عملکرد پتروشیمی غدیر در شهریور ۱۴۰۵؛ رشد فروش پس از افت تولید
به گزارش آرمان آرا،شرکت پتروشیمی غدیر با نماد «شغدیر» در پایان شهریور ۱۴۰۵، نیمه نخست سال را با درآمد حدود ۶ هزار و ۱۷۹ میلیارد تومان به پایان رساند. بر اساس داده‌های گزارش فعالیت ماهانه، فروش شهریور حدود ۸۵۱ میلیارد تومان بوده که نسبت به فروش ۵۸۹ میلیارد تومانی مرداد حدود ۴۴.۵ درصد افزایش داشته است. در عین حال، فروش شهریور حدود ۲۰.۱ درصد پایین‌تر از میانگین فروش ماهانه پنج ماه ابتدایی سال قرار گرفته است. داده‌های Tindex نیز که اطلاعات گزارش‌های کدال/TSETMC را تجمیع می‌کند، فروش شهریور را ۸۵۱ میلیارد تومان و رشد آن نسبت به مرداد را ۴۴.۵ درصد ثبت کرده است.
مقایسه فروش شهریور با پنج ماه ابتدایی سال
بر اساس ارقام ثبت‌شده در گزارش‌های فعالیت ماهانه، درآمد فروش شغدیر در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵ به ۵۳٬۲۸۱٬۴۰۳ میلیون ریال، معادل حدود ۵٬۳۲۸ میلیارد تومان رسید و نسبت به دوره مشابه سال قبل ۱۱۸ درصد رشد کرد.
با تفکیک ماهانه، روند فروش به این شکل بوده است:
ماه| فروش تقریبی
فروردین| ۴۵.۸ میلیارد تومان
اردیبهشت| ۱٬۹۴۴.۸ میلیارد تومان
خرداد| ۱٬۲۸۳.۸ میلیارد تومان
تیر| ۱٬۴۶۴.۷ میلیارد تومان
مرداد| ۵۸۹.۰ میلیارد تومان
جمع پنج‌ماهه| ۵٬۳۲۸.۱ میلیارد تومان
میانگین ماهانه پنج‌ماهه| ۱٬۰۶۵.۶ میلیارد تومان
شهریور| حدود ۸۵۱ میلیارد تومان
اعداد فروردین تا مرداد از تفاضل ارقام تجمعی گزارش‌های کدال به دست می‌آید؛ برای نمونه، فروش دوماهه ۱۹٬۹۰۶٬۱۲۱ میلیون ریال و فروش سه‌ماهه ۳۲٬۷۴۴٬۴۰۵ میلیون ریال گزارش شده و فروش پنج‌ماهه نیز ۵۳٬۲۸۱٬۴۰۳ میلیون ریال بوده است.
در نتیجه، شهریور اگرچه نسبت به مرداد ۲۶۲ میلیارد تومان فروش بیشتری ایجاد کرده، اما هنوز حدود ۲۱۵ میلیارد تومان پایین‌تر از میانگین پنج‌ماهه بوده است. این تفاوت از نظر تحلیلی مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد شرکت هنوز نتوانسته سطح فروش ماه‌های پربازده‌تر بهار و تیر را به شکل پایدار تکرار کند.
جهش شهریور در برابر مرداد، اما فاصله با ماه‌های قوی‌تر
رشد ۴۴.۵ درصدی شهریور نسبت به مرداد در نگاه نخست قابل توجه است، اما مقایسه ماه‌به‌ماه تصویر دقیق‌تری ارائه می‌دهد.
فروش شهریور حدود ۳۳.۷ درصد پایین‌تر از خرداد و حدود ۴۱.۵ درصد کمتر از تیر بوده است. بنابراین رشد شهریور عمدتاً در مقایسه با یک ماه ضعیف یعنی مرداد رخ داده و هنوز به سطوح درآمدی اردیبهشت، خرداد و تیر بازنگشته است.
از این منظر، می‌توان گفت روند درآمدی شغدیر در نیمه نخست سال دو مرحله متفاوت داشته است: ابتدا جهش درآمد در اردیبهشت و خرداد، سپس افت در مرداد و در نهایت بازگشت نسبی در شهریور.
مهم‌ترین نکته گزارش؛ رشد درآمد بدون رشد متناسب تولید
مهم‌ترین بخش تحلیل شغدیر در سال ۱۴۰۵، فاصله میان رشد مبلغ فروش و عملکرد مقداری تولید است.
شغدیر در پنج ماه نخست امسال مجموعاً حدود ۱۸ هزار و ۶۵۱ تن محصول تولید و حدود ۲۱ هزار و ۶۶۴ تن محصول به فروش رساند.
در شش ماهه نخست، میزان تولید PVC شرکت حدود ۲۱.۹ هزار تن و مقدار فروش PVC و VCM حدود ۲۴.۵ هزار تن گزارش شده است؛ بنابراین بخش عمده افزایش فروش شهریور نسبت به مرداد از محل فعال‌شدن فروش و افزایش ارزش ریالی فروش بوده و نه جهش شدید در حجم تولید.
این موضوع در مقایسه سالانه برجسته‌تر می‌شود. درآمد شش‌ماهه شغدیر از حدود ۲٬۹۴۰ میلیارد تومان در نیمه نخست سال قبل به حدود ۶٬۱۷۹ میلیارد تومان رسیده که معادل رشد تقریبی ۱۱۰ درصدی است؛ در مقابل، تولید PVC نسبت به سال گذشته حدود ۶۳.۵ درصد افت کرده و مقدار فروش PVC و VCM نیز حدود ۵۷ درصد کاهش داشته است.
بنابراین موتور رشد درآمد در سال جاری عمدتاً افزایش نرخ فروش بوده است، نه رشد حجم تولید.
وابستگی کامل به PVC؛ نقطه قوت و ریسک همزمان
ساختار درآمدی شغدیر یک ویژگی مهم دارد: در شش ماه نخست سال، تقریباً تمام درآمد فروش شرکت از PVC حاصل شده و سهم صادرات نیز صفر بوده است.
این تمرکز دو اثر متضاد دارد.
از یک سو، رشد نرخ PVC به‌سرعت خود را در درآمد شرکت نشان می‌دهد و در ماه‌هایی که نرخ‌های معاملاتی بازار بالا می‌رود، حتی حجم پایین‌تر تولید می‌تواند درآمد ریالی مناسبی ایجاد کند.
از سوی دیگر، چنین ساختاری باعث می‌شود شرکت همزمان در معرض ریسک قیمت PVC، ریسک فروش داخلی و ریسک تولید قرار گیرد. در چنین مدلی، اگر تولید متوقف شود، حتی رشد نرخ فروش نیز در نهایت سقف مشخصی برای جبران کاهش حجم خواهد داشت.
عامل تعیین‌کننده در شهریور؛ ریسک خوراک و انرژی
یکی از مهم‌ترین اتفاقات عملیاتی سال جاری برای شغدیر، توقف تولید در ابتدای شهریور بود. شرکت در اطلاعیه کدال اعلام کرد که به دلیل توقف فعالیت پتروشیمی اروند و قطع خوراک VCM، فعالیت خطوط تولید شغدیر نیز متوقف شده است. علت توقف اروند نیز به محدودیت برق و مدیریت بار در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر مربوط شد.
این موضوع برای شغدیر اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا وابستگی زنجیره تولید PVC شرکت به تأمین VCM از اروند، ریسک عملیاتی را افزایش می‌دهد. در واقع، بخشی از ریسک شغدیر در خارج از خود مجتمع قرار دارد.
اهمیت این مسئله زمانی روشن‌تر می‌شود که شرکت در اوایل سال نیز با آثار اختلالات تولید ناشی از شرایط جنگی و زیرساخت انرژی مواجه بوده است. وبگاه رسمی پتروشیمی غدیر اعلام کرده بود که تولید PVC از ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ مجدداً فعال شده و در مقطعی با حدود ۸۵ درصد ظرفیت اسمی در حال تولید بوده است.
بنابراین کارنامه نیمه نخست بیشتر شبیه عملکرد یک مجتمع در حال بازسازی ظرفیت و عبور از شوک‌های عملیاتی است تا عملکرد یک مجتمع با تولید پایدار و یکنواخت.
چرا رشد فروش اهمیت دارد؟
با وجود افت مقدار تولید، جهش درآمدی یک پیام مثبت دارد: قدرت قیمت‌گذاری ریالی شرکت در سال ۱۴۰۵ به‌مراتب بالاتر از سال قبل بوده است.
فروش پنج‌ماهه با رشد ۱۱۸ درصدی به ۵.۳۳ همت رسید و با افزودن شهریور، فروش شش‌ماهه به حدود ۶.۱۸ همت رسید.
این مسئله از منظر اقتصادی زمانی بااهمیت‌تر می‌شود که بدانیم تولید و فروش مقداری شرکت پایین‌تر از سال گذشته بوده است. به بیان دیگر، قیمت هر واحد محصول توانسته بخش قابل توجهی از کاهش حجم را جبران کند.
اما باید بین درآمد و سود تفاوت گذاشت. افزایش ۱۱۰ یا ۱۱۸ درصدی فروش الزاماً به معنای افزایش سود با همان نسبت نیست؛ میزان مصرف خوراک، هزینه انرژی، هزینه‌های ثابت، تعمیرات و استهلاک و همچنین مدت زمان بهره‌برداری واقعی، مستقیماً بر حاشیه سود اثر می‌گذارند.
نشانه مهم بازار PVC در ابتدای پاییز
داده‌های معاملات بورس کالا در ابتدای مهر نیز نشان می‌دهد بازار PVC از نظر قیمت‌گذاری همچنان فضای پرتقاضایی داشته است. در معامله ثبت‌شده در ۶ مهر ۱۴۰۵، حدود ۱٬۵۸۴ تن PVC شغدیر با قیمت پایانی حدود ۳٬۳۹۶٬۶۹۵ هزار ریال به ازای هر تن معامله شد و میزان رقابت به ۱۱۵.۴ درصد رسید. این داده از یک منبع تحلیلی بازار است و نباید به‌عنوان میانگین قیمت فروش ماهانه کل شرکت تلقی شود، اما جهت بازار را نشان می‌دهد.
بنابراین در آغاز نیمه دوم سال، شرکت از منظر نرخ فروش PVC با محیطی کاملاً ضعیف مواجه نیست؛ مسئله اصلی همچنان توان تبدیل این قیمت‌ها به حجم پایدار تولید و فروش است.
چشم‌انداز نیمه دوم سال
چشم‌انداز شغدیر را می‌توان بر اساس سه متغیر اصلی ارزیابی کرد:
۱. بازگشت تولید به سطوح پایدار
مهم‌ترین عامل برای ادامه رشد درآمد، افزایش مقدار تولید است. ارقام نیمه نخست نشان می‌دهد ظرفیت موجود شرکت به‌طور کامل مورد استفاده قرار نگرفته و هر میزان بهبود در تولید، در صورت حفظ نرخ‌های فروش PVC، می‌تواند اثر قابل توجهی بر درآمد عملیاتی داشته باشد.
۲. تداوم نرخ‌های بالای PVC
درآمد شغدیر در سال ۱۴۰۵ تاکنون بیش از هر چیز از رشد قیمت محصول حمایت شده است. در صورتی که نرخ‌های PVC در بازار داخلی و بورس کالا در سطوح مناسب باقی بماند، حتی تولید متوسط نیز می‌تواند جریان درآمدی قابل توجهی ایجاد کند. اما اگر قیمت PVC کاهش محسوسی داشته باشد، اتکای فعلی به عامل نرخ، دیگر به اندازه نیمه نخست کمک‌کننده نخواهد بود.
۳. برق و خوراک؛ ریسک اصلی نیمه دوم
توقف تولید در شهریور نشان داد ریسک انرژی و خوراک همچنان یک متغیر جدی است. بنابراین برای قضاوت درباره استمرار رشد شغدیر، گزارش‌های ماهانه مهر و آبان از خود گزارش شهریور اهمیت بیشتری خواهند داشت؛ زیرا مشخص می‌کنند فروش ۸۵۱ میلیارد تومانی شهریور آغاز یک روند جدید بوده یا صرفاً بازگشت موقت پس از مرداد ضعیف.
جمع‌بندی اقتصادی
عملکرد شهریور ۱۴۰۵ پتروشیمی غدیر را باید در میانه دو واقعیت خواند.
واقعیت نخست، جهش کم‌سابقه درآمد ریالی است. فروش پنج‌ماهه به ۵.۳۳ همت رسید و فروش شش‌ماهه به حدود ۶.۱۸ همت افزایش یافت؛ رشدی بیش از دو برابر نسبت به مدت مشابه سال قبل.
واقعیت دوم، ضعف شاخص‌های مقداری است. تولید و فروش مقداری PVC در نیمه نخست نسبت به سال گذشته افت سنگینی داشته و شرکت هنوز نتوانسته رشد درآمدی را با رشد تولید پشتیبانی کند.
از این رو، شهریور را می‌توان ماه ترمیم درآمد برای شغدیر دانست: فروش نسبت به مرداد ۴۴.۵ درصد افزایش یافت، اما هنوز ۲۰ درصد پایین‌تر از میانگین ماهانه پنج‌ماهه بود.
در نتیجه، برای نیمه دوم سال، سؤال اصلی دیگر این نیست که «قیمت PVC چقدر بالا می‌رود؟» بلکه این است که شغدیر با چه میزان تولید پایدار می‌تواند این قیمت‌ها را به درآمد و سپس سود تبدیل کند.
اگر تولید به مدار پایدار نزدیک شود و نرخ PVC نیز در محدوده‌های مناسب باقی بماند، اهرم عملیاتی شرکت می‌تواند فعال‌تر شود؛ اما تکرار محدودیت برق یا اختلال در تأمین VCM می‌تواند دوباره فاصله میان «فروش ریالی» و «عملکرد واقعی تولید» را افزایش دهد.
بنابراین دو گزارش ماهانه آینده، به‌ویژه مهر و آبان ۱۴۰۵، برای تشخیص اینکه رشد شهریور آغاز یک روند پایدار بوده یا یک جهش مقطعی، اهمیت تعیین‌کننده‌ای خواهند داشت.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگو شرکت کنید؟نظری بدهید!