوش در اثبات‌ها، آزمایش فرضیه‌ها و شناسایی ارتباطاتی کمک کنند که در غیر این صورت ممکن است کشف آنها به تلاش قابل توجه انسان نیاز داشته باشد.

بخش عمده‌ای از ارزش سیستم جدید اوپن‌ای‌آی از کار ساده محصول براساس استانداردهای موجود ناشی می‌شود. پریسم با سیستم متن‌باز «لاتکس»(LaTeX) که برای قالب‌بندی و تایپ مقالات علمی مورد استفاده قرار می‌گیرد، ادغام می‌شود، اما به طور قابل توجهی فراتر از بیشتر نرم‌افزارهای موجود عمل می‌کند. این برنامه از قابلیت‌های بصری GPT 5.2 نیز بهره می‌برد تا به پژوهشگران امکان دهد نمودارها را از نقاشی‌های آنلاین روی تخته سفید جمع‌آوری کنند.

شاید قدرتمندترین ویژگی از ترکیب قدرت‌های معمول یک مدل هوش مصنوعی با مدیریت دقیق‌تر محتوا حاصل شود. وقتی کاربران از طریق پریسم یک پنجره چت‌جی‌پی‌تی را باز می‌کنند، مدل می‌تواند به کل محتوای پروژه دسترسی داشته باشد و پاسخ‌های مرتبط‌تر و هوشمندانه‌تری را ارائه دهد.

بخش زیادی از این کار برای یک کاربر باهوش GPT-5.2 امکان‌پذیر است، اما اوپن ای‌آی امید دارد که یک رابط کاربری بهتر بتواند پژوهشگران علمی را سریع‌تر جذب کند. ویل این کار را به عنوان ترکیبی از همان عواملی توصیف کرد که فناوری‌های هوش مصنوعی را در مهندسی نرم‌افزار بسیار قدرتمند کرده‌اند. او به خبرنگاران گفت: مهندسی نرم‌افزار تا حدی به دلیل مدل‌های شگفت‌انگیز و تا حدی به دلیل یکپارچه‌سازی عمیق گردش کار شتاب گرفت.

انتهای پیام

آغاز ثبت نام بدون کنکور دکترا پیام نور

معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور از آغاز ثبت نام بدون کنکور دکترا پیام نور برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ خبر داد.

 

به گزارش آرمان‌آرا مظلومیان با اعلام این خبر، اظهار داشت: دانشگاه پیام‌نور با اجرای این دستورالعمل، فرصت کم‌نظیری برای دانشجویان ممتاز و نخبگان علمی فراهم می‌آورد تا بدون آزمون و بر مبنای شایستگی‌های علمی و پژوهشی در مسیر تحصیلات تکمیلی گام بردارند.

وی افزود: ثبت نام بدون کنکور دکترا پیام نور از متقاضیان طبق دستورالعمل مرکز سنجش و آزمون انجام می‌شود و واجدان شرایط می‌توانند از ۸ بهمن تا ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ با مطالعه دقیق شرایط و ارسال مدارک خود به نشانی  https://accept.pnu.ac.ir در این فرآیند شرکت کنند و در بازه زمانی تعیین شده مدارک خود را ارسال کنند.

متقاضیان گرامی؛ لطفاً پیش از اقدام به ثبت نام، شرایط پذیرش را به دقت مطالعه و از واجد شرایط بودن خود اطمینان حاصل فرمایید.

دانلود فراخوان پذیرش ثبت نام بدون کنکور دکترا کلیک کنید

لامپ ادیسون به طور تصادفی گرافن تولید کرده است

دانشمندان می‌گویند لامپ ادیسون در سال ۱۸۷۹ ممکن است به طور تصادفی گرافن تولید کرده باشد. این یعنی این ماده معجزه‌آسا ممکن است دهه‌ها قبل از شناسایی رسمی آن تشکیل شده باشد.

به گزارش ایسنا، محققان در ایالات متحده شواهدی را کشف کرده‌اند که نشان می‌دهد «توماس ادیسون» ممکن است بیش از یک قرن قبل از شناسایی رسمی گرافن(graphene)، هنگام توسعه اولین لامپ خود در سال ۱۸۷۹ به طور تصادفی آن را تولید کرده باشد.

این مطالعه به رهبری جیمز تور(James Tour)، استاد شیمی و علوم مواد و مهندسی نانو در دانشگاه رایس(Rice)، با هدف بازسازی آزمایش‌های اولیه لامپ ادیسون با استفاده از ابزارهای تحلیلی مدرن انجام شد.

محققان طرح لامپ رشته کربنی مخترع آمریکایی را تکرار کردند و شرایط الکتریکی مشابه با آنچه در قرن نوزدهم استفاده می‌شد را اعمال کردند. سپس آنها متوجه شدند که بخش‌هایی از رشته به گرافن توربواستراتیک (Turbostratic graphene) تبدیل می‌شود.

گرافن توربواستراتیک نوعی گرافن چند لایه است که به دلیل چرخش تصادفی و چیدمان ناهم‌تراز بین لایه‌ها شناخته می‌شود. این ماده برای تولید مقیاس‌پذیر و با حجم بالا، به ویژه در ذخیره‌سازی انرژی و تقویت کامپوزیت، بسیار ارزشمند است.

تور، نویسنده مسئول این مقاله خاطرنشان کرد: بازسازی کاری که توماس ادیسون انجام داد، با ابزار و دانشی که اکنون داریم، بسیار هیجان‌انگیز است.

بازسازی لامپ ادیسون

گرافن یک صفحه دو بعدی با ضخامت تک اتم از اتم‌های کربن است که در یک شبکه لانه زنبوری شش‌ضلعی قرار گرفته است. این ماده که نازک‌ترین و قوی‌ترین ماده جهان (حدود ۲۰۰ برابر قوی‌تر از فولاد) محسوب می‌شود، همچنین در میان رساناترین مواد الکتریکی قرار دارد.

علاوه بر این، بسیار انعطاف‌پذیر، شفاف است و به عنوان یک مانع مؤثر در برابر گازها و مایعات عمل می‌کند. این ماده که به عنوان «ماده معجزه‌آسا» شناخته می‌شود، اولین بار در سال ۲۰۰۴ توسط آندره گیم(Andre Geim) و کنستانتین نووسلوف(Konstantin Novoselov) در دانشگاه منچستر انگلستان جداسازی شد.

گرافن از زمان کشف تاکنون به یک ماده حیاتی در الکترونیک و ذخیره‌سازی انرژی تبدیل شده است. امروزه یکی از روش‌های تولید گرافن توربواستراتیک به عنوان «گرمایش فلش ژول»( flash Joule heating) شناخته می‌شود.

در طول این فرآیند، یک جریان الکتریکی به سرعت مواد مبتنی بر کربن را تا دمای تقریبی ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ درجه سانتی‌گراد گرم می‌کند.

با این حال، در اواخر قرن نوزدهم، ادیسون به جای تنگستن مورد استفاده در لامپ‌های رشته‌ای مدرن، به رشته‌های مبتنی بر کربن متکی بود که اغلب از مواد طبیعی مانند بامبوی ژاپنی ساخته می‌شدند.

با عبور برق از این رشته‌ها، مقاومت الکتریکی باعث گرمایش سریعی شد که نور تولید می‌کرد. این تیم معتقد است که این شرایط به طور دقیق «گرمایش فلش ژول» مدرن را منعکس می‌کند و ممکن است برای تولید گرافن کافی بوده باشد.

کشف رشته کربنی

لوکاس ادی(Lucas Eddy)، فارغ‌التحصیل سابق دانشگاه رایس و اولین نویسنده این مقاله در تلاش برای یافتن ساده‌ترین تجهیزات برای تولید انبوه گرافن بود که به یاد آورد که لامپ‌های اولیه اغلب از رشته‌های مبتنی بر کربن استفاده می‌کردند.

وی گفت: من در حال توسعه روش‌هایی برای تولید انبوه گرافن با مواد در دسترس و مقرون به صرفه بودم. من همه چیز را از دستگاه‌های جوش قوسی که از هر چیزی که تا به حال ساخته بودم کارآمدتر بودند، تا درختان صاعقه‌زده که کاملاً بی‌نتیجه بودند، بررسی می‌کردم.

محققان برای آزمایش این فرضیه لامپ‌های به سبک ادیسون‌ساخت دست‌ساز را از یک فروشگاه هنری کوچک در شهر نیویورک تهیه کردند که با مشخصات ثبت اختراع اصلی سال ۱۸۷۹ مطابقت داشت.

سپس محققان لامپ‌ها را بر اساس تنظیمات اولیه به یک منبع تغذیه جریان مستقیم ۱۱۰ ولتی متصل کردند و تقریباً ۲۰ ثانیه آنها را روشن کردند. آنها خاطرنشان کردند که زمان قرار گرفتن در معرض نور طولانی‌تر می‌تواند منجر به تشکیل گرافیت شود.

دانشمندان پس از آزمایش‌ها از میکروسکوپ نوری استفاده کردند و دریافتند که سطح رشته از خاکستری تیره به ظاهری نقره‌ای و فلزی تغییر کرده است. سپس از طیف‌سنجی رامان، یک تکنیک تحلیلی مبتنی بر لیزر که مواد را با تجزیه و تحلیل امضاهای سطح اتمی آنها شناسایی می‌کند، استفاده کردند.

نتایج، وجود گرافن توربواستراتیک را در بخش‌هایی از رشته تأیید کرد. اگرچه هیچ راهی برای تعیین اینکه آیا گرافن در آزمایش‌های اولیه ادیسون باقی مانده است یا خیر، وجود ندارد، اما یافته‌ها نشان می‌دهد که ممکن است مدت‌ها قبل از کشف آن، به شکل اندک تشکیل شده باشد.

«تور» در یک بیانیه مطبوعاتی نتیجه گرفت: یافتن اینکه او می‌توانسته گرافن تولید کند، کنجکاوی را در مورد اینکه چه اطلاعات دیگری در آزمایش‌های تاریخی پنهان شده است، برمی‌انگیزد.

این مطالعه در مجله ACS Nano منتشر شده است.

انتهای پیام

وقتی پایان‌نامه، بی‌معنا و بی‌ارزش می‌شود!


محققان در مطالعه‌ای تازه، به واکاوی تجربه دانشجویانی پرداخته‌اند که نگارش پایان‌نامه را به افراد یا مؤسسات دیگر واگذار کرده‌اند؛ پدیده‌ای که می‌تواند به تضعیف یادگیری و ارزش‌های علمی منجر شود.

نظام تامین مالی برای حمایت از پروژه‌های محیط زیستی طراحی می‌شود

رییس هیات عامل صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به اهمیت حوزه محیط زیست و حمایت از پروژه‌های این حوزه گفت: تلاش می‌کنیم نظام تامین مالی متناسب با پروژه‌های سازمان حفاظت محیط زیست را طراحی و تدوین کنیم و ابزارهای متنوعی برای ارتقای سطح حمایت‌ها از این حوزه درنظر بگیریم.

به گزارش ایسنا دکتر اصغر نوراله‌زاده در نمایشگاه عرضه فناوری‌های کاربردی در حفاظت از محیط زیست، حوزه محیط زیست را یکی از اولویت‌های اصلی کشور توصیف کرد و افزود: امروز و در جریان برگزاری این نمایشگاه، نخستین تفاهم‌نامه میان صندوق نوآوری و سازمان حفاظت محیط زیست منعقد شد و امیدواریم این امر، منجر به ارتقای همکاری‌ها در حوزه محیط زیست به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی کشور شود.

وی با بیان اینکه تعداد ۱۱۳ شرکت دانش‌بنیان به صورت مستقیم در حوزه محیط زیست مشغول فعالیت هستند، اظهار کرد: این شرکت‌ها تاکنون بالغ بر یک همت انواع حمایت‌های مالی (تسهیلات، ضمانت‌نامه، …) از صندوق نوآوری و شکوفایی دریافت کرده‌اند.

نوراله‌زاده با اشاره به اهمیت حوزه محیط زیست و حمایت از پروژه‌های این حوزه با تاکید بر اینکه شاید روش‌های متداول تامین مالی برای برخی پروژه‌ها در این حوزه پاسخگو نباشد، خاطر نشان کرد: در این راستا تلاش می‌کنیم نظام تامین مالی متناسب با پروژه‌های سازمان حفاظت محیط زیست را طراحی و تدوین کنیم و ابزارهای متنوعی برای ارتقای سطح حمایت‌ها از این حوزه درنظر بگیریم.

رییس هیات عامل صندوق نوآوری و شکوفایی ابراز امیدواری کرد که مجموع این اقدامات به توسعه فناوری‌های جدید در حوزه محیط زیست و رشد فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه محیط زیست منجر شود.

حفاظت‌ موثرتر و مطلوب‌برای حفاظت‌های هوشمند و فناوری‌های نوین

شینا انصاری رییس سازمان حفاظت محیط زیست نیز در این رویداد با اشاره به امضای تفاهم‌نامه همکاری میان سازمان حفاظت محیط زیست و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری با هدف توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه در حوزه محیط‌زیست گفت: حل چالش‌های محیط‌زیستی کشور نیازمند همکاری بین‌بخشی با دستگاه‌های مختلف است. صبح امروز تفاهم‌نامه خوبی در راستای همکاری مشترک منعقد شد و امیدواریم تفاهم‌نامه میان سازمان حفاظت محیط زیست و صندوق نوآوری و شکوفایی نیز به حل مسائل کلیدی و چالش‌های محیط‌زیستی کشور کمک کند.

معاون رییس جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: یکی از حوزه‌های همکاری مشترک، در بخش سنجش آلاینده‌ها است. پیش از این بیشتر دستگاه‌های پایش، سنجش و اندازه‌گیری آلاینده‌ها وارداتی بودند، اما در سال‌های اخیر شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور به این حوزه ورود کرده و تجهیزات پیشرفته‌ و دستگاه‌های ابزار دقیق تولید کرده‌اند.

انصاری خاطرنشان کرد: امیدواریم با امضای تفاهم‌نامه همکاری مشترک با معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان و صندوق نوآوری و شکوفایی بتوانیم زمینه توسعه حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور فعال در این بخش را فراهم کنیم.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: حوزه آلودگی‌های نفتی و آلاینده‌های صنایع، یکی دیگر از بخش‌هایی است که می‌توانیم از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان برای حل مشکلات این بخش استفاده کنیم. در قوانین بالادستی عوارض آلایندگی را داریم که براساس آن، صنایع آلاینده برحسب پایش و نظارت‌های صورت‌گرفته توسط سازمان محیط زیست باید درصدی از فروش خود را تحت عنوان عوارض آلایندگی به شهرداری‌ها پرداخت کنند. در سازمان حفاظت محیط زیست امیدواریم صنایع به جای پرداخت این عوارض، به سمت رفع این آلاینده‌ها حرکت کنند و این موضوع، نیازمند توسعه حمایت و ارائه تسهیلات به این صنایع است. شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور می‌توانند در این حوزه نیز ایفای نقش کنند و پای کار بیایند.

وی تصریح کرد: حدود ۱۱ درصد از عرصه سرزمینی کشور تحت عنوان مناطق حفاظت‌شده هستند و مسئولیت مستقیم آنها با سازمان حفاظت محیط زیست است. در این زمینه با برخی مشکلات روبرو هستیم و استفاده از ابزارهای فناوری و هوشمند می‌تواند در این زمینه تاثیرگذار باشد؛ از جمله اینکه ۱۵۰ محیط‌بان شهید داریم و اگر از حفاظت سنتی به حفاظت‌های هوشمند و فناوری‌های نوین حرکت کنیم، مشکلات زیادی برطرف شده و حفاظت‌ها موثرتر و مطلوب‌تر خواهند بود.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: در بند ۱۳ سیاست‌های ابلاغی محیط زیست از سوی مقام معظم رهبری که مهم‌ترین سند بالادستی در این بخش محسوب می‌شود، بر بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته تاکید شده است و ما نیز وظیفه داریم در این راستا حرکت کنیم. برای حل مشکلات زیست محیطی و همچنین تبعات و اثرات ناشی از تغییرات اقلیمی، ضرورت دارد به سمت استفاده از فناوری‌های نوین و ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور کشور حرکت کنیم و امیدواریم این مهم با امضای تفاهم‌نامه مشترک میان سازمان حفاظت محیط زیست و صندوق نوآوری و شکوفایی و همچنین معاونت علمی محقق شود.

انتهای پیام

امضای تفاهم‌نامه همکاری میان معاونت علمی ریاست‌جمهوری و سازمان حفاظت محیط‌زیست

تفاهم‌نامه همکاری میان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری و سازمان حفاظت محیط‌زیست، با هدف توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه در حوزه محیط‌زیست امروز هفتم بهمن‌ماه به امضا رسید.

به گزارش ایسنا، موضوع این تفاهم‌نامه، ایجاد و توسعه سازوکارهای همکاری، مشارکت و هم‌افزایی و بهره‌مندی از توانمندی‌های طرفین در زیست‌بوم فناوری و نوآوری با هدف حل مسائل کلیدی و چالش‌های محیط‌زیستی کشور است. 

همکاری در ارائه راهکارهای علمی، فناورانه و نوآورانه برای پایش و پالایش آلودگی‌های محیط‌زیستی به‌ویژه آلودگی هوا، هم‌افزایی در سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی مبتنی بر فناوری‌های نوین و ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، توسعه بازار محصولات و خدمات دانش‌بنیان داخلی، استانداردسازی و ارزیابی ریسک فناوری‌های محیط‌زیستی با بهره‌گیری از تجارب بین‌المللی و… از جمله اهداف این تفاهم‌نامه عنوان شده است.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، از جمله تعهدات معاونت علمی در این تفاهم‌نامه، شناسایی و معرفی شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه‌های آلودگی هوا، آب، خاک، پسماند، پساب و گردوغبار، همکاری در پروژه‌های امنیت سایبری برای حفاظت از داده‌های محیط زیستی، همکاری در توسعه و به‌کارگیری ظرفیت‌های علمی، فناورانه و نوآورانه در حوزه فناوری‌های نوین، همکاری در توسعه فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان مرتبط با حفاظت و مدیریت محیط زیستی از طریق ظرفیت‌های قانونی و … است.

انتهای پیام

رباتی که بلد است چقدر دست شما را بفشارد!

ربات انسان‌نمای الکس(ALLEX) می‌تواند بدون له کردن دست شما، با شما دست دهد. این ربات بدون حسگرهای لمسی، نیروهایی تا ۱۰۰ گرم را حس می‌کند، در حالی که تا ۴۰ نیوتن نیروی انگشت را منتقل می‌کند.

به گزارش ایسنا، یک ربات انسان‌نمای ساخت کره جنوبی به نام الکس(ALLEX) برای مقابله با یکی از سخت‌ترین چالش‌های رباتیک که تعامل فیزیکی ایمن و طبیعی است، طراحی شده است.

در نمایشگاه CES امسال بود که شرکت «WIRobotics» از «ALLEX» رونمایی کرد و این ربات انسان‌نما به خاطر دست‌ها و بازوهای با درجه آزادی بالا که کنترل نیروی انسانی را در سراسر بدن ارائه می‌دهد، توجه‌ها را به خود جلب کرد.

این ربات که نام آن در واقع برگرفته از عبارت «ALL-EXperience» به معنی «تجربه همه جانبه» است، می‌تواند نیرو، تماس و ضربه را در محیط‌های واقعی حس کرده و به آنها پاسخ دهد و تشخیص بصری و کنترل موقعیتی را تکمیل کند.

ماژولاسیون دقیق نیرو و حرکت انعطاف‌پذیر آن، هم برای کاربردهای صنعتی و هم برای کارهای خانگی مناسب است.

شرکت سازنده، ALLEX را به عنوان پلی بین اتوماسیون سفت و سخت و فضاهای روزمره انسانی معرفی می‌کند.

ربات‌هایی که حس می‌کنند

یک ربات انسان‌نما که قادر به یک دست دادن محکم و طبیعی است، نگاهی اجمالی به آینده‌ای امن‌تر برای تعامل انسان و ربات ارائه می‌دهد.

در یک ویدئو، ALLEX به دلیل توانایی خود در حس کردن، اعمال و پاسخ به نیروی خارجی در لحظه، برجسته شده است. برخلاف دست‌های رباتیک معمولی که سفت و سخت یا غیرفعال هستند، دست ALLEX به طور فعال تنظیم می‌شود و یک دست دادن کنترل‌شده و شبیه به انسان ایجاد می‌کند.

دست‌های چابک و ماهر این ربات دارای موتورهایی هستند که برای هدایت به عقب طراحی شده‌اند و به آنها اجازه می‌دهند تا با خیال راحت حرکت داده یا هدایت شوند. هر انگشت می‌تواند نیروهای ظریف را تشخیص دهد، فشار قوی در قسمت نوک انگشت ایجاد کند و برای بلند کردن اشیاء سنگین‌تر، گرفتن‌های پایدار را حفظ کند. این تعادل قدرت و انعطاف‌پذیری، امکان دستکاری دقیق را بدون به خطر انداختن ایمنی فراهم می‌کند.

بیشتر ربات‌های خودکار پشت موانع ایمنی باقی می‌مانند، اما ALLEX به سیستم‌هایی اشاره می‌کند که می‌توانند نزدیک‌تر به افراد عمل کنند. در حالی که ALLEX هنوز برای استقرار روزمره در نظر گرفته نشده است، شرکت WIRobotics قصد دارد با سایر شرکت‌ها برای ادغام این فناوری آگاه از نیرو در ربات‌های انسان‌نما و صنعتی آینده همکاری کند.

یونگ-جائه کیم(Yong-Jae Kim)، مدیرعامل و مدیر ارشد فناوری WIRobotics، پیش از این در بیانیه‌ای گفته بود: ALLEX فراتر از صرفاً تکرار حرکات انسان است؛ این اولین رباتی است که واقعاً دنیای واقعی را تجربه کرده و به آن پاسخ می‌دهد.

کنترل نیروی انسان‌نما

ربات انسان‌نمای ALLEX که در اوت 2025 رونمایی شد، یک پلتفرم رباتیک انسان‌نما است که برای انجام طیف وسیعی از وظایف با پاسخ به محرک‌های فیزیکی به روش‌هایی که رفتار انسان را به طور دقیق منعکس می‌کنند، مهندسی شده است.

این سیستم دارای 15 درجه آزادی است که امکان حرکت واقعی و تعاملات پیچیده و غنی از تماس را فراهم می‌کند. پاسخگویی به نیرو در آن یک وجه تمایز کلیدی است. ALLEX می‌تواند نیروهایی به کوچکی 100 گرم نیرو را حتی بدون حسگرهای لمسی تشخیص داده و به آنها واکنش نشان دهد، در حالی که تا 40 نیوتن نیروی نوک انگشت را برای دستکاری ایمن و دقیق ارائه می‌دهد.

سیستم بازوی این ربات برای تعامل ایمن و روان طراحی شده است و در مقایسه با ربات‌های مشارکتی معمولی، بیش از 10 برابر اصطکاک و اینرسی چرخشی کمتری ارائه می‌دهد. این امر امکان حرکت روان‌تر و بهتر و ایمنی بیشتر هنگام کار در کنار انسان‌ها را فراهم می‌کند.

مکمل این طراحی، یک مکانیسم جبران گرانش است که از کمر تا قسمت بالای بدن امتداد دارد و ALLEX را قادر می‌سازد تا وظایف سنگین را به طور مؤثر و بدون مصرف انرژی بیش از حد یا فشار مکانیکی انجام دهد.

این ربات با وجود قابلیت‌هایی که دارد، همچنان سبک‌وزن است. وزن دست رباتیک آن تقریباً 700 گرم است، در حالی که وزن مجموعه شانه به پایین تنها حدود 5 کیلوگرم است. ALLEX با یک دست می‌تواند بیش از 3 کیلوگرم بار بلند کند و به نسبت قدرت به وزنی دست یابد که از بسیاری از ربات‌های بزرگتر با وزن بیش از 20 کیلوگرم پیشی می‌گیرد.

شرکت WIRobotics ربات انسان‌نمای ALLEX را به عنوان یک راه حل همه‌کاره در زمینه مراقبت‌های بهداشتی و مراقبت از سالمندان، تولید و اتوماسیون خانگی پیش‌بینی می‌کند. این شرکت قصد دارد ALLEX را به عنوان یک پلتفرم ماژولار توسعه دهد و به کاربران امکان دهد اجزای خاص را بر اساس نیازهای کاربردی تعویض و مستقر کنند.

انتهای پیام

حمایت ارزی از دانش‌بنیان‌ها برای جبران تبعات انتقال ارزی از تالار اول

معاونت علمی ریاست‌جمهوری با هدف جبران نقدینگی ایجاد شده در پی انتقال تامین ارز شرکت‌ها از تالار اول به تالار دوم فراخوان بسته حمایتی ویژه شرکت‌های دانش‌بنیان را از فردا منتشر می‌کند.

به گزارش ایسنا، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری با همکاری صندوق نوآوری و شکوفایی فراخوان بسته حمایتی جبران تغییر نرخ ارز برای شرکت‌های دانش‌بنیان را از فردا منتشر می‌کند. هدف از این فراخوان جبران کسری نقدینگی ناشی از تغییرات نرخ ارز برای تثبیت تولید و فروش محصولات و خدمات دانش‌بنیان اعلام شده است.

دامنه شمول این حمایت شرکت‌های دانش‌بنیانی است که دارای ثبت سفارش تأییدشده مرتبط با محصولات و خدمات دانش‌بنیان در سامانه جامع تجارت بوده و به‌دلیل تغییر سیاست‌های ارزی، گواهی تخصیص ارز آنها از تالار اول (محل تأمین ارز با نرخ رسمی و ترجیحی) به تالار دوم (بازار تأمین ارز با نرخ بالاتر) منتقل شده و در نتیجه با افزایش هزینه‌ها و کسری نقدینگی مواجه شده‌اند.

همچنین شرکت‌هایی که برای تولید محصولات و خدمات دانش‌بنیان خود، سفارش خرید مواد اولیه مرتبط در بورس کالا ثبت کرده و به علت جهش قیمت دچار کسری نقدینگی شده‌اند نیز مشمول این حمایت معاونت علمی خواهند شد.

سایر شرایط دریافت این حمایت به این شرح است:

* شرکت دارای سابقه موفق در تسهیلات قبلی اخذ شده از صندوق نوآوری و شکوفایی باشند.
* شرکت مطالبات غیر جاری بانکی و چک برکشتی نداشته باشد
* شرکت بدهی مالیاتی مشمول ماده ۱۸۶ نداشته باشد.
* درخواست شرکت حداکثر ۱۰ برابر سرمایه ثبتی آن و تا سقف ۱۰۰۰ میلیارد ریال باشد.

طبق اعلام معاونت علمی، دوره تنفس و بازپرداخت این حمایت حداکثر ۱۲ ماه و نرخ این تسهیلات برابر با نرخ مصوب هیات عالی بانک مرکزی است.

ارزیابی درخواست شرکت‌ها بر مبنای اطلاعات ثبت شده در سامانه غزال انجام می‌شود و لذا هر چه اطلاعات ارائه شده از سوی متقاضی کامل‌تر باشد، ارزیابی و تصمیم‌گیری در صندوق سریع‌تر و  با کیفیت‌تر انجام خواهد شد. از این رو تکمیل دقیق کاربرگ‌ها و همکاری در فرایند ارزیابی از اهمیت زیادی برخوردار است.

ثبت تقاضا برای شرکت در این فراخوان از فردا چهارشنبه ۸ بهمن آغاز می‌شود و تا ۱۸ بهمن ادامه دارد. شرکت‌های متقاضی برای شرکت در این فراخوان باید بسته به شرایط خود، درخواست خود را در سامانه غزال به ثبت برسانند.

انتهای پیام

موجودی که صدها پای خود را بدون مغز کنترل می‌کند!

ستاره دریایی موجودی است که چند صد پای خود را در حالی که اندامی به نام مغز در بدن خود ندارد، کنترل می‌کند. در این گزارش نحوه انجام این کار توسط این موجود دریایی شگفت انگیز شرح داده شده است.

به گزارش ایسنا، ستاره‌های دریایی در بالا رفتن از صخره‌ها استاد هستند. این بی‌مهرگان چند صد پایی، سطوح عمودی، افقی و حتی وارونه را طی می‌کنند و برای آنها هیچ بستری اعم از سنگی، لزج، شنی یا شیشه‌ای تفاوت ندارد. این در حالی است که آنها این کار را بدون وجود یک سیستم عصبی متمرکز انجام می‌دهند، چه برسد به اینکه مغز داشته باشند.

مقاله جدیدی که توسط یک تیم بین‌المللی از زیست‌شناسان و مهندسان نوشته شده است، نشان می‌دهد که حرکت ستاره دریایی با این وجود بسیار هوشمندانه است و دارای ویژگی‌های داخلی است که به ستاره دریایی اجازه می‌دهد تا حرکت خود را بسته به چالش موجود، برخلاف عدم کنترل مرکزی به طور چشمگیری تطبیق دهد.

ستاره دریایی جانوری از شاخه خارپوستان و رده ستاره‌دریاییان (Asteroidea) است. این نام همچنین به خانواده‌هایی از آبزیان که خویشاوند با ستاره‌های دریایی که از رده ستاره شکننده هستند، استفاده شده ‌است. حدود ۱۹۰۰ گونه ستاره دریایی در تمام اقیانوس‌های جهان، از مناطق گرم و گرمسیری گرفته تا مناطق سرد و قطبی در بستر دریا زندگی می‌کنند. آنها از ناحیه بین جزر و مدی تا اعماق ناحیه مغاکی و عمق ۶ هزار متری یافت می‌شوند، اما بیشترین گوناگونی آنها در مناطق نزدیک به ساحل قابل مشاهده است.

ستاره‌های دریایی از دوره اردویسین، مربوط به دوران دیرینه‌زیستی یعنی حدود ۴۰۰ میلیون سال پیش تاکنون در اقیانوس‌ها و دریاها زندگی می‌کنند. معمولاً در دریاها و اقیانوس‌هایی که دارای شوری طبیعی هستند در اعماق زیاد یا آب‌های ساحلی و در محدوده جزر و مد یافت می‌شوند. به همین دلیل اغلب پس از عقب‌نشینی دریا هنگام جزر می‌توان آن‌ها را روی سواحل مشاهده کرد.

در آب‌های شیرین هرگز نمی‌توان یک ستاره دریایی پیدا کرد، زیرا آنها با زندگی در آب شیرین سازگاری ندارند و در آب‌های کم شور یا بی‌نهایت شور نیز نمی‌توانند زندگی کنند. به عنوان مثال در دریای خزر یا دریاچه‌های داخلی ایران هیچ گونه‌ای از ستاره‌های دریایی وجود ندارد. در عوض در خلیج فارس چند گونه از آنها یافت می‌شود. این نشان می‌دهد که ستاره‌های دریایی در طول ۴۰۰ میلیون سال زندگی خود نتوانسته‌اند با شرایط شوری اندک سازش کنند و به همین خاطر همیشه در دریاها و اقیانوس‌های دارای شوری ۳۵ در هزار یافت می‌شوند.

ستاره‌های دریایی با شکل متقارن جذاب خود در ادبیات، افسانه‌ها، طراحی و فرهنگ عامه نقش داشته‌اند. آنها گاهی توسط مردم کنجکاو جمع‌آوری و نگهداری می‌شوند، در طراحی یا لوگوها استفاده می‌شوند و در برخی فرهنگ‌ها، علیرغم سمیت احتمالی، خورده می‌شوند.

قسمت زیرین هر بازوی ستاره دریایی با ردیف‌هایی از پاهای لوله‌ای هیدرولیکی یا پودیا(podia) پوشیده شده است. منظور از «لوله» در واقع یک ساقه عضلانی انعطاف‌پذیر است که مایع را از طریق سیستم عروقی آبی خود پمپاژ می‌کند تا حرکت را ممکن سازد. هر پا نیز در واقع یک دیسک مسطح و انعطاف‌پذیر در نوک ساقه است که برای اتصال خود به سطوح، یک لجن چسبنده از خود ترشح می‌کند.

ستاره دریایی معمولی با نام علمی «Asterias rubens» چهار ردیف پای لوله‌ای روی هر بازو دارد، به این معنی که آنها برای خزیدن به اطراف، باید زمان‌بندی صدها اندام مستقل را هماهنگ کنند.

نویسندگان این مطالعه توضیح می‌دهند: برخلاف بسیاری از حیوانات، ستاره‌های دریایی رابطه ساده‌تری بین جرم بدن و سرعت خزیدن نشان می‌دهند. به طور کلی، بدن‌های بزرگتر معمولاً با سرعت کمتری همراه هستند، همانطور که درباره وجود زائده‌های بیشتر نیز این چنین است، اما در مورد «Asterias rubens» اینطور نیست.

برای اینکه به خوبی بررسی کنیم که کدام پاها در هر زمان معین درگیر حرکت هستند، دانشمندان تغییرات نور را هنگام خزیدن ستاره دریایی در شیشه روشن و با انکسار بالا در آزمایشگاه اندازه‌گیری کردند. این روش در تصویربرداری از پاهای حشرات، حیوانات و انسان مفید بوده است.

هر زمان که یک ستاره دریایی با شیشه مخصوص تماس پیدا می‌کرد، نحوه شکست نور تغییر می‌کرد و ناحیه تماس را با نقطه روشن رد پای یک ستاره دریایی روشن می‌کرد.

ستاره دریایی صرف نظر از اینکه چند پای لوله‌ای آن با زیرلایه در تماس بود، تقریباً با همان سرعت می‌خزید، اما وقتی زمان چسبندگی پای لوله‌ای افزایش می‌یافت، سرعت خزیدن آنها کاهش می‌یافت.

این نشان می‌دهد که ستاره دریایی زمان‌بندی هر پا را نه از طریق یک سیستم مرکزی نورون‌ها، بلکه با تغییر مدت زمان تماس آن در پاسخ به بار مکانیکی تنظیم می‌کند؛ نظریه‌ای که با دادن کوله‌پشتی‌های سنگین به ستاره دریایی برای مشاهده چگونگی تأثیر تلاش اضافی بر «راه رفتن» آنها، بیشتر پشتیبانی می‌شود.

کوله‌پشتی‌ها ۲۵ یا ۵۰ درصد به کل وزن بدن ستاره دریایی اضافه می‌کردند. همانطور که گمان می‌رفت، این بارِ اضافی، زمان چسبندگی برای هر پا را به طور قابل توجهی افزایش داد.

محققان می‌گویند: ما حرکت معکوس، یعنی راه رفتن ستاره دریایی روی سطح محفظه خود را هم به صورت تجربی و هم از طریق شبیه‌سازی بررسی کردیم و دریافتیم که پاهای لوله‌ای رفتار تماسی خود را هنگامی که حیوان نسبت به گرانش وارونه قرار می‌گیرد، تنظیم می‌کنند.

آنها افزودند: یافته‌های ما در مجموع نشان می‌دهد که ستاره‌های دریایی حرکت خود را با تغییر تقاضاهای مکانیکی با تعدیل تعاملات پای لوله‌ای-بستر تطبیق می‌دهند و یک استراتژی قوی و غیرمتمرکز برای پیمایش در زمین‌های متنوع و چالش‌برانگیز را آشکار می‌کنند.

این پژوهش در مجموعه National Academy of Sciences منتشر شده است.

انتهای پیام

مخالفت معاونت علمی با اینترنت طبقاتی؛عزل معاون ستاد اقتصاد دیجیتال درپی اظهارت غیرمسئولانه

معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری اعلام کرد: در پی انتشار اظهاراتی غیرمسئولانه از سوی معاون ستاد اقتصاد دیجیتال این معاونت، وی از سمت خود عزل شده است.

به گزارش ایسنا به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری اعلام کرد: در پی انتشار اظهاراتی غیرمسئولانه از سوی معاون ستاد اقتصاد دیجیتال این معاونت، وی از سمت خود عزل شده است.

معاونت علمی با تأکید بر رویکرد حمایتی خود نسبت به مردم و فعالان اقتصادی اعلام کرد که این معاونت به‌طور اصولی با هرگونه رویکردی که منجر به شکل‌گیری «اینترنت طبقاتی» شود مخالف است و معتقد است دسترسی آزاد، برابر و غیرتبعیض‌آمیز به اینترنت، پیش‌شرط توسعه اقتصاد دیجیتال و حقوق شهروندی است.

در همین راستا تأکید می‌شود اظهارات فرد معزول مبتنی بر برداشت‌ها و ارتکازات ذهنی شخصی وی بوده و هیچ‌گونه گردش کار، مصوبه یا برنامه‌ای در معاونت علمی برای برقراری اینترنت طبقاتی وجود نداشته و ندارد که بتوان بر اساس آن جدول زمانی یا وعده اجرایی ارائه کرد.

در پایان، معاونت علمی تصریح کرده است که حمایت از کسب‌وکارهای دیجیتال و زیست‌بوم نوآوری کشور تنها در چارچوب قانون، شفافیت و دفاع از منافع عمومی دنبال خواهد شد و این معاونت خود را متعهد به صیانت از اعتماد مردم و فعالان حوزه فناوری می‌داند.

انتهای پیام

شباهت جالب روتین خواب عروس دریایی‌ با انسان

مشخص شده است که عروس دریایی و شقایق دریایی از جمله موجودات باستانی هستند که علیرغم داشتن سیستم عصبی به جای مغز، روال خواب بسیار مشابهی با ما دارند.

به گزارش ایسنا، یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که این حیوانات نه تنها می‌خوابند، بلکه این کار را در همان بخشی از روز خود انجام می‌دهند که مشابه انسان‌هاست و حدود یک سوم روز را در خواب می‌گذرانند. این یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که خواب مدت‌ها قبل از مغز تکامل یافته است تا به حفظ سلول‌های تحت استرس کمک کند.

لیور اپلباوم، متخصص نوروبیولوژی در دانشگاه بار-ایلان، در مصاحبه‌ای به نیو اطلس گفت: عروس‌های دریایی و شقایق‌های دریایی واقعا می‌خوابند، چیزی که قبلا مشخص نبود. خواب حتی برای حیواناتی که مغز ندارند نیز مهم است. خواب به آنها کمک می‌کند تا از استرس سلولی بهبود یابند و به حفظ و نگهداری سلولی بپردازند.

اینکه چرا حیوانات می‌خوابند، سؤال بزرگی است که مدت‌هاست محققان را مشغول کرده است. در حالی که خواب در سراسر قلمرو حیوانات دیده می‌شود، هدف آن هنوز مورد بحث است. چیزی که لایه دیگری از معما را اضافه می‌کند، این است که هنگام خواب، حیوانات از محیط اطراف خود کمتر آگاه می‌شوند و در برابر شکارچیان آسیب‌پذیرتر می‌شوند. این بده بستان تکاملی آشکار، اپلباوم را بر آن داشت تا مطالعه کند که چرا ما می‌خوابیم.

برای درک تکامل خواب، اپلباوم و همکارانش بر روی عروس دریایی وارونه (Casiopea andromeda) و شقایق دریایی ستاره‌ای (Nematostella vectensis) تمرکز کردند. این گروه با استفاده از دوربین‌های مادون قرمز و نرم‌افزار ردیابی حرکت، دوره‌های فعال و غیرفعال این موجودات دریایی را مشاهده کردند. از چرخه استاندارد ۲۴ ساعته برای شبیه‌سازی یک روز طبیعی یعنی ۱۲ ساعت روشنایی و ۱۲ ساعت تاریکی استفاده شد.

محققان دریافتند که عروس‌های دریایی که میزبان جلبک‌های فتوسنتزکننده هستند، در طول روز فعال هستند، عمدتا شب‌ها می‌خوابند و حتی چرت‌های نیمروزی می‌زنند، دقیقا مانند کاری که برخی از انسان‌ها بعد از ناهار انجام می‌دهند. در مقابل، شقایق‌های دریایی شب‌ها فعال‌تر هستند و بیشتر در ساعات اولیه صبح می‌خوابند.

اما گروه تحقیقاتی چگونه تایید کرد که آنها واقعا می‌خوابیدند و صرفا در حال استراحت نبودند؟

آنها سرعت واکنش حیوانات به محرک‌هایی مانند نور یا غذا را در دوره‌های عدم فعالیت اندازه‌گیری کردند. با استفاده از این پاسخ، اپلباوم حالت خواب‌مانند را در عروس دریایی به عنوان ضربان کمتر از ۳۷ بار در دقیقه به مدت بیش از سه دقیقه و هشت دقیقه یا سکون بیشتر در شقایق‌های دریایی تعریف کرد.
اپلباوم می‌گوید: چیزی که تعجب‌آور بود، این بود که هر دو حیوان تقریبا هشت ساعت می‌خوابند که جالب است؛ زیرا ما نیز تقریبا یک سوم زندگی خود را می‌خوابیم و آنها کم و بیش همین بخش را دارند.

نکته مهم این است که این مطالعه همچنین بررسی کرد که چه چیزی این خواب را تحریک می‌کند. تحقیقات قبلی نشان داده است که افزایش آسیب دی‌ان‌ای در سلول‌های عصبی، خواب را در ماهی زبرا تقویت می‌کند. بر اساس این تحقیق، گروه تحقیقاتی حیوانات را در معرض اشعه ماوراء بنفش (UV) یا مواد شیمیایی خاصی که به دی‌ان‌ای آسیب می‌رسانند، قرار دادند. آنها همچنین با اختلالات ظریفی مانند پالس‌های آب یا جریان ملایم، آنها را از خواب محروم کردند.

اپلباوم می‌گوید که آسیب دی‌ان‌ای در طول دوره‌های بیداری افزایش یافته و در طول خواب شبانه از بین می‌رود. عروس دریایی و شقایق دریایی با خوابیدن بیشتر به این آسیب دی‌ان‌ای پاسخ دادند که نشان می‌دهد خواب برای انجام تعمیرات سلولی ضروری بسیار مهم است.

آپلبام می‌گوید: خواب خیلی قبل از مغز برای سلول‌ها تکامل یافته است و برای حفظ سلامت سلولی و نورون‌ها ضروری است.

انتهای پیام

هوش مصنوعی «کلود»، مهندسی نرم‌افزار را خودکارسازی خواهد کرد

شرکت «آنتروپیک» می‌گوید که مدل هوش مصنوعی «کلود» آن در آینده ممکن است مهندسی نرم‌افزار را خودکارسازی کند.

به گزارش ایسنا، هوش مصنوعی با سرعتی شگفت‌انگیز در حال پیشرفت است و تأثیرات آن بر زندگی روزمره را نمی‌توان انکار کرد. این موضوع در هیچ حوزه‌ای به اندازه مهندسی نرم‌افزار آشکار نیست.

به نقل از یوسی استراتژیز، در رویداد اخیراً برگزارشده در داووس، توجه زیادی به یک فناوری معطوف شد که موج‌ قابل توجهی را ایجاد کرده بود. این فناوری، مدل هوش مصنوعی مولد «کلود»(Claude) شرکت «آنتروپیک»(Anthropic) بود. این مدل هوش مصنوعی، امکانات بی‌سابقه‌ای را برای خودکارسازی وظایفی فراهم می‌کند که زمانی نیازمند کار عملی مهندسان ماهر بودند.

پتانسیل خودکارسازی مبتنی بر هوش مصنوعی مدت‌هاست که در تئوری مورد بحث قرار گرفته اما اکنون به نظر می‌رسد که به ارائه استقلال کامل برای پروژه‌های نرم‌افزاری نزدیک شده است.

به گفته رهبران صنعت، مدل‌هایی مانند کلود می‌توانند به زودی بر هر مرحله از تولید نرم‌افزار، از نوشتن کد اولیه گرفته تا آزمایش، اشکال‌زدایی و نگهداری مداوم نظارت داشته باشند. پیش‌بینی‌های کنونی نشان می‌دهند این سیستم‌ها ظرف ۶ تا ۱۲ ماه ممکن است بخش عمده‌ای از آنچه را که امروز کل گروه‌های نرم‌افزاری مدیریت می‌کنند، تحت مدیریت خود قرار دهند.

برای سازمان‌هایی که محصولات دیجیتال تولید می‌کنند، گردش کار می‌تواند به طور چشمگیری تغییر کند. برنامه‌نویسی دیگر بر فعالیت‌های روزانه تسلط نخواهد داشت و در عوض، ماشین‌ها به سرعت تحت نظارت انسان کد تولید می‌کنند.

پتانسیل واقعی برای بهبود سرعت و کارآیی به مهندسان باتجربه امکان می‌دهد تا به جای رسیدگی به وظایف فنی تکراری، بر هدایت مسیر پروژه تمرکز کنند.

تغییر در نقش مهندسان نرم‌افزار

به نظر می‌رسد ظهور هوش مصنوعی در نقش‌ توسعه‌دهنده، به جای منسوخ کردن انسان‌ها می‌تواند هم انتظارات و هم مسئولیت‌ها را تغییر ‌دهد. گروه‌هاها ممکن است کوچک‌تر شوند؛ در حالی که پیچیدگی مشارکت‌های فردی افزایش خواهد یافت. زمان کمتری صرف تایپ خطوط کد خواهد شد و تلاش بیشتری برای نظارت بر خروجی خودکار، هدایت عوامل هوشمند و تضمین کیفیت کلی صورت خواهد گرفت.

این تکامل، الزامات مهارتی جدیدی را به همراه خواهد آورد. مهندسی سریع که هنر ساخت دستورالعمل‌های مؤثر برای سیستم‌های هوش مصنوعی است، محوری خواهد شد. افرادی که قادر به استخراج رفتار قابل اعتماد و کارآمد از الگوریتم‌های پیشرفته هستند، به طور فزاینده‌ای مورد توجه قرار خواهند گرفت. پیشینه‌های برنامه‌نویسی سنتی ممکن است همیشه ضروری نباشند و در عوض، سازگاری و تفکر راهبردی در کنار تخصص فنی اهمیت پیدا خواهد کرد.

مهندسی سریع و هماهنگ‌سازی اپراتورها

در این چشم‌انداز در حال تحول، مهندسی سریع به عنوان یک رشته متمایز ظهور می‌کند. ایجاد درخواست‌های دقیق و بدون ابهام برای مدل‌های هوش مصنوعی مستقیماً بر بهره‌وری و دقت نتایج تأثیر می‌گذارد. دانستن نحوه هدایت یک هوش مصنوعی به سمت نتایج خاص، ترکیبی از مهارت فنی و حل مسئله خلاقانه است.

فراتر از دستورالعمل‌ها، هماهنگ‌سازی چندین عامل یا مدیریت گردش‌های کاری مشترک آنها به همان اندازه حیاتی است. مهندسان ممکن است شبکه‌هایی از هوش مصنوعی تخصصی را پیکربندی کنند که هر کدام مسئول اجزای گوناگون یک برنامه بزرگتر هستند. همگام‌سازی موفقیت‌آمیز این همکاران دیجیتال، تحویل روان و منسجم پروژه را تضمین می‌کند.

شکل‌ دادن به مسئولیت‌ها و نظارت

نظارت انسانی از بین نخواهد رفت، بلکه حتی ضروری‌تر هم خواهد شد. تضمین کیفیت به سمت بالادست تغییر می‌کند، زیرا بررسی و اعتبارسنجی باید خطاهای ظریف ایجادشده توسط فناوری‌های خودکار را شناسایی کند. ملاحظات اخلاقی و پاسخگویی همچنان به طور جدی با مهندسان باقی خواهد ‌ماند. ماشین‌ها کار را به اجرا در خواهند آورد، اما انسان‌ها هم مسئولیت فرآیند و هم مسئولیت محصول نهایی را حفظ خواهند کرد.

در نتیجه، مهندسان باید دیدگاه خود را گسترش دهند و نه تنها کد، بلکه پایداری در سطح سیستم، کاهش سوگیری و اعتماد کاربر را نیز در نظر بگیرند. مهارت‌های نرم مانند ارتباطات و رهبری در کنار تیزبینی فنی اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.

محدودیت‌ها، فرصت‌ها و چشم‌انداز در حال تحول

همه جنبه‌های توسعه نرم‌افزار را نمی‌توان یا نباید به طور کامل به هوش مصنوعی واگذار کرد. شهود انسانی هنگام طراحی سیستم‌های پیچیده یا پرداختن به موارد نادر، ضروری است. با وجود این، با افزایش اعتماد به مدل‌هایی مانند کلود، واگذاری بیشتر وظایف پرزحمت به عوامل خودمختار اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد.

هم استارت‌آپ‌ها و هم شرکت‌های فناوری باسابقه، فرصت بی‌نظیری را برای بازنگری در راهبردهای استخدام دارند و ارزش بیشتری را برای متفکران جامع‌نگر و ماهر در هماهنگی قابلیت‌های هوش مصنوعی قایل می‌شوند. با تکامل این حوزه احتمالاً برنامه‌های بازآموزی گسترده و آموزش مداوم پدیدار خواهند شد و به متخصصان کمک خواهند کرد تا شکاف بین تخصص سنتی و خواسته‌های محیط کار مبتنی بر هوش مصنوعی آینده را پر کنند.

انتهای پیام

تقویم آموزشی نیم‌سال دوم تحصیلی دانشگاه شریف اصلاح شد

معاونت آموزشی دانشگاه صنعتی شریف تقویم آموزشی نیم‌سال دوم ۱۴۰۵-۱۴۰۴ را اصلاح کرد.

به گزارش ایسنا، معاونت آموزشی دانشگاه صنعتی شریف با توجه به تعویق امتحانات نیم‌سال اول، نسخه اصلاح شده تقویم آموزشی نیم‌سال دوم ۱۴۰۵-۱۴۰۴ این دانشگاه را منتشر کرد.

بر اساس تقویم آموزشی جدید نیم‌سال دوم؛ بازه زمانی ثبت‌نام از یک‌شنبه، ۲۶ بهمن ماه تا چهارشنبه ۲۹ بهمن ماه است. کلاس‌های نیم‌سال دوم از شنبه دوم اسفندماه آغاز می‌شود.

ترمیم و ثبت‌نام با تأخیر از سه‌شنبه ۱۲ اسفندماه تا چهارشنبه ۱۳ اسفندماه و حذف اضطراری تک‌درس از شنبه، ۱۶ خرداد تا چهارشنبه ۲۰ خردادماه ۱۴۰۵ ادامه دارد.

کلاس‌های درسی نیم‌سال دوم تحصیلی چهارشنبه،۲۷ خردادماه به پایان خواهد رسید و امتحانات پایان نیم‌سال شنبه ۱۴۰۵/۰۴/۰۶ تا شنبه ۱۴۰۵/۰۴/۲۰ برگزار خواهد شد.

انتهای پیام

انقلاب خاموش «انرژی پاک» و گذار فناورانه جهان و ایران به آینده‌ای پایدار

خورشید بر بام‌ها می‌درخشد، توربین‌های بادی در دشت‌ها می‌چرخند و هیدروژن سبز در آزمایشگاه‌ها تولید می‌شود؛ این تصویر جهان امروز در مسیر انرژی پاک و یادآور این واقعیت است که آینده انرژی، بیش از هر زمان دیگری، با فناوری و نوآوری گره خورده و ایران با توسعه نیروگاه‌های دانش‌بنیان و پشت‌بامی در تلاش است تا بخشی از این انقلاب سبز جهانی را رقم زند.

به گزارش ایسنا، جهان امروز در آستانه یکی از مهمترین گذارهای فناورانه تاریخ خود ایستاده است؛ گذاری از سوخت‌های فسیلی پرهزینه و آلاینده به سضمت انرژی‌های پاک، هوشمند و پایدار. افزایش دمای زمین، ناپایداری بازارهای انرژی و رشد تقاضای جهانی برای برق، کشورها را ناگزیر کرده تا فناوری را در قلب سیاست‌های انرژی خود قرار دهند. انرژی پاک دیگر یک انتخاب محیط‌زیستی صرف نیست، بلکه به یک ضرورت راهبردی، اقتصادی و فناورانه تبدیل شده است.

در این مسیر، نوآوری‌های فناورانه نقش کلیدی ایفا می‌کنند؛ از نیروگاه‌های خورشیدی با بازده بالا و توربین‌های بادی هوشمند گرفته تا سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی، شبکه‌های برق هوشمند، هوش مصنوعی در مدیریت مصرف و فناوری‌های نوظهور هیدروژن سبز. این فناوری‌ها نه‌تنها الگوی تولید و مصرف انرژی را دگرگون کرده‌اند، بلکه مفاهیم جدیدی چون امنیت انرژی، تاب‌آوری زیرساخت‌ها و توسعه پایدار را بازتعریف می‌کنند.

نامگذاری ۲۶ ژانویه به عنوان «روز جهانی انرژی پاک» از سوی سازمان ملل متحد، فرصتی است برای بازاندیشی در نقش علم، فناوری و نوآوری در ساخت آینده‌ای کم‌کربن. این روز یادآور آن است که مسیر دستیابی به انرژی پایدار، از آزمایشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان می‌گذرد؛ جایی که دانش فنی به راه‌حل‌های عملی و مقیاس‌پذیر تبدیل می‌شود.

در شرایطی که رقابت جهانی بر سر فناوری‌های انرژی پاک شدت گرفته است، توجه به این حوزه می‌تواند مزیت‌های راهبردی تازه‌ای برای کشورها ایجاد کند؛ مزیت‌هایی که همزمان به کاهش آلودگی، رشد اقتصادی و افزایش استقلال انرژی منجر می‌شوند. روز جهانی انرژی پاک، نمادی از این واقعیت است که آینده انرژی، بیش از هر زمان دیگری، به نوآوری و فناوری گره خورده است.

رشد بی‌سابقه ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر در جهان

در سال‌های اخیر، ظرفیت جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر شاهد رشد چشمگیری بوده است. براساس گزارش‌های بین‌المللی، ظرفیت نصب‌شده انرژی پاک در پایان سال ۲۰۲۴ به حدود ۴۴۴۸ گیگاوات (GW) رسیده که نسبت به ۱۰ سال قبل بیش از ۱۴۰ درصد افزایش داشته است. این رشد برخاسته از توسعه عظیم نیروگاه‌های خورشیدی و بادی است که ۹۶ درصد از افزایش ظرفیت را به خود اختصاص داده‌اند.

طبق آمارهای منتشر شده سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در تولید برق جهان همچنان رو به افزایش است و تخمین‌ها نشان می‌دهد این سهم تا سال ۲۰۲۵ به حدود ۳۵ درصد از تولید برق جهانی رسیده است، در حالی که این نسبت در دهه قبل بسیار کمتر بوده است.

در این میان کشورها در مسیر انرژی پاک با یکدیگر رقابت می‌کنند و برخی مرزهای جدیدی را جابه‌جا کرده‌اند. چین، به‌ویژه، همچنان در صدر این رقابت قرار دارد و بزرگترین ظرفیت نصب‌شده خورشیدی و بادی را در جهان به خود اختصاص داده است، در حالی که ایالات متحده و اتحادیه اروپا نیز به ترتیب سهم قابل توجهی در تولید برق پاک دارند.

در اتحادیه اروپا، سهم انرژی بادی و خورشیدی در سال ۲۰۲۵ از تولید برق با سوخت‌های فسیلی پیشی گرفت؛ به‌طوری که انرژی خورشیدی و بادی حدود ۳۰ درصد از برق اتحادیه را تأمین کردند و این عدد اندکی بیشتر از سهم سوخت‌های فسیلی ۲۹ درصد بود. این رویداد نشانه تحولی مهم در انرژی اروپا محسوب می‌شود.

گزارش‌های منطقه‌ای همچنین نشان می‌دهد که در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۵، نزدیک به ۴۹٫۳ درصد از برق اتحادیه از منابع تجدیدپذیر تأمین شده که رشد قابل توجهی نسبت به دوره مشابه سال قبل داشته است.

آسیا نیز به‌عنوان بزرگترین منطقه تولیدکننده انرژی پاک جهان شناخته می‌شود. بخش اعظم افزایش ظرفیت جهانی در سال‌های اخیر بیش از ۷۰ درصد، در آسیای شرقی و چین صورت گرفته است و چین خود حدود نیمی از ظرفیت جدید انرژی پاک را به خود اختصاص داده است.

در این منطقه، افزایش تولید نیروگاه‌های خورشیدی و بادی، رشد سریع فناوری‌های پاک و سیاست‌های حمایتی باعث شده تا این بخش به موتور اصلی تحول انرژی پاک در جهان تبدیل شود.

در آمریکا نیز، توسعه فناوری‌های خورشیدی و بادی به افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر از سبد انرژی منجر شده است، هرچند همچنان در مسیر افزایش سرعت رشد نیازمند حمایت‌های گسترده‌تر است.

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که برای دستیابی به اهداف اقلیمی و مقابله با تغییرات اقلیمی، میزان ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر باید تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۱٫۲ ترابایت (TW) شود. اگرچه سرعت کنونی افزایش ظرفیت قابل توجه است، اما هنوز تا رسیدن به این هدف فاصله وجود دارد.

این آمارها نشان می‌دهد تحول انرژی پاک، هرچند پیشرفت چشمگیری داشته، اما نیاز به کار بیشتر، همکاری میان‌المللی و سرمایه‌گذاری قوی‌تر در فناوری‌های نوین دارد تا بتواند سهم خود را در تأمین انرژی جهانی به میزان مطلوبی افزایش دهد.

توسعه ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران

پتانسیل خورشیدی در ایران بسیار بالا است و با داشتن بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال، برای توسعه نیروگاه‌های فوتوولتائیک مناسب شناخته می‌شود. پتانسیل باد نیز در بخش‌های مختلف کشور، به‌ویژه شرق و شمال شرق، برای توسعه گسترده مزارع بادی تخمین زده شده و می‌تواند هزاران مگاوات ظرفیت پاک در آینده نزدیک ایجاد کند.

اهداف ملی شامل نصب حدود ۳۰,۰۰۰ مگاوات ظرفیت تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰ است که سهم عمده‌ای در کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و افزایش پایداری انرژی خواهد داشت.

از این رو ایران در چند سال اخیر رشد قابل توجهی در ظرفیت انرژی‌های پاک داشته است. به‌طوری که ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور تا پایان پاییز ۱۴۰۴ بیش از ۳,۱۶۵ مگاوات گزارش شده که نسبت به حدود ۱,۲۳۰ مگاوات در ابتدای دولت فعلی رشد بیش از ۱۵۷ درصد داشته است. این افزایش از توسعه پروژه‌های خورشیدی و بادی در استان‌های مختلف کشور نشأت می‌گیرد.

تورج امرایی، معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری در گفت‌وگو با ایسنا در این خصوص اعلام کرد: معاونت علمی با همکاری شرکت‌های توانیر و ساتبا، تحولی در زمینه بومی‌سازی اقلام راهبردی صنعت برق ایجاد کرد. این اقدام از طریق طرح «تولید بار اول» و با هدف رفع وابستگی به واردات تجهیزات کلیدی انجام شد.

وی افزود: معاونت علمی با شناسایی و ارزیابی دقیق شرکت‌های دانش‌بنیان توانمند، برنامه جامع بومی‌سازی مبدل‌های خورشیدی را که یکی از اجزای حیاتی نیروگاه‌های خورشیدی محسوب می‌شود، آغاز کرده است.

امرایی اضافه کرد: سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) بر اساس ماده ۱۰ قانون جهش تولید دانش‌بنیان و تأیید کارگروه تولید بار اول، متعهد شد یک میلیون کیلووات مبدل آنگرید و هیبرید ساخت ایران را از کنسرسیومی متشکل از ۵ شرکت دانش‌بنیان، در قالب قرارداد خرید تضمینی بار اول تأمین کند.

معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری همچنین اعلام کرد: این موافقت‌نامه میان معاونت علمی، کنسرسیوم دانش‌بنیان و ساتبا به امضا رسید و به‌عنوان بزرگ‌ترین طرح تولید بار اول صنعت برق کشور وارد فاز اجرایی شد.

پروژه‌های فناورانه حوزه انرژی پاک ایرانی

ایران با وجود چالش‌های اقتصادی و زیرساختی، در مسیر توسعه فناوری‌های انرژی پاک گام‌های مهمی برداشته و پروژه‌های بادی، خورشیدی، هیدروژن و ترکیبی را به اجرا درآورده است. این پیشرفت‌ها نه‌تنها ظرفیت‌های تولید انرژی پاک را افزایش می‌دهند، بلکه زمینه را برای نوآوری فناورانه، اشتغال‌زایی تخصصی و تقویت زنجیره فناوری بومی فراهم می‌کنند.

برخی از پروژه‌های فناورانه ایران در توسعه بهره‌گیری از انرژی‌های پاک شامل این موارد می‌شود:

* نیروگاه خورشیدی کُرده (۱۰ مگاوات) در استان فارس که از بیش از ۳۰,۰۰۰ پنل خورشیدی بهره می‌برد و برق بسیاری از خانه‌ها را تأمین می‌کند. این نیروگاه با استفاده از فناوری‌های پاک، برق را مستقیم به شبکه سراسری می‌رساند و سیستم‌هایی همچون رباتیک برای نظافت پنل‌ها نیز در آن به‌کار رفته است.

* نیروگاه خورشیدی یزد که با فناوری CSP (پشتیبانی حرارتی خورشیدی) ترکیب شده و در قالب سیکل ترکیبی همزمان از خورشید و گاز طبیعی استفاده می‌کند؛ این نیروگاه که از سال ۲۰۰۹ فعال است، ۴۶۷ مگاوات ظرفیت دارد و یکی از پیشگامان ترکیب فناوری‌های خورشیدی با سیستم‌های موجود به‌حساب می‌آید.

* سیستم خورشیدی–هیدروژن طالقان: این پروژه شامل آرایه‌های خورشیدی، سیستم الکترولیز برای تولید هیدروژن از آب و ذخیره‌سازی هیدروژن است. این فناوری پیشگامانه می‌تواند راه را برای نیروگاه‌های هیدروژن بزرگ‌تر هموار کند و نمونه‌ای از به کارگیری فناوری‌های خورشیدی در تولید هیدروژن پاک است.

* نیروگاه بادی بینالود در استان خراسان رضوی، با حدود ۲۸٫۲ مگاوات ظرفیت عملیاتی و برنامه توسعه تا ۶۱٫۲ مگاوات، یکی از پروژه‌های مهم بادی ایران است.

* مزارع بادی منجیل و رودبار در گیلان با ظرفیت حدود ۸۷٫۳۴ مگاوات نیز نقش قابل توجهی در تأمین برق پاک از باد دارند و نمونه بومی‌سازی توربین‌ها و فناوری‌های مرتبط هستند.

ایران پروژه‌های همگرایی انرژی خورشیدی و نیروگاه‌های آبی را نیز آغاز کرده که با استفاده از زیر ساخت‌های موجود سدها، برق خورشیدی را با توان ذخیره در شبکه آب ادغام می‌کند تا پایداری شبکه و کارایی منابع پاک افزایش یابد.

افزایش سهم برق تجدیدپذیر دولتی‌ها از ۲۰ به ۴۰ درصد

در سال‌های اخیر، افزایش ناترازی برق، رشد روزافزون مصرف انرژی و فشار بر شبکه سراسری برق کشور، ضرورت حرکت به سمت منابع پایدار و پاک انرژی را بیش از هر زمان دیگری آشکار کرده است. در همین راستا، طرح راه‌اندازی نیروگاه‌های خورشیدی بامی یکی از محورهای مهم توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران به شمار می‌رود؛ طرحی که با هدف مشارکت مستقیم مردم، کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و افزایش تاب‌آوری شبکه برق کشور طراحی شده است.

ایده اصلی این طرح بر استفاده از پشت‌بام منازل، ساختمان‌های اداری، تجاری و عمومی برای نصب سامانه‌های تولید برق خورشیدی استوار است. در این الگو، هر خانوار یا مجموعه ساختمانی می‌تواند با نصب سامانه‌های کوچک مقیاس بخشی از برق مصرفی خود را تأمین کرده و مازاد آن را به شبکه سراسری بفروشد. این مدل که در بسیاری از کشورهای پیشرو در حوزه انرژی‌های نو مانند آلمان، ژاپن و چین نیز با موفقیت اجرا شده، نه‌تنها موجب کاهش هزینه خانوارها می‌شود، بلکه امکان ایجاد درآمد پایدار از فروش برق را نیز فراهم می‌کند.

در ایران، اجرای این طرح با محوریت سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری برق ایران (ساتبا) و در قالب سامانه «مهرسان» آغاز شده است. طبق اعلام مسئولان، دولت قصد دارد با توسعه نیروگاه‌های خورشیدی بامی در سطح کشور، حدود هزار مگاوات ظرفیت جدید تولید برق خورشیدی ایجاد کند. این میزان معادل تولید چند نیروگاه بزرگ حرارتی است، با این تفاوت که در این مدل، هزینه زیرساختی و محیط‌زیستی به مراتب کمتر بوده و مردم خود به عنوان سرمایه‌گذار و بهره‌بردار در اجرای پروژه نقش دارند.

از سوی دیگر، اجرای طرح نیروگاه‌های بامی در مقطع کنونی می‌تواند نقش کلیدی در مدیریت بار تابستانی و کاهش خاموشی‌ها ایفا کند. علاوه بر آن، توسعه این نیروگاه‌ها در بافت شهری و روستایی، فرصت‌های شغلی جدیدی برای شرکت‌های نصب و نگهداری، تولیدکنندگان تجهیزات و نیروهای متخصص در حوزه برق و انرژی ایجاد خواهد کرد.

با وجود مزایای قابل توجه، چالش‌هایی نیز در مسیر توسعه این طرح وجود دارد؛ از جمله هزینه اولیه نسبتاً بالا برای خانوارها، ضرورت اطمینان از خرید تضمینی برق تولیدی، استانداردسازی تجهیزات و رفع موانع اداری برای اتصال به شبکه. با این حال، کارشناسان معتقدند اگر سیاست‌های حمایتی دولت به‌صورت پایدار ادامه یابد، نیروگاه‌های خورشیدی بامی می‌توانند به یکی از مؤثرترین ابزارهای مردمی در گذار ایران به سمت انرژی پاک تبدیل شوند.

برای سامانه‌های خورشیدی خانگی در اندازه ۵ کیلووات، گفته شده هزینه نصب حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان است و تولید سالانه حدود ۹۰۰۰ کیلووات‌ساعت برآورد شده است. همچنین گفته شده بازگشت سرمایه در حدود ۳ تا ۴ سال ممکن است.

در برخی استان‌ها، برای سازندگان ساختمان‌های جدید، امکان «اضافه سطح اشغال» (یعنی به‌عنوان مشوق ساختمانی) فراهم شده است، اگر نیروگاه خورشیدی پشت بام نصب کنند. مثلاً در استان مرکزی گفته شده سازندگان می‌توانند حدود ۲ تا ۵ درصد مازاد سطح اشغال مجاز بگیرند.

ایده «نیروگاه خورشیدی پشت بامی» برای ایران ایده‌ای بسیار معقول است، بخصوص اگر بام ساختمان شرایط خوبی داشته باشد، هزینه اولیه قابل تحمل باشد و توانایی استفاده از مشوق‌ها را داشته باشند. اما اگر ساختمان مشکل ساختاری دارد، یا هزینه تامین تجهیزات زیاد می‌شود، یا سایه‌اندازی دارد، ممکن است بازگشت سرمایه به آن سرعتی که انتظار دارید، نباشد.

در این راستا معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور پیرو دستور رئیس‌جمهور مبنی بر استفاده تمام دستگاه‌های اجرایی و دولتی از انرژی خورشیدی، با بهره‌گیری از پنل‌های خورشیدی ساخت دانش‌بنیان‌های ایرانی به این دغدغه جامه عمل پوشاند. این معاونت با بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و بنا بر تکلیف هیات وزیران، در گام اول اجرای سامانه‌های خورشیدی پشت‌بامی را از ساختمان‌های دولتی کلید زد و برای ۲۲ وزارتخانه و سازمان دولتی طراحی و تیپ‌سازی انجام داد.

در گام دوم این طرح، برای زیرساخت‌های حیاتی و کسب‌وکارهای مهم کشور که به طور مستقیم با نیازهای مردم سروکار دارند، گسترش پیدا خواهد کرد.

نصب پنل‌های خورشیدی بومی در ادارات دولتی

سجاد ویسی، دبیر کارگروه انرژی ستاد توسعه آب، انرژی و محیط‌زیست معاونت علمی ریاست‌جمهوری نیز در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه طرح تعویض پنل‌های خورشیدی در دستگاه‌های اجرایی استان تهران در حال انجام است، افزود: این طرح با همکاری معاونت توسعه شرکت دانش‌بنیان معاونت علمی در حال انجام است و در اجرای این طرح به منظور فرهنگ‌سازی تلاش کردیم تا تمام پنل‌هایی که نصب می‌شود، پنل‌های خورشیدی ساخت داخل باشد.

وی با بیان اینکه یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان بزرگِ فعال در این حوزه، نصب پنل‌های خورشیدی را بر عهده گرفته است، اظهار کرد: کلیه پنل‌های خورشیدی نصب شده در ادارات و دستگاه‌های اجرایی، کاملا داخلی هستند و تلاش کردیم بحث داخلی‌سازی را در این طرح رعایت کنیم.

دبیر کارگروه انرژی ستاد توسعه آب، انرژی و محیط‌زیست معاونت علمی با اشاره به برنامه گسترش طرح، گفت: در مرحله بعدی قرار است این برنامه در سطح کشور گسترش یابد و با استفاده از ابزارهای قانونی آن را تعمیم دهیم؛ این موضوع جزء برنامه‌های آتی معاونت است، به‌طوری که رفته‌رفته در سطح کل کشور اجرا می‌شود.

ویسی به تکالیف قانونی در این زمینه اشاره کرد و یادآور شد: از لحاظ تکلیف قانونی، دستگاه‌های اجرایی موظف هستند ۲۰ درصد از برق مصرفی خود را از انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین کنند که تاکنون دستگاه‌ها در این زمینه اقدامی نکرده بودند و این در حالی است که در مصوبات اخیر مطرح شده که این عدد ممکن است از ۲۰ درصد به ۴۰ درصد افزایش یابد. این رویکرد افزایشی نشان می‌دهد دولت قصد دارد از تمام ظرفیت‌ها استفاده کند تا ناترازی انرژی را کاهش دهد و این هدف‌گذاری قابل تحقق است.

دبیر کارگروه انرژی ستاد توسعه آب، انرژی و محیط‌زیست معاونت علمی با اشاره به چالش‌های شبکه انتقال برق کشور به ایسنا گفت: استفاده از نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس و پشت‌بامی می‌تواند بخشی از مشکلات زیرساختی و کمبود برق را رفع کند.

ویسی، یکی از مشکلات اصلی کشور در زمینه نیروگاه‌های خورشیدی را موضوع  شبکه انتقال دانست و ادامه داد: ما در حال حاضر به‌جای اینکه برق را از نیروگاه‌های بزرگ به شبکه متصل کنیم و دوباره از طریق شبکه به مصرف‌کننده برگردانیم، مستقیماً در محل مصرف، تولید را انجام می‌دهیم؛ این یعنی دیگر نیازی به خطوط انتقال طولانی و پرهزینه نیست.

وی درباره آثار اقتصادی این طرح‌ها، گفت: این پروژه‌ها فقط به تأمین انرژی محدود نمی‌شوند. نیروگاه‌های خورشیدی نیاز به پشتیبانی دارند که متعاقب آن اشتغال‌زایی مستقیم و غیرمستقیم را در پی دارد؛ به‌عنوان مثال، هر نیروگاه سالی یک بار نیاز به تعمیر و نگهداری دارد، در هر منطقه شرکت‌های زیادی درگیر این فعالیت می‌شوند، بازار خدمات فنی و تأمین تجهیزات فعال می‌شود و به‌تدریج اشتغال پایدار در سطح محلی شکل می‌گیرد.

ویسی تأکید کرد: این طرح‌ها علاوه بر کاهش فشار شبکه انتقال برق می‌توانند به‌عنوان یک نیروی محرکه اقتصادی عمل کنند. توسعه نیروگاه‌های کوچک و پشت‌بامی، همزمان با سیاست‌های حمایت از تولید داخل و مردم، آینده‌ای پایدارتر و متوازن‌تر برای بخش انرژی کشور رقم خواهد زد.

به گزارش ایسنا، آنچه امروز با عنوان «انرژی پاک» شناخته می‌شود، فراتر از نصب پنل یا احداث نیروگاه است؛ این مفهوم به‌طور مستقیم با آینده فناوری، امنیت انرژی، پایداری اقتصادی و کیفیت زندگی جوامع گره خورده است. تجربه جهانی نشان می‌دهد کشورهایی که زودتر و هوشمندانه‌تر به این مسیر وارد شده‌اند، نه‌تنها از تبعات زیست‌محیطی فاصله گرفته‌اند، بلکه مزیت‌های فناورانه و اقتصادی پایدارتری نیز به دست آورده‌اند.

در ایران نیز اگرچه فاصله معناداری با اهداف کلان انرژی پاک وجود دارد، اما شواهدی از شکل‌گیری یک مسیر تدریجی و فناورانه دیده می‌شود؛ مسیری که با اتکا به ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر، سیاست‌های حمایتی و مشارکت مردم می‌تواند شتاب بگیرد. روز جهانی انرژی پاک یادآور این واقعیت است که گذار انرژی، نه یک انتخاب مقطعی، بلکه یک ضرورت بلندمدت است و موفقیت آن در گرو پیوند سیاست‌گذاری هوشمند، فناوری بومی و همراهی اجتماعی خواهد بود؛ مسیری که آینده انرژی کشور را رقم می‌زند.

انتهای پیام

حیات قبل از ستارگان تشکیل شده است

دانشمندان بزرگترین مولکول حاوی گوگرد را که تاکنون در فضا یافت شده است، شناسایی کرده‌اند که نشان می‌دهد مواد تشکیل دهنده حیات قبل از ستارگان تشکیل شده‌اند.

به گزارش ایسنا، حلقه گوگرد ۱۳ اتمی که در فاصله ۲۷ هزار سال نوری از زمین کشف شده است، نشان می‌دهد که شیمی حیات در تاریکی، مدت‌ها قبل از وجود سیارات پدید آمده است.

در اعماق فضاهای سرد و غبارآلود بین ستارگان، جایی که هیچ سیاره‌ای وجود ندارد و هیچ نوری از خورشید نمی‌تابد، ستاره‌شناسان یک غول شیمیایی را کشف کرده‌اند که نباید آنجا باشد، اما هست. دانشمندان بزرگترین مولکول حاوی گوگرد را که تاکنون در فضا یافت شده است، شناسایی کرده‌اند.

این ترکیبِ حلقه‌ای شکل به نام «۵،۲-سیکلوهگزادین-۱-تیون»(C₆H₆S) در یک ابر مولکولی عظیم در نزدیکی مرکز کهکشان راه شیری یافت می‌شود.

این کشف، بسیار مهم است، زیرا شکاف دیرینه در اخترشیمی را پر می‌کند و این ایده را تقویت می‌کند که مواد اولیه حیات مدت‌ها قبل از وجود ستارگان، سیارات یا خود زمین شروع به تشکیل می‌کنند.

میتسونوری آراکی(Mitsunori Araki)، محقق ارشد و دانشمند مؤسسه فیزیک فرازمینی ماکس پلانک(MPE) گفت: این اولین کشف بدون ابهام یک مولکول پیچیده و حلقه‌ای شکل حاوی گوگرد در فضای بین ستاره‌ای و گامی مهم در جهت درک پیوند شیمیایی بین فضا و اجزای سازنده حیات است.

یافتن گوگرد گمشده در فضا

گوگرد عنصر کلیدی پروتئین‌ها و آنزیم‌های روی زمین است، اما مولکول‌های پیچیده گوگرد تا به حال سرسختانه از حضور در فضا خودداری می‌کردند. به عنوان مثال، دانشمندان بسیاری از مولکول‌های پیچیده مبتنی بر کربن را در فضا شناسایی کرده بودند، اما ترکیبات گوگرد به طرز شگفت‌آوری کوچک و ساده باقی مانده بودند و معمولاً از ۶ اتم یا کمتر ساخته شده بودند.

این عجیب بود، زیرا شهاب‌سنگ‌ها و دنباله‌دارها در منظومه شمسی ما حاوی شیمی گوگرد بسیار پیچیده‌تری هستند. بنابراین، به نظر می‌رسید جایی بین فضای بین ستاره‌ای و سیستم‌های سیاره‌ای، گوگرد گم شده است.

محققان برای رمزگشایی از این راز تصمیم گرفتند که به جای حدس زدن اینکه چه مولکول‌های گوگردی ممکن است در فضا وجود داشته باشند، ابتدا یکی را در آزمایشگاه ایجاد و مطالعه کنند.

آنها با تیوفنول(thiophenol)، مایعی با بوی تند و حاوی گوگرد شروع کردند. با شلیک یک تخلیه الکتریکی ۱۰۰۰ ولتی از میان آن، مولکول‌ها را از هم جدا کردند و به آنها اجازه دادند تا به اشکال جدید بازترکیب شوند که تقلیدی از شرایط پرانرژی موجود در فضا است. یکی از محصولات، «C₆H₆S» بود که یک مولکول پایدار با یک حلقه کربنی ۶ عضوی و در مجموع ۱۳ اتم است.

مرحله بعدی، شناسایی بود. مولکول‌های موجود در فضا نه با دید، بلکه با امواج رادیویی که هنگام چرخش ساطع می‌کنند، شناسایی می‌شوند. نویسندگان این مطالعه با استفاده از یک طیف‌سنج سفارشی، فرکانس‌های رادیویی دقیق C₆H₆S را با دقت بسیار بالا (با دقت بیش از هفت رقم معنی‌دار) اندازه‌گیری کردند. این یک اثر انگشت رادیویی منحصر به فرد ایجاد کرد.

سپس آنها این اثر انگشت را در داده‌های نجومی جمع‌آوری شده با استفاده از دو تلسکوپ رادیویی قدرتمند در اسپانیا (تلسکوپ‌های ۳۰ متری IRAM و ۴۰ متری Yebes) جستجو کردند. این سیگنال آنجا بود، در حالی که از دید پنهان بود، در یک ابر مولکولی شناخته‌شده به نام «G+0.693–0.027» که حدود ۲۷ هزار سال نوری از زمین و نزدیک به مرکز کهکشان راه شیری فاصله دارد.

مهمتر از همه اینکه این ابر، هنوز ستاره‌ای تشکیل نداده است که نشان می‌دهد اینچنین شیمی در اوایل تاریخ کیهانی اتفاق می‌افتد.

والریو لاتانزی(Valerio Lattanzi)، یکی از نویسندگان این مطالعه و دانشمند MPE گفت: نتایج ما نشان می‌دهد که یک مولکول ۱۳ اتمی (گوگرد) که از نظر ساختاری شبیه به مولکول‌های موجود در دنباله‌دارهاست، در حال حاضر در یک ابر مولکولی جوان و بدون ستاره وجود دارد. این ثابت می‌کند که زمینه شیمیایی حیات مدت‌ها قبل از تشکیل ستارگان آغاز می‌شود.

هنوز مقدار زیادی گوگرد کشف نشده است

این کشف چیزی بیش از اضافه کردن یک مولکول جدید به فهرست کیهانی است. این کشف یک پل شیمیایی مستقیم بین فضای بین ستاره‌ای و مواد موجود در دنباله‌دارها و شهاب‌سنگ‌ها ایجاد می‌کند که نشان می‌دهد شیمی پیچیده گوگرد در طول سفر از ابرهای ستاره‌ساز به سیستم‌های سیاره‌ای پابرجا می‌ماند.

با این حال، شناسایی یک مولکول هنوز توضیح نمی‌دهد که چنین شیمی‌ای چقدر گسترده است یا چگونه این ترکیبات با تشکیل ستارگان و سیارات تکامل می‌یابند.

مدل‌سازی شیمی گوگرد به طرز چشمگیری دشوار است و بسیاری از مولکول‌های حاوی گوگرد ممکن است هنوز نامرئی باشند، زیرا اثر انگشت آزمایشگاهی آنها ناشناخته است.

تحقیقات بیشتر بر جستجوی ترکیبات گوگردی حتی بزرگتر و پیچیده‌تر، چه در آزمایشگاه و چه در فضا متمرکز خواهد شد.

این مطالعه در مجله Nature Astronomy منتشر شده است.

انتهای پیام

فراخوان جذب نیروی متخصص در حوزه علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان

یک مجموعه علمی‌ پژوهشی وابسته به نیروهای مسلح برای تامین بخشی از کادر تخصصی خود، نیرو جذب می‌کند.

به گزارش ایسنا، این مجموعه علمی‌ پژوهشی با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد که در حوزه‌های سیاست‌گذاری علم و فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان اقدام به جذب نیرو می کند.

این فراخوان ویژه دانش‌آموختگان مقطع کارشناسی و بالاتر بوده و ثبت‌نام آن تا ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ ادامه دارد و علاقه مندان می‌توانند برای ثبت نام به این نشانی basijelmi.ir/from/farakhan1 مراجعه کنند.

داشتن سابقه، علاقه مندی و توانمندی در حوزه های سیات گذری علم و فناوری، مدیریت تکنولوژی، مدیریت دانش، آینده پژوهشی، کارآفرینی دانش بنیان، صنایع خلاق و شرکت های دانش بنیان، طراحی سیستم های اقتصای و اجتماعی از جمله شرایط این مجموعه برای جذب نیرو است.

انتهای پیام

شرط ورود پذیرفته‌شدگان دوره دکتری تخصصی پرستاری اعلام شد

وزارت بهداشت مدارک مربوط به گذراندن حداقل دو سال سابقه بالینی را صرفا به‌عنوان شرط ورود پذیرفته‌شدگان دوره دکتری تخصصی اعلام کرد.

به گزارش ایسنا، مدارک مربوط به گذراندن حداقل دو سال سابقه بالینی صرفا به عنوان شرط ورود پذیرفته شدگان دوره دکتری تخصصی لحاظ می شود و فاقد هر گونه امتیاز دیگری است.

در توضیح دبیرخانه علوم پایه، بهداشت و تخصصی وزارت بهداشت تاکید شده است؛ شرکت کنندگان مرحله دوم آزمون دکتری تخصصی پرستاری که موفق به ارسال مدارک مذکور نشده‌اند، در صورت قبولی، موظف به ارائه مدارک یادشده برای ثبت نام در دانشگاه مربوطه هستند و در صورت لزوم، طی چند روز آتی نحوه بارگزاری مدارک پذیرفته شدگان مرحله اول (که موفق به بارگزاری مدارک نشده‌اند) در سامانه سنجش آموزش علوم پزشکی به اطلاع شرکت‌کنندگان رسانده خواهد شد.

رشته‌ پرستاری در مقطع دکتری تخصصی از چندین گرایش تشکیل شده از قرار سلامت جامعه و خانواده، پرستاری و بهداشت مدارس، پرستاری داخلی و جراحی، پرستاری سرطان و خون شناسی، پرستاری سالمندی، پرستاری کودکان و نوزادان، روان‌پرستاری، پرستاری در بلایا و تروما، پرستاری اورژانس، پرستاری توانبخشی، آموزش پرستاری، رهبری مدیریت پرستاری، پرستاری مراقبت های ویژه و نهایتا کنترل عفونت و پرستاری قلب و عروق. قبولی در تمام این گرایش‌ها از طریق شرکت در یک آزمون واحد امکان پذیر است اما بعد از قبولی در دانشگاه، گرایش دانشجو مشخص می‌شود.

انتهای پیام

جی‌پی‌تی برای پاسخ درباره ایران به گراک رجوع کرد!

آزمایش‌های انجام‌شده توسط گاردین نشان می‌دهد که نسخهGPT-5.2 هوش مصنوعی چت جی‌پی‌تی برخی از اطلاعات خود را از دایرة‌المعارف آنلاین تولیدشده توسط هوش مصنوعی xAI ایلان ماسک برداشته است.

به گزارش ایسنا، شرکت اوپن ای‌آی شاید GPT-5.2 را «پیشرفته‌ترین مدل پیشگام برای کار حرفه‌ای» نامیده باشد، اما آزمایش‌های انجام شده توسط گاردین، اعتبار آن را زیر سؤال می‌برد. طبق این گزارش، مدل GPT-5.2 اوپن ای‌آی وقتی به موضوعات خاص اما بحث‌برانگیز مربوط به ایران یا هولوکاست می‌پرداخت، به Grokipedia یا همان دایرةالمعارف آنلاین ارائه شده توسط هوش مصنوعی xAI استناد می‌کرد.

همانطور که در گزارش گاردین مشاهده شد، چت جی‌پی‌تی از Grokipedia به عنوان منبعی برای ادعاهایی درباره ارتباط دولت ایران با شرکت مخابراتی MTN-Irancell و سؤالات مربوط به ریچارد ایوانز، مورخ بریتانیایی که به عنوان شاهد متخصص در جریان محاکمه دیوید ایروینگ، منکر هولوکاست، خدمت کرده بود، استفاده کرد. با این حال، گاردین خاطرنشان کرد که چت جی‌پی‌تی در پاسخ به سؤالی درباره سوگیری رسانه‌ها علیه دونالد ترامپ و سایر موضوعات بحث‌برانگیز، از Grokipedia استفاده نکرد.

اوپن ای‌آی مدل GPT-5.2 را در ماه دسامبر منتشر کرد تا در استفاده حرفه‌ای، مانند ایجاد صفحات گسترده یا انجام وظایف پیچیده، عملکرد بهتری داشته باشد. دایرةالمعارف Grokipedia  قبل از انتشار GPT-5.2 منتشر شد. مطالعه‌ای که توسط محققان آمریکایی انجام شد نیز نشان داد که دایرةالمعارف تولید شده توسط هوش مصنوعی به منابع «مشکوک» و «مشکل‌ساز» استناد کرده است.

در پاسخ به گزارش گاردین، اوپن ای‌آی به این رسانه گفته است که مدل GPT-5.2 آن، وب را برای «طیف گسترده‌ای از منابع و دیدگاه‌های عمومی» جستجو می‌کند، اما «فیلترهای ایمنی را برای کاهش خطر نمایش لینک‌های مرتبط با آسیب‌های شدید» لحاظ می‌کند.

انتهای پیام

میکروب‌های دهان می‌توانند کلید پیشگیری از چاقی باشند

دانشمندان «دانشگاه نیویورک ابوظبی» در پژوهش جدیدی نشان داده‌اند که روش پیشگیری از چاقی ممکن است در میکروب‌های دهان نهفته باشد.

به گزارش ایسنا، دانشمندان ممکن است راه جدیدی را برای تشخیص علائم اولیه چاقی پیدا کرده باشند که می‌تواند به ارائه راهبردهای پیشگیری جدیدی کمک کند. آنها در یک پژوهش جدید کشف کرده‌اند که افراد چاق در مقایسه با افراد دارای وزن سالم، مجموعه متمایزی از میکروب‌ها را در دهان خود دارند.

به نقل از مدیکال اکسپرس، چاقی یک بحران سلامت جهانی و یک بیماری مزمن عودکننده است که در آن افراد شاخص توده بدنی بزرگتری دارند. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، حدود ۸۹۰ میلیون نفر با چاقی زندگی می‌کنند و ۲.۵ میلیارد بزرگسال به اضافه وزن مبتلا هستند.

دلایل شناخته‌شده‌ بسیاری مانند رژیم غذایی، سبک زندگی و ژنتیک برای افزایش وزن وجود دارد. میکروبیوم روده که جمعیت میکروب‌های ساکن در دستگاه گوارش ما هستند نیز بر وزن تأثیر می‌گذارد، اما اطلاعات کمی درباره ارتباط احتمالی بین چاقی و میکروب‌های دهان که دومین اکوسیستم میکروبی بزرگ در بدن هستند، وجود دارد.

دانشمندان «دانشگاه نیویورک ابوظبی» (NYUAD) در امارات متحده عربی برای بررسی این که میکروب‌های دهانی در کدام بخش این ماجرا قرار می‌گیرند، DNA میکروبی را در نمونه‌های بزاق ۶۲۸ بزرگسال که ۹۷ نفر از آنها چاق بودند، توالی‌یابی کردند. نتایج این بررسی با نتایج به‌دست‌آمده از ۹۵ شرکت‌کننده دارای وزن سالم که از نظر سن، سبک زندگی و عادت‌های بهداشت دهان و دندان با آنها مطابقت داشتند، مقایسه شد.

این مقایسه نشان داد که افراد چاق، باکتری‌های بیشتری مانند «استرپتوکوک پاراسانگوئینیس» (Streptococcus parasanguinis) دارند که باعث التهاب می‌شوند. همچنین، تعداد بیشتری میکروب وجود داشتند که لاکتات تولید می‌کنند. سطح بالای لاکتات با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ و متابولیسم ضعیف مرتبط است.

پژوهشگران فراتر از انواع باکتری‌ها، ۹۴ تفاوت را در نحوه عملکرد این میکروب‌ها یافتند. به عنوان مثال، در گروه مبتلا به چاقی، باکتری‌ها در تجزیه قندها و پروتئین‌هایی که می‌توانند به مشکلات سلامتی منجر شوند، فعال‌تر بودند. این تفاوت‌های متابولیکی به افزایش سطح مواد شیمیایی به نام اوریدین و اوراسیل منجر شدند. این مواد شیمیایی می‌توانند به عنوان سیگنال‌هایی عمل کنند که اشتها را افزایش می‌دهند. این گروه پژوهشی دریافتند که این باکتری‌ها توانایی کمتری را در تولید مواد مغذی ضروری مورد نیاز بدن برای سالم ماندن دارند.

دانشمندان در حال حاضر نمی‌دانند که آیا تفاوت‌های میکروبی علت چاقی هستند یا معلول آن. در هر صورت، همان طور که این گروه پژوهشی در مقاله خود اشاره کرده‌اند، وجود آنها می‌تواند یک روش قوی برای تشخیص زودهنگام باشد. یافته‌های این پژوهش، تغییرات مکانیسمی میکروبیوم-متابولیت دهان را آشکار می‌سازند و تعامل میکروبیوم-میزبان دهان را به عنوان اهداف جدیدی برای پیشگیری و مداخله در چاقی برجسته می‌کنند.

این موضوع می‌تواند به این معنی باشد که در آینده می‌توان از یک آزمایش ساده دهانشویه برای شناسایی خطرات پیش از این که منجر به افزایش وزن شوند، استفاده کرد. اگر میکروب‌ها علت باشند، می‌توان درمان‌های جدیدی را برای بهبود اکوسیستم دهان و دندان و جلوگیری از چاقی ایجاد کرد.

این پژوهش در مجله «Cell Reports» به چاپ رسید.

انتهای پیام

درخشش دانشگاه‌های آسیایی در رتبه‌بندی موضوعی ۲۰۲۶/شکایت از متا به خاطر عینک‌های ری-بن»

حوزه علم و دانشگاه امروز ۴ بهمن شاهد اخبار گوناگونی بود که این گزارش به اختصار به آنها پرداخته است.

به گزارش ایسنا، برخی اخبار امروز سرویس علمی و دانشگاهی به اختصار در این گزارش آورده شده‌اند. برای مطالعه نسخه کامل خبر کافی است بر روی تیتر آبی‌رنگ آن کلیک کنید.

چرا بعضی‌ها شدیدتر از دیگران سرما می‌خورند؟

دانشمندان دریافتند که سلول‌های بینی به‌عنوان خط دفاع اول در برابر سرماخوردگی عمل می‌کنند و به‌سرعت برای جلوگیری از ورود ویروس با یکدیگر همکاری می‌کنند. یک پاسخ ضدویروسی سریع می‌تواند ویروس را قبل از بروز علائم متوقف کند. اگر این پاسخ ضعیف باشد یا تأخیر داشته باشد، ویروس گسترش می‌یابد و باعث التهاب و مشکلات تنفسی می‌شود. این مطالعه نشان می‌دهد که واکنش بدن اغلب مهم‌تر از خود ویروس است.

استان کرمان با ۷ زمینلرزه لرزید/ثبت زلزله ۴.۱ در حسینیه

در هفته گذشته استان کرمان با ۷ زلزله با بزرگاهای بین ۳ تا ۴.۶ لرزید و در حسینیه استان خوزستان زلزله ۴.۱ رخ داد. همچنین در بهاباد استان یزد ۳ زلزله به ثبت رسید.

جزئیات تالار معاملات فناوری در مسیر راه‌اندازی/ معاملات آنلاین فناوری به فن‌بازار ملی سپرد

دبیر شبکه فن‌بازار ملی ایران از آغاز فرآیند اجرایی راه‌اندازی «تالار معاملات فناوری» خبر داد و گفت: این تالار با هدف تسهیل همرسانی و انجام سریع‌تر معاملات فناوری، بر اساس مصوبه هیات وزیران و در چارچوب منطقه بین‌المللی نوآوری ایران ایجاد می‌شود و فاز نخست آن به معاملات آنلاین طرح‌های سرمایه‌گذاری جمعی اختصاص خواهد داشت.

دانشگاه کالیفرنیا در آستانه اعتصاب بزرگ/ ۴۰ هزار نیروی دانشگاهی آماده توقف کلاس‌ها

رأی‌گیری پیش‌رو برای صدور مجوز اعتصاب در میان حدود ۴۰ هزار نیروی آموزشی و پژوهشی دانشگاه کالیفرنیا، به یکی از مهم‌ترین تحولات کارگری ماه‌های اخیر در ایالات متحده تبدیل شده است. این رأی‌گیری که از ۵ تا ۱۳ فوریه برگزار می‌شود، در بستری شکل می‌گیرد که موجی گسترده از اعتراض‌ها و اعتصاب‌های صنفی، از آموزش و درمان تا خدمات عمومی در سراسر آمریکا را در بر گرفته است.

اعلام رتبه‌بندی موضوعی دانشگاه‌های جهان در سال ۲۰۲۶؛ صعود چشمگیر دانشگاه‌های آسیایی

نتایج «رتبه‌بندی موضوعی دانشگاه‌های جهان Times Higher Education ۲۰۲۶» از تحولی تدریجی اما معنادار در نقشه آموزش عالی جهان حکایت دارد؛ تحولی که در آن دانشگاه‌های آسیایی نه ‌تنها جایگاه خود را در حوزه‌های علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) تثبیت کرده‌اند، بلکه با سرعتی چشمگیر در رشته‌هایی چون هنر و علوم انسانی، حقوق، آموزش و علوم اجتماعی نیز در حال پیشروی‌ هستند.

آغاز امتحانات پایان ترم دانشجویان از امروز/دانشگاه‌ها به استقبال آزمون‌های مجازی رفتند

پس از تعویق چند مرحله‌ای امتحانات پایان نیم سال اول تحصیلی دانشجویان، بسیاری از دانشگاه‌های دو وزارت علوم و بهداشت آزمون‌های خود را از امروز شنبه چهارم بهمن آغاز می‌کنند.

فضاپیماهای آینده از باد و حرکت فضانوردان نیز برق تولید می‌کنند

پژوهشگران می‌گویند فضاپیماهای آینده می‌توانند ارتعاش، باد و حرکت فضانوردان را به نیرو تبدیل کنند.

پیوند علوم اعصاب و هوش مصنوعی از طریق نانوکانال‌ها

پژوهشگران چینی با طراحی نانوکانال‌هایی الهام‌گرفته از ساختارهای زیستی، برای نخستین‌بار شواهد تجربی مهمی از سازوکارهای حافظه در مغز انسان ارائه داده‌اند؛ دستاوردی که نه‌تنها درک ما از یادگیری و حافظه را عمیق‌تر می‌کند، بلکه راه را برای توسعه نسل جدیدی از محاسبات نورومورفیک و سامانه‌های هوش مصنوعی کم‌مصرف هموار می‌سازد.

زمین از دید کپسول فضایی سفر ماه

عکسی که با دوربین کپسول فضایی «اوریون» ثبت شده است، زمین را از فاصله دور به نمایش می‌گذارد.

دسترسی نوجوانان به شخصیت‌های هوش مصنوعی «متا» متوقف شد

«متا» دسترسی نوجوانان به شخصیت‌های هوش مصنوعی را پیش از انتشار نسخه جدید اپلیکیشن‌های خود متوقف کرد.

«متا» به خاطر عینک‌های «ری-بن» با شکایت روبه‌رو شد

یک شرکت رقیب در زمینه عینک‌های هوشمند، از شرکت «متا» به خاطر عینک‌های «ری-بن» شکایت کرده و ممکن است بتواند فروش آنها را متوقف کند.

رتبه ۱۱ ایران در فناوری رایانش مه‌آلود در جهان

رئیس مؤسسه ISC گفت: بر اساس داده‌های پایگاه وب آو ساینس (Web of Science)، ایران در فناوری رایانش مه آلود رتبه ۱۱ جهانی و در فناوری رایانش لبه‌ای چند دسترسی (MEC) رتبه ۱۵ جهانی را به خود اختصاص داده است.

فراخوان «برنامه حمایت از دستیابی به نمونه محصول بدیع و نوظهور» تمدید شد

بنیاد ملی علم ایران از افراد توانمند بالقوه و بالفعل در زمینه دستیابی به نمونه محصول فناورانه، بدیع و نوظهور حمایت می‌کند. این حمایت، بن‌پایه توسعه علمی و فناورانه در حوزه مورد نظر را برای کشور فراهم خواهد آورد. فرد متقاضی باید عضو فعال هیات‌علمی (دارای حکم) یک مؤسسه علمی/پژوهشی کشور باشد. باتوجه به کاهش سطح دسترسی‌ها در روزهای اخیر مهلت ارسال پیشنهاده برای این فراخوان تا ۱۵ بهمن تمدید شد.

سند توسعه علم و فناوری در حوزه گیاهان دارویی و طب سنتی باید بازنگری شود

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور بر لزوم آسیب‌شناسی عملکرد حوزه گیاهان دارویی و طب سنتی در طول بیش از یک دهه گذشته و تدوین سند جدید این حوزه تأکید کرد و افزود: با توجه به گذشت بیش از یک دهه از تصویب سند توسعه علم و فناوری در حوزه گیاهان دارویی و طب سنتی، باید بازنگری و بررسی جدی نسبت به شاخص‌ها، اقدامات و دستاوردهای این حوزه صورت بگیرد.

فراخوان طرح «دانا» برای دانش‌آموختگان پزشکی منتشر شد

بنیاد ملی نخبگان فراخوان طرح «دانا» را برای حمایت از فعالیت‌­های علمی دانش­‌آموختگان مستعد دکترای حرفه­‌ای ‌پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی عمومی منتشر کرد.

تمدید زمان ثبت‌نام و انتخاب رشته تکمیل ظرفیت کاردانی علمی کاربردی

بر اساس اعلام سازمان سنجش آموزش کشور زمان ثبت‌نام و انتخاب رشته در مرحله تکمیل ظرفیت پذیرش دوره کاردانی فنی و کاردانی حرفه ای ناپیوسته نظام آموزش علمی ـ‌کاربردی بهمن ماه سال ۱۴۰۴ تمدید شد.

رمز مقابله با نیرنگ دشمن ایجاد امید در جوانان است

رئیس پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی جهاددانشگاهی با تاکید بر این که امروز دشمن پای کار آمده تا ناامیدی را بین جوانان تزریق کند، گفت: خوراک آنها جوانان بوده و راه مقابله با این نیرنگ، ایجاد امید در بین نسل جوان است.

اتنهای پیام

اعلام نتایج نهایی آزمون استخدامی دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی

مرکز آزمون جهاددانشگاهی طی اطلاعیه‌ای از اعلام نتیجه نهایی دانشگاه‌ها، دانشکده‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی و مؤسسات تابعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال 1404 خبر داد.

به گزارش ایسنا، به نقل از روابط‌عمومی جهاددانشگاهی، در این اطلاعیه آمده است:
به اطلاع داوطلبان ارجمند آزمون استخدامی دانشگاه‌ها/دانشکده‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی و مؤسسات تابعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌رساند، نتایج نهایی داوطلبان برخی از موسسات به شرح زیر، از طریق پروفایل کاربری قابل مشاهده است. 
ضمن تبریک به پذیرفته شدگان نهایی، جهت ادامه مراحل استخدامی، با هماهنگی مؤسسه محل پذیرش، به آن مؤسسه مراجعه کنند.

م۶وسسات اعلام نتیجه شده:
1. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی اراک
2. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی اردبیل
3. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی اسدآباد
4. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی اسفراین
5. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی البرز
6. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی ایران
7. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی ایرانشهر
8. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی ایلام
9. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی بهبهان
10. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی بوشهر
11. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی تبریز
12. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی تربت جام
13. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی تربت حیدریه
14. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی جیرفت
15. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی خمین
16. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی خوی
17. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی رفسنجان
18. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی زابل
19. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی زنجان
20. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی ساوه
21. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی سبزوار
22. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی سمنان
23. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی شاهرود
24. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی شهرکرد
25. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی فسا
26. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی قم
27. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی گراش
28. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی گلستان
29. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی گناباد
30. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی لرستان
31. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی مازندران
32. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی مراغه
33. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی مشهد
34. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی نیشابور
35. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی هرمزگان
36. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی همدان
37. دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی یزد
38. دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
39. مرکز اورژانس استان تهران
40. مرکز قلب و عروق شهید رجائی
41. مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون

لازم به ذکر است؛ داوطلبان می‌توانند برای دریافت اطلاعات بیشتر به پایگاه اینترنتی hrtc.ir مراجعه کنند. کانال رسمی مرکز آزمون در پیام‌رسان‌ها نیز از طریق @hrtcir در دسترس است.

انتهای پیام 

«متا» به خاطر عینک‌های «ری-بن» با شکایت روبه‌رو شد

یک شرکت رقیب در زمینه عینک‌های هوشمند، از شرکت «متا» به خاطر عینک‌های «ری-بن» شکایت کرده و ممکن است بتواند فروش آنها را متوقف کند.

به گزارش ایسنا، شرکت «سولوس»(Solos) که رقیب «متا»(Meta) در تولید عینک‌های هوشمند است، از این شرکت به دلیل نقض حق ثبت اختراعش شکایت کرد.

به نقل از انگجت، سولوس در این شکایت به دنبال میلیاردها دلار خسارت و صدور حکمی است که می‌تواند مانع از فروش عینک‌های هوشمند «ری-بن متا»(Ray-Ban Meta) شود.

سولوس ادعا می‌کند که عینک هوشمند ری-بن متا مدل «Wayfarer Gen 1»، چندین حق ثبت اختراع مربوط به فناوری‌های اصلی را در حوزه عینک‌های هوشمند نقض می‌کند. سولوس اگرچه کمتر از متا و شرکت «اسیلور لوکساتیکا»(EssilorLuxottica) شریک آن شناخته شده است، اما چندین مدل عینک با ویژگی‌های مشابه آنچه متا ارائه می‌دهد، می‌فروشد. به عنوان مثال، عینک «AirGo A5» این شرکت به کاربر امکان می‌دهد تا پخش موسیقی و ترجمه خودکار گفتار به زبان‌های گوناگون را تحت کنترل درآورد و همچنین، «چت‌جی‌پی‌تی»(ChatGPT) را برای پاسخ به پرسش‌ها و جست‌وجو در وب ادغام می‌کند.

سولوس ادعا می‌کند که متا از شباهت‌های محصول فراتر رفته و حق ثبت اختراع آن را کپی کرده است، زیرا «اوکلی»(Oakley) یکی از شرکت‌های تابعه اسیلورلوکسوتیکا و کارمندان متا، اطلاعاتی را درباره محصولات و نقشه راه این شرکت داشتند. سولوس می‌گوید که در سال ۲۰۱۵، کارمندان اوکلی با فناوری عینک‌های هوشمند این شرکت آشنا شدند و حتی در سال ۲۰۱۹ یک عینک سولوس برای آزمایش به آنها داده شد. همچنین، سولوس می‌گوید که یکی از اعضای برنامه «MIT Sloan» که درباره محصولات این شرکت تحقیق کرده و بعداً مدیر محصول در متا شده، دانش این شرکت را به شغل خود آورده است. براساس دعوی سولوس، زمانی که متا و اسیلورلوکسوتیکا عینک‌های هوشمند خود را می‌فروختند، هر دو طرف سال‌ها دانش مستقیم، سطح بالا و بسیار دقیقی را از فناوری عینک‌های هوشمند سولوس جمع‌آوری کرده بودند.

اگرچه تعداد افرادی که عینک هوشمند ری-بن متا را دارند، از تعداد کاربران اینستاگرام کمتر است، اما متا این گجت پوشیدنی را یکی از معدود داستان‌های موفقیت سخت‌افزاری خود می‌داند. این شرکت چنان متقاعد شده است که می‌تواند عینک‌های هوشمند را بسازد که اخیراً بخش «آزمایشگاه‌های واقعیت» خود را بازسازی کرده تا بر سخت‌افزار هوش مصنوعی مانند عینک‌های هوشمند تمرکز کند و امیدوار است که بر موفقیت خود بیفزاید.

انتهای پیام

اعلام رتبه‌بندی موضوعی دانشگاه‌های جهان در سال ۲۰۲۶؛ صعود چشمگیر دانشگاه‌های آسیایی

نتایج «رتبه‌بندی موضوعی دانشگاه‌های جهان Times Higher Education ۲۰۲۶» از تحولی تدریجی اما معنادار در نقشه آموزش عالی جهان حکایت دارد؛ تحولی که در آن دانشگاه‌های آسیایی نه ‌تنها جایگاه خود را در حوزه‌های علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) تثبیت کرده‌اند، بلکه با سرعتی چشمگیر در رشته‌هایی چون هنر و علوم انسانی، حقوق، آموزش و علوم اجتماعی نیز در حال پیشروی‌ هستند.

به گزارش ایسنا، در صدر جدول‌ها، نام‌های آشنا همچنان دیده می‌شوند. مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) برای دومین سال متوالی در رشته‌های هنر و علوم انسانی، بازرگانی و اقتصاد و علوم اجتماعی رتبه نخست را به خود اختصاص داده است. در آمریکا، دانشگاه استنفورد در آموزش و حقوق، دانشگاه هاروارد در مهندسی و علوم زیستی و مؤسسه فناوری کالیفرنیا در علوم فیزیکی پیشتاز هستند. در بریتانیا نیز دانشگاه آکسفورد در علوم کامپیوتر و پزشکی و سلامت و دانشگاه کمبریج در روان‌شناسی صدرنشین شده‌اند. با این حال، ثبات در راس جدول‌ها به معنای سکون در کل نظام رتبه‌بندی نیست.

بررسی داده‌ها نشان می‌دهد ایالات متحده ۶۸ جایگاه از مجموع ۱۱۱ جایگاه ده‌تای برتر را در اختیار دارد؛ عددی که نسبت به سال گذشته تغییر اندکی داشته است. در مقابل، سهم بریتانیا با کاهش جزئی به ۲۹ جایگاه رسیده است. اما آنچه بیش از همه جلب توجه می‌کند، رشد تدریجی اما پیوسته دانشگاه‌های آسیایی، به‌ویژه چین، سنگاپور، کره‌جنوبی و ژاپن است.

چین در سال ۲۰۲۶ سه جایگاه جدید در میان ۱۰ دانشگاه برتر به دست آورده است. دانشگاه پکن به رتبه دهم علوم کامپیوتر و رتبه هشتم مهندسی صعود کرده و دانشگاه تسینگ‌هوا نیز برای نخستین بار وارد جمع ۱۰ دانشگاه برتر علوم فیزیکی شده است. در حوزه علوم زیستی نیز برای اولین بار سه دانشگاه آسیایی در میان ۲۰ دانشگاه برتر جهان قرار گرفته‌اند و دانشگاه ملی سنگاپور به رتبه نوزدهم رسیده است. این آمار نشان می‌دهد که برتری آسیا دیگر محدود به STEM نیست.

فوتائو هوانگ، استاد آموزش عالی دانشگاه هیروشیما، معتقد است اگرچه شتاب رشد علمی آسیا نسبت به دهه گذشته کمی کاهش یافته، اما جهت‌گیری سرمایه‌گذاری‌ها تغییر کرده است. به گفته او، بسیاری از نظام‌های آموزش عالی آسیایی اکنون فراتر از STEM حرکت می‌کنند و منابع بیشتری را به رشته‌هایی مانند حقوق، آموزش و هنر و علوم انسانی اختصاص می‌دهند؛ اقدامی که خود را در صعود سریع‌تر این دانشگاه‌ها در رتبه‌بندی‌ها نشان می‌دهد.

آمارها این گزاره را تایید می‌کند: ۴۷ درصد از دانشگاه‌های آسیایی رتبه خود را در حقوق بهبود داده‌اند، ۳۲ درصد در آموزش، ۲۹ درصد در هنر و علوم انسانی و ۲۶ درصد در بازرگانی و اقتصاد. در همین حال، تنها ۱۳ درصد از دانشگاه‌های اروپایی و ۱۷ درصد از دانشگاه‌های آمریکای شمالی در هنر و علوم انسانی ارتقای رتبه داشته‌اند؛ شکافی که از تغییر تدریجی موازنه قدرت علمی حکایت دارد.

در میان کشورهای آسیایی، سنگاپور موقعیت ویژه‌ای دارد. هوانگ می‌گوید این کشور به دلیل محیط انگلیسی‌زبان، هیات علمی بسیار بین‌المللی و فرهنگ دانشگاهی نسبتا باز، در کوتاه‌مدت و میان‌مدت شانس بالاتری را برای ورود به جمع ۱۰ دانشگاه برتر جهان در هنر و علوم انسانی دارد. چین نیز با ظرفیت عظیم انسانی و مالی و ژاپن با سابقه تاریخی خود در این حوزه‌ها، بازیگران جدی این رقابت هستند.

فیلیپ آلتباخ، استاد ممتاز دانشگاه بوستون، این تحولات را نشانه «بلوغ نظام‌های دانشگاهی آسیا» می‌داند. به باور او، سرمایه‌گذاری گسترده در دانشگاه‌های پژوهش‌محور، افزایش تنوع مؤسسات آموزش عالی و گسترش دسترسی به دانشگاه‌ها، باعث شده آسیا به یکی از قطب‌های اصلی آموزش عالی جهانی تبدیل شود. آلتباخ تأکید می‌کند که آموزش عالی جهان در حال «چندقطبی شدن» است و کاهش نسبی سلطه اروپا و آمریکای شمالی، در نهایت به نفع کل نظام علمی بین‌المللی خواهد بود.

در مجموع، رتبه‌بندی ۲۰۲۶ تایمز نشان می‌دهد که اگرچه دانشگاه‌های غربی هنوز در صدر بسیاری از رشته‌ها قرار دارند، اما روندهای زیرسطحی از ظهور تدریجی آسیا به‌ عنوان یک قدرت علمی چندبعدی خبر می‌دهد؛ قدرتی که دیگر صرفا با مهندسی و فناوری شناخته نمی‌شود، بلکه آرام‌آرام جای خود را در قلمرو علوم انسانی، اجتماعی و سیاست‌گذاری نیز باز می‌کند. 

انتهای پیام